Εικόνα του αββά Ιουστίνου Πόποβιτς (1894-1979) στην Ι. Μονή Μαυρωτίσσης

устин Поповић Ι.Ν. Παναγίας Μαυριωτίσσης

«Σήμερα οι Ευρωπαίοι μεταλλάσονται ραγδαία σε ανθρωποφάγους επειδή με την αυτάρκειά τους στέρησαν από τον εαυτό τους την ικανότητα για μια ζώσα αίσθηση της ευαγγελικής αγάπης. Ποιο το όφελος από το ότι η Ευρώπη, οι Αμερικανοί και όλες οι ήπειροι τρέχουν να κατακτήσουν τον κόσμο, το σύμπαν, την Σελήνη, τον Άρη και τα αστέρια;…Τι θα ωφελήσει τον άνθρωπο αν αποκτήσει τον κόσμο όλο και βλάψει την ψυχή τους; Πόσο ελεεινός είναι ο ευρωπαίος άνθρωπος όταν εκστρατεύει κατά του ουρανού σαν να πρόκειται για τον εχθρό του!

ΟΔΟΣ: Η Νότια Παραλία

ΟΔΟΣ 25.09.2014 | 757

Αγαπητή ΟΔΟΣ,

Ούτε μια, ούτε δυο, αλλά ολόκληρη ανθοδέσμη από μαργαρίτες μάδησα, ένα-ένα τα φύλλα μέχρι να αποφασίσω να (σου) γράψω. «Να γράψω ή να μη γράψω» – «to be or not to be», αναρωτιόμουν όπως ακριβώς και ο Σαίξπηρ, ο δραματικός ποιητής, δυνάστης και καταπιεστής των Σκώτων. Και συνεχώς, το να σου γράψω, τύχαινε. Και έτσι αποφάσισα να (σου) γράψω. Στο κάτω-κάτω, «η Καστοριά, βρίσκεται παντού» σκέφτηκα.

Είχε προηγηθεί την π. εβδομάδα η επίσκεψη του Αλέξη στον Πάπα, από την οποία μπερδεύτηκα κάπως, μπορώ να σου πω: Στέκει μετά το Άγιον Όρος να συναντά τον (θού Σπυρίδωνα Πειραιώς το όνομά σου) τον έξω από εδώ; Που οι προκάτοχοί του δεν πίστευαν ούτε καν ότι η Γη γυρίζει;  Και στην συνέχεια το δημοψήφισμα στην Σκωτία –τσάκισε τις ελπίδες μου η βία και νοθεία της Αγγλίας (λέξη προερχόμενη από το ugly βεβαίως – ή το ανάποδο τέλος πάντων), που πολλοί περίμεναν χαιρέκακα.

Παράλληλα σε όλα αυτά άρχισε ευτυχώς και το μέγα πολιτιστικό και πολιτισμικό γεγονός της ετήσιας εμπροπανηγύρεως στο Άργος το Ορεστικό. Το οποίο πάντως, δεν αρκείται στα πανηγύρια, αφού διαθέτει και Πνευματικό Κέντρο. Ενώ αντίθετα εδώ, στην «πρωτεύουσα» του τ. νομού, αντί να κτίζουν... γκρεμίζουν το Πνευματικό Κέντρο. Για να εξαφανιστούν ίσως τα ίχνη της απάτης για την επικινδυνότητα του κτηρίου. Που έστησαν δεκαπέντε χρόνια πριν, έχοντες και προύχοντες αδιαφορώντας για τις τραγικές συνέπειες.

«Φεστιβάλ του Εδιμβούργου αυτοί στην Σκωτία» σκέφτηκα, πανηγύρια της Παρασκευής, του Ηλία (δεν γράφω το «αγία» και «προφήτης» γιατί θαρρώ ότι θα έτριζαν τα κόκαλά τους) και του Άργους του Ορεστικού, εμείς. Είδα και την φωτογραφία (*) του προέδρου της βουλής των Σκοπίων κ. Μιλόσοσκι στην κορυφή του Ολύμπου με την σημαία της Βεργίνας να ποζάρει υπερήφανος και συγκρατώντας τα γέλια και τα αναφιλητά, την πήρα την απόφαση να σου γράψω.

Προκλητική φωτογράφιση του αντιπροέδρου της Βουλής των Σκοπίων

Ο αντιπρόεδρος της Βουλής της ΠΓΔΜ, Αντόνιο Μιλόσοσκι, μαζί με μία ομάδα ορειβατών από τη χώρα του, αναρριχήθηκε πριν από μερικές ημέρες στην υψηλότερη κορυφή του Ολύμπου και φωτογραφήθηκε με τον δεκαεξάκτινο Ήλιο της Βεργίνας.

