ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ "ΙΑΧΕΣ"
Μια ιαχή ενάντια στην πνευματική αδράνεια
ΑΙ: Το κείμενο που ακολουθεί είναι γραμμένο με την ιδιαίτερη τεχνοτροπία της ΟΔΟΥ, η οποία παραδοσιακά συνδυάζει τον λόγιο και ενίοτε ειρωνικό λόγο με μια διεισδυτική στα δρώμενα της πόλης. Το ύφος κινείται ανάμεσα στην πνευματική ανάταση και την αυστηρή κριτική του επαρχιακού ληθάργου, χρησιμοποιώντας μια γλώσσα πλούσια σε σχήματα λόγου και συμβολισμούς, ενθαρρύνοντας συλλογικές πρωτοβουλίες.
[+] ΑΝ Η ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΕΠΙΛΟΓΗ των αναγνωστών ["εδώ"] για τα "Πρόσωπα της Χρονιάς 2025" μάς βύθισε στην εσωστρέφεια και τον προβληματισμό —αναζητώντας τα κίνητρα πίσω από το χέρι του «Ξυλοκόπου» που πλήγωσε το τοπίο και την αισθητική μας— η επόμενη και τελευταία στάση στον κατάλογο των Προσώπων έρχεται ως ένα αναγκαίο πνευματικό αντίδοτο. Είναι η στιγμή που η στήλη αποστρέφει το βλέμμα από την καταστροφή και το στρέφει στη δημιουργία· από τον θόρυβο της πτώσης των δέντρων, στις αρμονικές φωνές των εφήβων. Εκεί που ο «Ξυλοκόπος» λειτούργησε με την αφαίρεση και τον ακρωτηριασμό, οι μαθητές του Μουσικού Σχολείου Καστοριάς αντιτάσσουν την πρόσθεση και την ανάταση.
Σε μια πόλη που συχνά μοιάζει να γερνάει εγκλωβισμένη στις εμμονές της, αυτή η ομάδα νέων ανθρώπων κατάφερε το 2025 κάτι παραπάνω από μια σειρά επιτυχημένων παραστάσεων: κατάφερε να υπενθυμίσει στους Καστοριανούς ότι η πραγματική «ρίζα» αυτού του τόπου δεν βρίσκεται μόνο στο χώμα, αλλά στο πνεύμα. Ενώ το προηγούμενο πρόσωπο της ανασκόπησης εκπροσωπεί τη μοναχική, σκοτεινή πλευρά της πόλης που καταστρέφει ό,τι δεν καταλαβαίνει, οι «Ιαχές» αποτελούν το συλλογικό, φωτεινό πρόσωπο της Καστοριάς που ονειρεύεται, συνεργάζεται και εκτίθεται στο φως της σκηνής.
Αν ο πρώτος μάς πλήγωσε, οι δεύτεροι μάς θεραπεύουν, αποδεικνύοντας πως όσο υπάρχουν τέτοιες «ιαχές» πολιτισμού, η πόλη δεν έχει ακόμα παραδοθεί στην οριστική σιωπή της παρακμής. Είναι οι μαθητές και οι καθηγητές της θεατρικής ομάδας «Ιαχές» του Μουσικού Σχολείου Καστοριάς, για την δυναμική τους αναμέτρηση με τις «Βάκχες» του Ευριπίδη. Η παράσταση αυτή οδήγησε την ομάδα στην τιμητική επιλογή από τον Δήμο Μεσσήνης για να συμμετάσχει στο 12ο Διεθνές Νεανικό Φεστιβάλ Αρχαίου Δράματος στην Αρχαία Μεσσήνη.
Η είδηση της πρόκρισης για την Αρχαία Μεσσήνη λειτούργησε ως καταλύτης. Σε μια εποχή που η ατομικότητα και η εύκολη προβολή κυριαρχούν, αυτοί οι νέοι άνθρωποι επέλεξαν τον δύσκολο δρόμο της συλλογικής δουλειάς, της πειθαρχίας και της εξαντλητικής πρόβας. Οι «Βάκχες» δεν ήταν απλώς μια παράσταση. Ήταν μια ιαχή (όπως και το όνομα της ομάδας) ενάντια στην πνευματική αδράνεια και τοπική παρακμή.
* * *
Ωστόσο, η επιτυχία αυτή των παιδιών αποκτά διαστάσεις πραγματικού άθλου, αν αναλογιστεί κανείς το ζοφερό περιβάλλον μέσα στο οποίο γεννήθηκε. Διότι οι «Ιαχές» δεν άνθισαν σε κάποιο υπερσύγχρονο πολιτιστικό μέγαρο, αλλά στην Καστοριά της απόλυτης πνευματικής ένδειας.
