4.11.26

ΓΡΗΓΟΡΗ ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗ: Από την οικονομική ευμάρεια στην ακινησία


ΟΔΟΣ εφημερίδα της Καστοριάς
ΟΔΟΣ 26.6.2025 | 1278


Η Καστοριά μπροστά στον καθρέφτη της


Σήμερα, η πόλη ερημώνει. Και το σημαντικότερο: 
δεν διατυπώνονται ουσιαστικές προτάσεις 
για το πώς θα αντιστραφεί η πορεία. 

* * *

Από την εμπειρική επιχειρηματικότητα στην απουσία θεσμικής στρατηγικής – Από την οικονομική ευμάρεια στην πολιτιστική αδράνεια

Παρά την ιστορικά σημαντική οικονομική της επιτυχία, η Καστοριά δεν κατόρθωσε να κεφαλαιοποιήσει τα οφέλη της σε διαρκείς δομές θεσμικής, πολιτιστικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Η πόλη φαίνεται να εγκλωβίστηκε σε ένα μοντέλο επιχειρηματικότητας βασισμένο στην άτυπη εμπειρία και στην ατομική επινοητικότητα, παραγνωρίζοντας τη σημασία της επιστημονικής γνώσης, της στρατηγικής διοίκησης και της θεσμικής οργάνωσης. Παράλληλα, η πολιτική ως μέσο προσφοράς υποχώρησε μπροστά στην πρακτική της πολιτικής ως επαγγελματικής διεξόδου, ενώ η απουσία πολιτιστικής μέριμνας επιβεβαιώνει τη βαθύτερη υστέρηση μιας κοινωνίας που άλλοτε βίωσε ευμάρεια, αλλά δεν μερίμνησε για τη διάρκεια.

Η επιχειρηματική εμπειρία χωρίς διοικητική θεμελίωση

Η επιχειρηματική δραστηριότητα στην Καστοριά, ιδίως κατά τον 20ό αιώνα, δομήθηκε γύρω από μια κουλτούρα που ευνοούσε την εμπειρική γνώση και την ενδοοικογενειακή μαθητεία. Η τυπική εκπαίδευση, οι σπουδές στη διοίκηση και η στρατηγική οργάνωση επιχειρήσεων θεωρούνταν περιττές ή δευτερεύουσες. Η επιτυχία αποδιδόταν κυρίως σε πρακτικές ικανότητες, στη διαχείριση φθηνών πόρων και στη δυνατότητα άμεσης κερδοφορίας.
Η έννοια του μακροπρόθεσμου σχεδιασμού απουσίαζε, ενώ κρίσιμοι παράγοντες όπως το μάρκετινγκ, η προσαρμογή στη διεθνή αγορά ή η οργανωμένη συνεργατικότητα αντιμετωπίζονταν με αδιαφορία. Σημαντικό τμήμα του επιχειρηματικού κόσμου, αντί να επενδύσει σταθερά σε επώνυμο προϊόν και καινοτομία, οδηγήθηκε σε σπασμωδικές κινήσεις, όπως η εστιασμένη εξαγωγική εξάρτηση από την αβέβαιη αγορά της Ρωσίας ή η μαζική μετακίνηση προς παραθεριστικά σημεία, όπως η Παραλία Κατερίνης, προσδοκώντας βραχυπρόθεσμα κέρδη. Η βαθύτερη αξία της μοναδικής τέχνης της γούνας συχνά παραβλέφθηκε, καθώς κυριάρχησε η επιθυμία για ταχεία ανάκτηση πλούτου – μια στάση που αδίκησε την πολιτιστική κληρονομιά των προγόνων.
Η αποφυγή θεσμικής οργάνωσης και η υποτίμηση της γνώσης ως αναπτυξιακού εργαλείου οδήγησαν, σε βάθος χρόνου, σε εξάντληση των επιχειρηματικών αντοχών.