ΟΔΟΣ: Πολιτιστική εσωστρέφεια

[.....] "Το πρόβλημα εκτός από τις πιο πάνω αιτίες, είναι περισσότερο πρόβλημα στρατηγικής και πολιτιστικού προσανατολισμού. Διότι τα τελευταία 10-15 χρόνια της απελπιστικής πολιτιστικής εσωστρέφειας, οι κατά καιρούς ιθύνοντες επικέντρωσαν κατ’ αποκλειστικότητα το ενδιαφέρον και τις προσπάθειές τους, στην δήθεν παράδοση της Καστοριάς. Όχι μόνο την πραγματική, αλλά και την αυθαίρετη. Αυτή που κάποιοι μπόλιασαν για να εκτονώσουν τα προσωπικά τους συνειδησιακά αδιέξοδα και τις προκαταλήψεις τους.

Από την εποχή της «βυζαντινής αρχόντισσας», όπως είχε βαφτιστεί η Καστοριά στην μακρά δημαρχία του κ. Ανδρέα Οικονομίδη, η πόλη πέρασε στα σλαβικά «ακούσματα» του Μπρέγκοβιτς, και ο ιστορικός της προσανατολισμός μετατοπίστηκε στα βαλκανικά βόρεια, όπου δήθεν βρήκαμε πολιτιστική αντιστοίχηση. Τώρα πια, περάσαμε και στα βάθη της αντιδραστικής Ανατολής, μια και τα ούτια βαφτίστηκαν παραδοσιακά ελληνικά όργανα από το περίφημο ΚεΒυΤ του δήμου. Με αποτέλεσμα η Καστοριά όμηρος των «παραδόσεων» πολιτιστικά να παραπατά, να σκοντάφτει. Και να οπισθοδρομεί αλματωδώς.

Μέχρι πριν 15-20 χρόνια, τα καρναβάλια της Καστοριάς, οι μουσικές, οι χοροί, οι παραδόσεις και τα έθιμα, είχαν εξαιρετικό χαρακτήρα. Αποτελούσαν δηλαδή την κοινωνική και πολιτιστική εξαίρεση, και όχι τον κανόνα, ούτε την καθημερινότητα. Για τον λόγο αυτό η αναβίωσή τους, ήταν αυθόρμητη και είχε, χωρίς προστάτες, τους δικούς της κανόνες. Είχε προπαντός μέτρο. Γνώριζαν οι άνθρωποι -ασυναίσθητα βέβαια αλλά γνώριζαν- πού έπρεπε να σταματήσουν. Γνώριζαν ότι βασικά έπρεπε να οραματίζονται το μέλλον και όχι .. το παρελθόν. Το οποίο άλλωστε δεν είναι αναμφισβήτητο.

Όμως, από την στιγμή που λήφθηκε -από την περασμένη δημοτική αρχή- η πολιτική απόφαση της πολιτιστικής εξάντλησης της Καστοριάς, αποκλειστικά μέσα στην μουσικοχορευτική «παράδοση», η πόλη της Καστοριάς μίκρυνε, και πολιτιστικά σταδιακά συρρικνώθηκε. Κλαρίνα, χάλκινα, κρουστά, όλες τις μέρες, όλες τις γιορτές, όλες τις εποχές, χειμώνα και καλοκαίρι, έκαναν την Καστοριά να μην διαφέρει σε τίποτε απολύτως από ένα τυπικό βαλκανικό χωριό. Την φτώχυναν, την αποπροσανατόλισαν, την έκαναν βαθειά συντηρητική. Βοήθησε σε όλα αυτά και ο ιδιόρρυθμος αντιδυτικός εθνικισμός της δεκαετίας του 1990 από την μια, και τα «ακούσματά μας» από την άλλη, με τις διαβόητες ορχήστρες της προπαγάνδας να συμπιέζουν την Καστοριά και την νεολαία της.

Ο κόσμος βαρέθηκε να ζει στο παρελθόν, και μάλιστα σε υπερβολικές δόσεις, σε overdose ποσότητες όταν νοιώθει ότι μπροστά του και μπροστά στην Καστοριά ανοίγεται ένα ελεύθερο μέλλον όλο εκπλήξεις. Ας μην ψάχνονται λοιπόν οι υπεύθυνοι του Δήμου Καστοριάς να εξηγήσουν την διολίσθηση του καρναβαλιού και των χάλκινων εκδηλώσεων. Δεν είναι (μόνο) αυτοί οι υπεύθυνοι, αλλά όσοι έχουν επενδύσει σε ένα χρηματιστήριο χωρίς αξίες. Σε ένα χρηματιστήριο φθήνειας. Εκεί όπου ορισμένοι νομίζουν ότι μπορούν να φέρουν την άνοιξη, την πρόοδο και τον πολιτισμό, οι κατά τα άλλα συμπαθείς οργανοπαίκτες με τα χάλκινα της σιελόρροιας..."

