ΟΔΟΣ: Ο Κυπάρισσος

 

ΟΔΟΣ 20.3.2025 | 1265

Και έτσι, εν έτει 2025, η Καστοριά αποχαιρέτισε το μεγάλο και υπέροχο αυτό δένδρο που υπήρχε από αιώνες δίπλα από τους Αγίους Αποστόλους

Αποδεικνύεται ότι κάθε τι που είναι αρνητικό, μέχρι να φθάσει στο χειρότερο σημείο του, στο τέρμα του, εκδηλώνεται σταδιακά σε διάφορες (πτωτικές) κλίμακες. Παρουσιάζεται αρχικά ως μεμονωμένο φαινόμενο, ως σύμπτωμα και στην συνέχεια ανάλογα με το στάδιο της αρνητικής εξέλιξής του, γιγαντώνεται και θεριεύει· αλλά και το χειρότερο, το συνηθίζει ο άνθρωπος. Μερικές φορές ο ρυθμός αυτός, απλά καλπάζει. Και ο άνθρωπος το τερματίζει.

Το πρόβλημα της Καστοριάς δεν είναι μόνο τα δένδρα. Αλλά μόνο ως πρόβλημα μπορεί να εξηγηθεί το γεγονός ότι η πανδημία κοπής δένδρων, εκτός από τους δημόσιους χώρους, έχει πλέον επεκταθεί και στους ιδιωτικούς, και μέσα στην πόλη της Καστοριάς. Έτσι, πολύ πρόσφατα, το πιο μεγάλο, το πλέον εντυπωσιακό και ίσως το πιο παλιό κυπαρίσσι που υπήρχε στην Καστοριά, στην περιοχή των Αγίων Αποστόλων που ήταν το ίδιο μνημείο φυσικής, κυριολεκτικής ιστορίας και της αισθητικής ιστορίας του τόπου, έπεσε θύμα της κοπής. Με στοιχεία δανεικά από αρχαία Ρώμη εν προκειμένω. 

Το συγκεκριμένο, καταπληκτικής ομορφιάς και μεγάλης αντοχής πολύ γερό κυπαρίσσι, βρισκόταν στον περιφραγμένο χώρο, ακινήτου που οι παλιότεροι, ανεξάρτητα από την ιδιοκτησιακή διαδοχή, θυμούνται ότι ανήκε στους «Σιοφού». Και η αλήθεια είναι ότι από πολλά χρόνια προηγουμένως, πολύ πριν αλλάξει οριστικά το καθεστώς του συγκεκριμένου οικοπέδου, το κυπαρίσσι είχε μπει στο στόχαστρο περιοίκων. 

Που επιδίωκαν στα σοβαρά την κοπή του, επικαλούμενοι διάφορα περί επικινδυνότητας κ.λπ., ενώ κάτι τέτοιο σε καμιά περίπτωση δεν ίσχυσε, όπως άλλωστε αποδεικνύεται από το ότι ήταν κατάγερο. Απλά θα τους ενοχλούσε το ίδιο το δένδρο, τόσο διότι προφανώς δεν τους άρεσε, όσο και με την εξήγηση ότι περιόριζε την θέα (τους). Ως συνήθως δηλαδή συμβαίνει στην Καστοριά, ο Νάρκισσος επιτίθεται στο περιβάλλον. Και στην συγκεκριμένη περίπτωση, επιτέθηκε στον Κυπάρισσο της Καστοριάς. 