Απώλεια πολιτιστικής προοπτικής παρά την ευμάρεια

Π αρά τις δεκαετίες οικονομικής άνθησης, λόγω της γουνοποιίας, η Καστοριά δεν ανέπτυξε θεσμούς πολιτισμού. Η πολιτιστική ανάπτυξη δεν υπήρξε ποτέ παράλληλος στόχος· η έλλειψη πολιτιστικού κέντρου εδώ και δεκαετίες αποτελεί εμβληματικό σύμπτωμα αυτής της αδράνειας. Η πόλη δεν επένδυσε στη μνήμη, στην αισθητική, στη δημόσια παιδεία. Οι γουναράδες που ταξίδευαν στις πλέον ανεπτυγμένες χώρες του εξωτερικού για εμπόριο δεν επηρεάζονταν θετικά από τα πολιτισμικά και οργανωτικά επιτεύγματα που αντίκριζαν – και ακόμη λιγότερο φρόντιζαν να τα μεταφέρουν δημιουργικά πίσω στην πατρίδα τους.
Θα περίμενε κανείς, στο απόγειο της οικονομικής επιτυχίας, να έχουν δημιουργηθεί θεσμοθετημένα μουσεία, ένα διεθνές φεστιβάλ πολιτισμού, πανεπιστημιακές σχολές με αναφορά στην πολιτιστική διαχείριση ή στη βιώσιμη ανάπτυξη, φεστιβάλ τοπικής κληρονομιάς ή να είχαν επενδύσει σε εκπαιδευτικά προγράμματα που συνδυάζουν την τέχνη της γουνοποιίας με σύγχρονες τεχνολογίες. Αντί αυτών, επικράτησε η βραχύβια λογική της ατομικής ανέλιξης και της εφήμερης κατανάλωσης.
Η οικονομική επιτυχία δεν συνοδεύτηκε από ένα όραμα κοινωνικής και πολιτισμικής αναβάθμισης· αντίθετα, ενίσχυσε μια αίσθηση αυτάρκειας και εσωστρέφειας, που μακροπρόθεσμα μεταφράστηκε σε ακινησία.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση ως εργαλείο επιβίωσης και όχι προσφοράς

H επιχειρηματική κουλτούρα, με τη σειρά της, επηρέασε την πολιτική στάση των πολιτών. Η εμπιστοσύνη δίνεται όχι σε πρόσωπα με θεσμική ή επιστημονική επάρκεια, αλλά σε «δικά μας παιδιά» ή σε υποψηφίους με πρακτική εμπειρία και κοινωνική οικειότητα. Εμπεδώθηκε η αντίληψη ότι η πολιτική, ιδίως στον χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, μπορεί να αποτελεί μέσο βιοπορισμού.
Η διεκδίκηση μιας θέσης στον δήμο δεν συνδέεται με την επιθυμία για κοινωνική προσφορά, αλλά με την ανάγκη για επαγγελματική αποκατάσταση. Έτσι, η πολιτική μετατρέπεται σε μια «εναλλακτική επιχειρηματικότητα» για όσους δεν ευδοκίμησαν αλλού, διαβρώνοντας το δημόσιο ήθος και αποδυναμώνοντας την έννοια της κοινής ευθύνης.
Αρκετά από τα σημερινά διοικητικά στελέχη της δημοτικής συμπολίτευσης φαίνεται να στερούνται θεσμικής ή μορφωτικής συγκρότησης, κάτι που συχνά δυσκολεύει την κατανόηση της σημασίας των ελάχιστων πολιτιστικών νησίδων που επιβιώνουν στην πόλη. Η περιβαλλοντική προστασία, η θεσμική συνεργασία με την ακαδημαϊκή κοινότητα, η ενίσχυση της πολιτιστικής παραγωγής παραμένουν εκτός του πεδίου ενδιαφέροντός τους. Την εικόνα αυτή ενισχύει ένας προπαγανδιστικός μηχανισμός ενημέρωσης – προσανατολισμένος περισσότερο στην επιδοτούμενη προβολή παρά στη δημοσιογραφική ευθύνη – που δρα ανασταλτικά στην ανάδειξη ουσιαστικών προτάσεων.