• Σχετικά: Απόσπασμα από το άρθρο της ΟΔΟΥ "Πολιτιστική εσωστρέφεια" 3.1.2008

Δεν παρέχεται η δυνατότητα σχολιασμού στην παρούσα ανάρτηση.

Το (άλλοτε) Καρναβάλι της Καστοριάς

Τα Καλά Παιδιά: Η φημισμένη παρέα των παλιών Καστοριανών κρατώντας πανό: «Τα Καλά Παιδιά στην Διάδοση του Εθίμου: Ζήτω το Καρναβάλι της Καστοριάς» παρελάζουν στην Ομόνοια. Τότε η λέξη «ραγκουτσάρια» ήταν άγνωστη στους καστοριανούς καρναβαλιστές.

• Σχετικά: Απόσπασμα από την ανάρτηση του κ. Α. Πηχιών "Καστοριανό καρναβάλι" 5.12.2013

Δεν παρέχεται η δυνατότητα σχολιασμού στην παρούσα ανάρτηση.

ΟΔΟΣ: Τα «ακούσματα»

"...ΑΠΟΡΙΑ για το ποιοι είναι αυτοί οι παράγοντες που με την ολέθρια επιρροή τους στην δημόσια και κοινωνική ζωή της Καστοριάς, επέτρεψαν ή και επιδίωξαν τον παραγκωνισμό της αυθεντικής μουσικής παράδοσης της πόλης της Καστοριάς από τα ξενικής, προφανούς σλαβικής προέλευσης και υφολογίας μουσικοχορευτικά «δρώμενα», τα οποία κάτω από τον παραπλανητικό τίτλο «χάλκινα» εισέβαλλαν και επιβλήθηκαν στην Καστοριά, αλλοιώνοντας στον μέγιστο βαθμό την αυθεντική μουσική παράδοση της Καστοριάς..."

• Σχετικά: Απόσπασμα από το άρθρο της ΟΔΟΥ "Τα ακούσματα" 21.3.2013

Δεν παρέχεται η δυνατότητα σχολιασμού στην παρούσα ανάρτηση.

ΟΔΟΣ: Πρόσωπα 2014

ΟΔΟΣ: Πρόσωπα 2014

Το πιο βαθύ σκοτάδι είναι λίγο πριν το ξημέρωμα

Τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την Καστοριά, το 2014, παρά το γεγονός ότι στην… δωδεκάμηνη (ούτε λεπτό της ώρας παραπάνω) διάρκειά του, αν όχι καταιγισμός, πληθώρα πάντως αυτοδιοκητικών κυρίως πολιτικών εξελίξεων που ανέτρεψαν δεδομένα και προκάλεσαν νέα, χαρακτηρίζεται από μια πρωτοφανή ένδεια. 

Στο Art Institute of Chicago

Η Θεοτόκος Οδηγήτρια, αμφιπρόσωπη εικόνα με την Άκρα
Ταπείνωση, τελευταίο τέταρτο του 12ου αιώνα, αυγοτέμπερα σε ξύλο,
αγνώστου δημιουργού, από το Βυζαντινό μουσείο Καστοριάς,
συμπεριλαμβάνεται μεταξύ άλλων καστοριανών εικόνων,
στην έκθεση του Ινστιτούτου Τέχνης του Σικάγου.

Η έκθεση «Heaven and Earth: Art of Byzantium from Greek Collections» (Ουρανός και Γη, Βυζαντινή τέχνη από ελληνικές συλλογές), στη οποία παρουσιάζονται εκθέματα από πρώϊμους χριστιανικούς χρόνους και το Βυζάντιο (μεταξύ αυτών και 3 εικόνες από την Καστοριά) το προσεχές Σάββατο 27 Σεπτεμβρίου 2014 μεταφέρεται από το μουσείο Paul Getty του Λ. Άντζελες στο Σικάγο, στο Art Institute of Chicago, και θα διαρκέσει έως τις 15 Φεβρουαρίου 2015. Αναλυτικό ρεπορτάζ δημοσίευσε η ΟΔΟΣ στις 17 Νοεμβρίου 2013,  στο φύλλο 717.

Δημοσιεύθηκε στην ΟΔΟ στις 25 Σεπτεμβρίου 2014, αρ. φύλλου 757

Σχετικά: 
“Heavenand Earth: Art of Byzantium from Greek Collections”

2015