Ήταν δε τότε τόσος ο ζήλος τους για κοπή δένδρων στην περιοχή, ώστε κάποιοι άλλοι προσπάθησαν να καταστρέψουν και να ασθενήσουν και όλα τα κωνοφόρα (πεύκα) που βρίσκονται στον περίβολο των Αγίων Αποστόλων, κατά μήκος της οδού Αγίων Θεολόγων ["εδώ" και "εδώ"]. Τα οποία είχαν φυτευθεί επί δημαρχίας Δημητρίου Παπουλίδη. Όπως είχαν φυτευθεί πολλά άλλα δένδρα και πολλά πεύκα που σχεδόν όλα τα έχουν ξεπαστρέψει έκτοτε, στις περισσότερες γειτονιές και περιοχές. Η αισθητική δε των σημερινών, εκφράζεται από το γεγονός ότι στην θέση των κωνοφόρων που υπήρχαν στην νησίδα της Λεωφόρου Κύκνων, και τα ξεπάστρεψαν, έχουν τοποθετηθεί, κάτι άθλια τσιμεντένια καπάκια, σαν πτυελοδοχεία, σαν γλαστράκια, που φυτεύουν χρυσάνθεμα το Φθινόπωρο. 

Ήταν τότε, επί Δημητρίου Παπουλίδη, η τελευταία φορά που έγινε μια συστηματική, σχετικά καλή και οργανωμένη προσπάθεια καλλωπισμού των δημοτικών χώρων με δένδρα. Καθώς προφανώς ήταν εμπεδωμένη η αντίληψη ότι θεμελιώδες στοιχείο του αστικού χώρου και τρόπου ζωής είναι το άφθονο πράσινο. 

Στην περίπτωση του αρχαίου κυπαρισσιού, θα παρατηρήσει κάποιος, ότι λογικά σε κανένα δεν πέφτει λόγος, αφού πρόκειται για ιδιωτικό χώρο. Και αυτό κατ’ αρχήν μπορεί να ισχύει. Πλην όμως, καμιά ιδιωτική συμπεριφορά όταν δεν εμπίπτει στην σφαίρα του προσωπικού απόρρητου δεν μπορεί να παραμένει άκριτη, ειδικά όταν αυτή όχι μόνο γίνεται φανερά, αλλά πολύ περισσότερο όταν περιφέρεται επιδεικτικά, σε δημόσια θέα, δίκην λαφυραγωγίας ή και ναρκισσισμού. 

Σημασία έχει να αναφερθεί συμπληρωματικά, ότι το φαινόμενο δεν είναι μοναδικό και δεν αφορά μόνο στην συγκεκριμένη ιδιοκτησία. Κάτι ανάλογο έγινε και στην περίπτωση της οικίας άλλοτε Βαλαλά, καθώς και άλλων παλιών εμβληματικών ή και απλών λαϊκών κτηρίων μέσα στην Καστοριά. Όπου από τις προτεραιότητες των νέων ιδιοκτησιών είναι να μετονομαστούν ως αρχοντικά των νέων ιδιοκτητών με το δικό τους επώνυμο πια. Συνήθεια εύγλωττη που δεν χρειάζεται άλλη ανάλυση. Προς το παρόν τουλάχιστον.

Φροντίζουν ταυτόχρονα και να πετσοκόψουν τα δένδρα που υπάρχουν εντός των σχετικών οικοπέδων που αποκτούν. Γι’ αυτό και αναφέρθηκε η εμβληματική τέως οικία Βαλαλά στο οικόπεδο της οποίας υπήρχαν υπέροχα πεύκα, τα οποία κόπηκαν. Και στην συνέχεια το σαράκι αυτής της φρικτής συνήθειας μεταδόθηκε στο Άλσος του Αγίου Αθανασίου, από τον δήθεν ιδιοκτήτη Στρατό ["εδώ" και "εδώ"]. Όπως και στο Άλσος του «Σταυρού» ["εδώ"], στα δημόσια μικρά πάρκα και τις νησίδες της Λεωφόρου Κύκνων, της οδού Γράμμου ["εδώ"], μέσα στα σχολικά συγκροτήματα και στις αμέτρητες πια άλλες περιπτώσεις των τελευταίων ετών. Όπως στον Άγιο Θωμά ["εδώ"], στην Παναγία Ελεούσα ["εδώ"]και τελευταία σε άλλη περιφραγμένη ιδιωτική παραλιακή οικοπεδική έκταση, που υπήρχαν πολλά, νεαρής ηλικίας αλλά πυκνά πεύκα. 