Μια πόλη που εδώ και 30 περίπου χρόνια, παραμένει η μοναδική πρωτεύουσα νομού στην Ελλάδα που δεν διαθέτει ούτε ένα κάθισμα πνευματικού κέντρου. Δεν υπάρχει ούτε μία αξιοπρεπής ούτε καν αναξιοπρεπής αίθουσα εκδηλώσεων που να ανήκει στην πόλη και να στεγάζει τις ανησυχίες των δημιουργών της.
Μέσα σε αυτή την «έρημο», η σημερινή δημοτική αρχή φαίνεται να εξαντλεί την πολιτιστική της παρέμβαση στους χορούς των Ραγκουτσαρίων, την ώρα που με πολιτικά αυταρχικό τρόπο έβαλε «ταφόπλακα» σε ό,τι ποιοτικό είχε χτιστεί με κόπο τα προηγούμενα χρόνια.
Είναι θλιβερό να υπενθυμίζουμε ότι οι απευθείας μεταδόσεις από τη Μητροπολιτική Όπερα της Νέας Υόρκης, που για έξι συνεχή έτη και επί δύο διαφορετικών δημαρχιών (των κ.κ. Ε. Χατζησυμεωνίδη και Α. Αγγελή) αποτελούσαν παράθυρο στον παγκόσμιο πολιτισμό με τεράστια επιτυχία για επαρχιακή παραμεθόρια πόλη όπως η Καστοριά, σταμάτησαν απότομα.
Η σημερινή διοίκηση ήδη από τους πρώτους μήνες της πρώτης θητείας της επέλεξε τη σιωπή και τη διακοπή ενός θεσμού που είχε αγκαλιαστεί από το κοινό, στερώντας από την Καστοριά την επαφή με την υψηλή τέχνη και την εξωστρέφειά της.
Κι όμως, παρά την απουσία υποδομών και την αδιαφορία των κρατούντων, οι μαθητές του Μουσικού Σχολείου απέδειξαν ότι η τέχνη δεν φυλακίζεται. Η είδηση της πρόκρισης για την Αρχαία Μεσσήνη λειτούργησε ως καταλύτης, ωθώντας τους να εργαστούν με πείσμα για ένα αποτέλεσμα άρτιο. Η παρουσία τους εκεί, ανάμεσα σε πανελλήνια σχήματα, δεν ήταν απλώς μια σχολική έξοδος, αλλά μια πράξη αντίστασης στην τοπική παρακμή.
Η μουσική παιδεία των παιδιών αποδείχθηκε το «κλειδί» για την ερμηνεία του αρχαίου δράματος, μετατρέποντας τον Χορό των Βακχών σε ένα ζωντανό σώμα που παλλόταν από ρυθμό και δέος της ευριπίδειας τραγωδίας.
Οι «Βάκχες» είναι ίσως το πιο δύσκολο, το πιο αινιγματικό και το πιο επικίνδυνο έργο της αρχαίας γραμματείας. Πραγματεύεται τη σύγκρουση ανάμεσα στη λογική (Πενθέας) και το ένστικτο (Διόνυσος), ανάμεσα στην τάξη της πόλης και τη μανία της φύσης. Για μια ομάδα εφήβων, το εγχείρημα φάνταζε αρχικά ακατόρθωτο. Κι όμως, οι «Ιαχές» κατάφεραν να μετατρέψουν αυτή τη δυσκολία σε κινητήριο δύναμη.
Στο υποβλητικό σκηνικό της Αρχαίας Μεσσήνης, εκεί όπου η ιστορία αναπνέει μέσα από τις πέτρες, οι δικοί μας μαθητές έγιναν κοινωνοί μιας παγκόσμιας γλώσσας. Υπό την καθοδήγηση των εμπνευσμένων δασκάλων τους, βυθίστηκαν στο κείμενο, μελέτησαν τον ρυθμό, τη μουσική και την κίνηση, αντιλαμβανόμενοι ότι η παρουσία τους σε ένα πανελλήνιο φόρουμ απαιτούσε κάτι παραπάνω από μια καλή προσπάθεια: απαιτούσε αρτιότητα.
Αυτό που καθιστά τις «Ιαχές» Πρόσωπα της Χρονιάς, δεν είναι μόνο το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Είναι ο τρόπος με τον οποίο εργάστηκαν. Σε μια εποχή που η ατομικότητα και η εύκολη προβολή κυριαρχούν, αυτοί οι νέοι άνθρωποι επέλεξαν τον δύσκολο δρόμο της συλλογικής δουλειάς, της πειθαρχίας και της εξαντλητικής πρόβας.
Δημοσιεύθηκε στην ΟΔΟ στις 8 Ιανουαρίου 2026, αρ. φύλλου 1302.
Σχετικά:
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Η ΟΔΟΣ σας ευχαριστεί για την συμμετοχή σας στον διάλογο.Το σχόλιό σας θα αποθηκευτεί προσωρινά και θα είναι ορατό στο ιστολόγιο, μετά την έγκριση της ΟΔΟΥ.