Η... τύχη του Σανατορίου «Μάννα»

"Το Σανατόριο είναι εκείνο που απεφάσισα να κάμω, όταν στο 1919 υπηρετούσα στο Αιδίνι, και έπαθε αιμόπτυσιν ο ΓιάννηςΑνδρουλάκης, συνάδελφος μου εκ Ρεθύμνης Κρήτης"

(δήλωση της Άννας Παπαδοπούλου - Μελά το 1930 στον τοπικό τύπο κατά τα εγκαίνια του σανατορίου)

Το «Σανατόριο» στην Κορφοξυλιά Μαγουλιανών του Μαινάλου όρους, μπόρεσε να ολοκληρωθεί χάρη στις δωρεές των ελλήνων αποδήμων Αμερικής, Αυστραλίας, Καναδά καθώς και ιδιωτών ημεδαπών δωρητών, που κατάφερε να συγκεντρώσει με εράνους η Άννα Παπαδοπούλου-Μελά η οποία υπήρξε και βασικός εμπνευστής της ανέγερσης και λειτουργίας του.

ΝΩΝΤΑ ΤΣΙΓΚΑ: «Τo Καστοριανό σημειωματάρι» της Άννας Παπαδοπούλου-Μελά [ΙΙ]

ΟΔΟΣ 7.7.2016 | 843

Μέρος 2ο 

[...] Η μάννα μου δεν μ’ έκαμε παρά γυναίκα, δεν μπόρεσα με το τουφέκι να εκδικηθώ τον Παύλον, αλλά ομολογώ πως ηθικώς μέσα στο βάθος της ψυχής αισθάνομαι ζωντανή την εκδίκησι, αφού πατώ ελευθέρα την τότε σκλαβωμένη γη […].

Στο Καστοριανό σημειωματάρι, όπως αποκαλεί η ίδια η ΑΠΜ τις ημερολογιακές της σημειώσεις από την Καστοριά, συμπεριλαμβάνονται εννέα συνολικά εγγραφές δημοσιευμένες στο έργο που επιμελήθηκε Α.Θ. Σταυρίδης. Η πρώτη παρατίθεται με ημερομηνία 25 Δεκεμβρίου 1912 και η τελευταία με την ένδειξη Ιανουάριος 1913. Εν τω νοσοκομείω. Η προτελευταία εγγραφή φέρει την ημερομηνία 22 Ιανουαρίου 1913. Η πρώτη επόμενη -εκτός Καστοριάς- εγγραφή είναι από τον οικισμό Κοτόρτσι του Ν. Ιωαννίνων [1] και με ημερομηνία 24 Φεβρουαρίου 1913.

Από τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι στην Καστοριά ο Στρατός είχε εγκαταστήσει την νοσοκομειακή του μονάδα για περίπου δυο μήνες. Τόσο επομένως θα πρέπει να διήρκεσε και η παραμονή της ΑΠΜ στην πόλη αφού μετά συνέχισε με τον στρατό προς το Σαραντάπορο. Οι εγγραφές αφορούν πέντε «ημερολόγια» και τέσσερις επιστολές [2].

Στην συνέχεια γίνεται ανθολόγηση μερικών -και συχνά εκτενών- αποσπασμάτων:

Τα βιβλία

Η Άννα Παπαδοπούλου-Μελά υπήρξε φύση καλλιτεχνική και ευαίσθητη αλλά και δυναμική, μαχητική γεμάτη αλτρουισμό και με παντοτινή διάθεση προσφοράς. Τα ημερολόγιά της τα διακρίνει η καλλιγραφική εμμονή και η υποδειγματική καλλιέπεια. Συχνά τις σελίδες του κοσμούν ακουαρέλες με άνθη. Το πατρικό σπίτι της ΑΠΜ στην Αθήνα υπήρξε σωστό «κέντρο διερχομένων των καλλιτεχνών και ζωγράφων της εποχής. Ανάμεσα τους συναντάμε τα ονόματα των: Λύτρα, Ιακωβίδη, Προσαλλέντη, Σοφίας Λασκαρίδου -της Μούσας του αυτόχειρα αισθητή Περικλή Γιαννόπουλου κ.α. Από αυτούς η ΑΜΠ ασφαλώς θα δέχθηκε επιρροές ή θα πήρε μαθήματα ή απλά και μόνον την... δημιουργική έφεση και την ξεχωριστή αισθητική έμπνευση. Η ΑΠΜ εκτός από το να ζωγραφίζει ήξερε και να κεντά επίσης εξαιρετικά. Τα ημερολόγιά της των πολέμων καταγράφηκαν στα 42 της τετράδια εκστρατείας. Τα κατάλοιπά της συμπλήρωσαν και 18 επί πλέον τόμοι με αναμνήσεις, φωτογραφίες, γράμματα, αποκόμματα εφημερίδων και περιοδικών.