Απ’ όλες αυτές, ειδικά οι κοπές δένδρων που γίνονται αποκλειστικά εκ μέρους του Δήμου Καστοριάς με οικονομική επιβάρυνσή του, έχουν βεβαίως προκαλέσει και μεμονωμένες περιορισμένης συλλογικότητας αντιδράσεις ["εδώ"]. Οι οποίες ευλόγως προκαλούν απορία για τον λόγο ότι είναι επιλεκτικές και δεν αφορούν σε όλη την πόλη. Κάτι είναι όμως κι αυτές. 

Για την ΟΔΟ, όπως και για πολλούς, η λέξη αιδώς είναι προτιμότερη από την λέξη κρίμα. Και η δημόσια επίδειξη του ανδραγαθήματος, αν δεν εντάσσεται σε μια ιδιαίτερη αίσθηση αυτοσαρκαστικού χιούμορ, αναπόφευκτα συνδέεται με την παιδεία. Το ναρκισσισμό και την αίσθηση της δύναμης.

* * *

Και έτσι, εν έτει 2025, η Καστοριά αποχαιρέτισε το μεγάλο και υπέροχο αυτό δένδρο που υπήρχε από αιώνες δίπλα από τους Αγίους Αποστόλους, και η διαμαρτυρία ή κριτική δεν εμποδίζεται από το γεγονός ότι βρισκόταν σε ιδιωτικό οικόπεδο. Διότι, όπως δεν μπορεί κάποιος να βάλει φωτιά το αυτοκίνητό του, εντός του οικοπέδου του, επειδή απλά το βαρέθηκε, διότι με αυτό τον τρόπο προσβάλλει το περιβάλλον και τους άλλους του κοινωνικού συνόλου, έτσι πολύ απλά, δεν μπορεί να διαπράττει ένα τέτοιο «κατόρθωμα» και η πράξη του να μην υποβάλλεται στην κριτική. 

Καθώς το συγκεκριμένο δένδρο ήταν από μόνο του μνημείο, και ο συμβολισμός του δεν ανήκε αποκλειστικά σε κάποιο, αλλά σε όλο το περιβάλλον της Καστοριάς· και ήταν ταυτισμένο με την πόλη και την μνήμη των Καστοριανών, έτσι πολύ απλά όλα αυτά ["εδώ"].

Πόσο μάλλον δεν μπορεί να μένει στο απυρόβλητο μια τέτοια απαράδεκτη συμπεριφορά, όταν το μεν επιδεικνύεται και διαδίδεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ενημέρωσης συνοδευόμενη από φωτογραφίες προσώπου που εικονίζεται να πατεί στα κομμάτια του κομμένου κορμού, σαν να δηλώνει θρίαμβο για το μεγάλο κατόρθωμα. 

Είναι επίσης ανάγκη να υποβληθεί σε κριτική, καθώς είναι εύκολο να υποθέσει κάποιος ότι την αξιοκατάκριτη πράξη, υπάρχουν πολλοί νέοι «άρχοντες» των παλιών αρχοντικών που καιροφυλακτούν να μιμηθούν ["εδώ"]. Πάντα με την ίδια δικαιολογία –της δήθεν επικινδυνότητας των δένδρων δηλαδή– αλλά στην ουσία στο πλαίσιο μιας ακατανόητης επιδημίας. Της οποίας την αποκλειστική πολιτική ευθύνη, έχει ο Δήμος Καστοριάς, αλλά και οι υπηρεσίες της Περιφέρειας. 