Η ανάγκη πολιτισμικής αναθεώρησης

H περίπτωση της Καστοριάς αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ενός μοντέλου ανάπτυξης που απέδωσε προσωρινά, αλλά δεν μπόρεσε να υποστηρίξει διαρκή πρόοδο. Η έλλειψη θεσμικής παιδείας, η περιφρόνηση της στρατηγικής σκέψης, η υποτίμηση της πολιτιστικής επένδυσης και η κανονικοποίηση της πολιτικής ως επαγγέλματος συνθέτουν ένα περιβάλλον που, πολύ δύσκολα μπορεί να ανασυγκροτηθεί.
Πρέπει, επίσης, να θυμίσουμε ότι για χρόνια, όποιος μιλούσε για τουριστική ανάπτυξη, διεκδίκηση πανεπιστημιακών σχολών ή ενίσχυση της τοπικής επιχειρηματικότητας θεωρούνταν «οραματιστής χωρίς έρεισμα». Η πόλη συχνά λοιδορούσε τέτοιες ιδέες – και σήμερα βιώνει τις συνέπειες της στασιμότητας.
Η υπέρβαση αυτής της κατάστασης δεν είναι ζήτημα μόνο αλλαγής προσώπων. Απαιτείται μια βαθιά πολιτισμική μετάβαση: αναγνώριση της αξίας της μόρφωσης, ενίσχυση των θεσμών, ανάδειξη της πολιτιστικής δημιουργίας, οικοδόμηση διοικητικής επάρκειας και ενθάρρυνση της διαφανούς συμμετοχής των πολιτών στα κοινά.
Σήμερα, η πόλη ερημώνει. Και το σημαντικότερο: δεν διατυπώνονται ουσιαστικές προτάσεις για το πώς θα αντιστραφεί η πορεία. Μόνο μέσα από μια τέτοια πολιτισμική και αξιακή μεταστροφή μπορεί η Καστοριά να κινηθεί προς ένα μέλλον βιώσιμο, εξωστρεφές και συλλογικά δημιουργικό.


Δημοσιεύθηκε στην ΟΔΟ στις 26 Ιουνίου 2025, αρ. φύλλου 1278

6 σχόλια:

  1. Ανώνυμος4/11/26

    Αχ, κ. Γρηγοριάδη, αν διαβάζατε συχνά την ΟΔΟΣ θα ξέρατε την απάντηση σε όλα όσα αναφέρετε στο άρθρο. Θα είχατε επίσης ακούσει και το ανάλογο τραγούδι που άρεσε στον κ. Τζηκαλαγια. Ακούστε το και θα καταλάβετε τι έγινε.
    https://suno.com/song/a5255a1a-e1ff-4127-ba54-7770a1fd18f9

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ανώνυμος5/11/26

    Συμφωνώ. Περιμένω όμως από τον κ. Γρηγοριάδη περισσότερα δείγματα γραφής παρά φωτογραφίες από την παρουσία του σε κοινωνικές εκδηλώσεις.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ανώνυμος9/11/26

      Καλά περίμενε, το άλλο με τον Τοτό το ξέρεις…..!!!

      Διαγραφή
    2. Ανώνυμος9/11/26

      Πειράζει που το ξέρω;

      Διαγραφή
    3. Ανώνυμος11/11/26

      Πειράζει που δεν θα στο πω….

      Διαγραφή
  3. Ανώνυμος6/11/26

    Και στρατηγό ψηφίσαμε / μαζί με κάποιον Άκη
    Κι’ οι δυό μαζί δεν κούνησαν / ούτε το δαχτυλάκι
    Χωρίς αντιπολίτευση / κάνει ότι γουστάρει
    Εμάς που τους ψηφίσαμε / ο διάολος να πάρει

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Η ΟΔΟΣ σας ευχαριστεί για την συμμετοχή σας στον διάλογο.Το σχόλιό σας θα αποθηκευτεί προσωρινά και θα είναι ορατό στο ιστολόγιο, μετά την έγκριση της ΟΔΟΥ.

ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