ΝΩΝΤΑ ΤΣΙΓΚΑ: «Τo Καστοριανό σημειωματάρι» της Άννας Παπαδοπούλου-Μελά [Ι]

ΟΔΟΣ 23.6.2016 | 841

Μέρος 1ο 

Το καλοκαίρι του 2015 βρέθηκα στο χωριό Ροβιές της Εύβοιας. Στην βιβλιοθήκη του ξενώνα που διέμενα, ξεχώριζε το δίτομο έργο των εκδόσεων «Μίλητος» με τον τίτλο «Ως ελευθέρα πολίτις-Ημερολόγιο εκστρατείας 1912-1926» της Άννας Παπαδοπούλου-Μελά σε επιμέλεια του ιατρού-ερευνητή Αντώνη Θ. Σταυρίδη [έκδοση του 2010]. Με αφορμή αυτό το βιβλίο και με τις πληροφορίες που στη συνέχεια κατάφερα να συλλέξω, τα βήματά μου οδηγήθηκαν στους ελαιώνες της περιοχής, παλιά ιδιοκτησία των Παπαδοπουλαίων εύπορης κάποτε οικογένειας του χωριού. Εκεί συνάντησα το απέριττο νεκροταφείο της οικογένειας που φέρει το όνομα «Περιβολάκι της Πεννούλας -1934» στη μνήμη νεαρότατου μέλους της οικογένειας που βρίσκεται θαμμένο εκεί μαζί με άλλους τεθνεώτες ενήλικες. Στη βορειοδυτική πλευρά του νεκροταφείου, σχεδόν ξεχασμένο σε μια γωνιά, απεριποίητο και πνιγμένον από άγρια βλάστηση, αντίκρισα έναν μοναχικό τάφο που στην μαρμάρινη επιτύμβια στήλη του έφερε γραμμένο ανάγλυφα:

ΑΝΝΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

ΚΟΡΗ ΜΙΧΑΗΛ ΜΕΛΑ

ΜΑΝΝΑ ΣΤΡΑΤΙΩΤΟΥ

3 ΣΕΠΤ. 1871 - 12 ΦΕΒ. 1937

ΕΔΩ ΚΟΙΜΑΤΑΙ 

ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΑ. 

ΕΛΑΤΡΕΥΣΕ ΤΗΝ 

ΠΑΤΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ

ΑΦΙΕΡΩΣΕ ΤΗ ΖΩΗ ΤΗΣ.

ΑΓΑΠΗΣΕ ΚΑΘΕ ΕΥΜΟΡΦΟ

ΚΑΙ ΕΥΓΕΝΙΚΟ. ΠΑΛΕΥΕ ΑΚΟΥΡΑΣΤΑ

ΜΕ ΑΤΕΛΕΙΩΤΗ ΑΥΤΟΘΥΣΙΑ

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΥΣΤΥΧΙΣΜΕΝΟΥΣ ΚΑΙ ΠΟΝΕΜΕΝΟΥΣ.

ΑΙΩΝΙΑ ΤΗΣ Η ΜΝΗΜΗ.

Ημερολογιακή καταγραφή τριών ετών της ελληνικής κρίσης

ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΜΠΟΥΣΙΟΣ
Χρονικό της ελληνικής κρίσης
Από τον Ιούνιο του 2011 μέχρι τον Ιούλιο του 2013
Αθήνα 2016, ιδιωτική εκτύπωση.Πληροφορίες στον e-mail του συγγραφέα: embouss@otenet.gr

Πρόσφατα εκδόθηκε από τον κ. Αιμίλιο Μπούσιο, το βιβλίο «Χρονικό της ελληνικής κρίσης - Από τον Ιούνιο του 2011 μέχρι τον Ιούλιο του 2013». Μία περιεκτική καταγραφή των γεγονότων σε 540 σελίδες, που βίωσε η ελληνική κοινωνία για ένα διάστημα 3 ετών, στην δίνη μιας οικονομικής κρίσης, η οποία συνεχίζει να ταλανίζει την χώρα και την κοινωνία, προμηνύοντας εξελίξεις, οι οποίες, ακόμη και σήμερα, είναι αδύνατον να προβλεφθούν:

Ευχαριστούμε την Νέα Δημοκρατία ΙΙ

Η απόλυτη θλίψη... το μένος κατά της ιστορίας με αντίκρισμα μια χούφτα ψηφουλάκια (στην καλύτερη των περιπτώσεων...)! Για το περιεχόμενο μιας άλλης χούφτας θα μιλήσουμε όταν απαντηθεί το ερώτημα:

Βιβλίο

Σε μετάφραση Βασιλικής Γκέτσιου-Γκουγκουλίτσα, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα το βιβλίο, "Γράφοντας σε μια ξένη γλώσσα" της Etel Adnan: 

"Μεθυστικό γαλάζιο"

Βαλς op.64 n°2 του Σοπέν

Carnaval