Ο Δήμος της Καστοριάς υπό την διοίκηση του κ. Ι. Κορεντσίδη, που δεν έχει φιλική προς το φυσικό περιβάλλον του αστικού πρασίνου στάση, και δεν έχει ασκήσει την παραμικρή περιβαλλοντική πολιτική. Και αν φροντίζει για την ώρα τα πλατάνια στις οδούς Μεγάλου Αλεξάνδρου και Ορεστιάδος είναι προφανώς διότι αν τα κόψουν, όπως προφανώς θα το ήθελαν πολλοί, δεν θα υπάρχουν για τον χριστουγεννιάτικο διάκοσμο με τα φωτισμένα λαμπιόνια την νύχτα. Και ο οποίος Δήμος Καστοριάς, μαζί με τις αρμόδιες και υπεύθυνες υπηρεσίες, αλλά και τους πολιτιστικούς συλλόγους, παραλείπουν αν όχι να αντιδράσουν, τουλάχιστον να συμβάλλουν στον σχηματισμό περιβαλλοντικής συνείδησης. Και φιλοτίμου. 

Για την ΟΔΟ, όπως και για πολλούς, η λέξη αιδώς είναι προτιμότερη από την λέξη κρίμα. Και η δημόσια επίδειξη του ανδραγαθήματος, αν δεν εντάσσεται σε μια ιδιαίτερη αίσθηση αυτοσαρκαστικού χιούμορ, αναπόφευκτα συνδέεται με την παιδεία. Το ναρκισσισμό και την αίσθηση της δύναμης. 

Και με την εικόνα ενός καρναβαλιού, που μερικά χρόνια προηγουμένως, έσερνε ως άλλα λάφυρα, λιντσάροντας πάντα μεταφορικά και πάντα σημειολογικά, κούκλες οι οποίες στην θέση του προσώπου είχαν φωτογραφίες των Αλέξη Τσίπρα και Νίκου Κοτζιά, πρωθυπουργού και υπουργού εξωτερικών προφανώς για την Συμφωνία των Πρεσπών καθώς ήταν τότε επίκαιρες ["εδώ"]. Αποτελώντας όλα αυτά, σημάδια μιας ιδιόρρυθμης αλληλουχίας. Που θα πρέπει να προβληματίσει. Με τον σύγχρονο αυτή την φορά Κυπάρισσο της Καστοριάς να θυσιάζεται από τον Νάρκισσο. 

Δημοσιεύθηκε στην ΟΔΟ στις 20 Μαρτίου 2025, αρ. φύλλου 1265.

Σχετικά με το κυπαρίσσι:

• ΟΔΟΣ: Πανταχόθεν
• Μέχρι σήμερα στην Καστοριά [βίντεο]
• ΟΔΟΣ: Πρόσωπα 2025 | Ο 'Ξυλοκόπος"
• ΟΔΟΣ: Το στίγμα που εκπέμπει το τοπικό κοινωνικό σύνολο

Σχετικά με το θέμα:

• ΟΔΟΣ: Βαρβαρότητα στην Καστοριά
• ΟΔΟΣ: «Ώρα για δουλειά»
• ΟΔΟΣ: Σαν ολοκαύτωμα
• ΟΔΟΣ: Το Κόμο
• ΟΔΟΣ: «Συνεχίζουμε»
• ΟΔΟΣ: Αχαλίνωτη και ραγδαία, σχεδόν καλπάζουσα...
• ΟΔΟΣ: Το Σύνταγμα της Ηδονής
• Πλατεία Μακεδονομάχων (Βαν Φλητ)
• ΟΔΟΣ: Της πιο χαμερπούς
• ΟΔΟΣ: «Προσοχή στο γκαζόν!»
• ΟΔΟΣ: Ψύχωση
• ΟΔΟΣ: Τα δένδρα που συμβολίζουν το πολιτικό ανάστημα
• ΟΔΟΣ: Το δεινόν άστυ
• ΟΔΟΣ: Πόλεμος
• ΟΔΟΣ: Πρόσωπα 20024