Οι φανατικοί αναγνώστες και φίλοι της ΟΔΟΥ, περιμένουν πάντοτε με κάποια προσμονή το θεματικό φύλλο του Αυγούστου. Το οποίο είναι κατά κανόνα αφιερωμένο στην ποίηση. Και μέσω αυτής, αφιερωμένο σε υψηλά νοήματα της ζωής και του ανθρώπινου πνεύματος. Και τούτο συμβαίνει παρά το γεγονός ότι η εφημερίδα στο σύνολό των φύλλων της, είναι κατ’ εξοχή πολιτική. Με ύλη που προβάλλει με κριτική διάθεση τα ζητήματα τοπικού ενδιαφέροντος γύρω από τον δημόσιο, δημοτικό και πολιτιστικό βίο και το περιβάλλον της Καστοριάς.
Ωστόσο, το αφιέρωμα του Αυγούστου, ίσως να έχει τόσους πιστούς φίλους και συλλέκτες επειδή η κυκλοφορία του συμπίπτει με τον πιο καυτό μήνα του χρόνου -όταν μπερδεύεται η «θέρμη» με την «θερμότητα» σε ένα μοναδικό παιγνίδι με τις ανθρώπινες αισθήσεις και τις επιθυμίες των ενηλίκων. Και πράγματι, ο Αύγουστος είναι ο μόνος μήνας που δεν ταυτίζεται με την παιδικότητα αλλά αντίθετα, έχει βάθος.
Το οποίο προφανώς καλλιεργείται και διευρύνεται στην διάρκεια αυτών των υπέροχων αυγουστιάτικων βραδιών. Του (μοναδικού) μήνα που οι νύχτες του λούζονται από δύο πανσελήνους. Για να γίνεται η ομορφιά, ακόμη ομορφότερη. Μέχρι και η Καστοριά, άλλη όψη και διαφορετική αίσθηση προκαλεί τον Αύγουστο.
ΟΔΟΣ 6.8.2009 | 504
Είναι παράξενο, αλλά σ’ αυτόν τον μήνα, πολλά από τα υπόλοιπα τα καθημερινά, αυτά που στιγματίζουν τον υπόλοιπο χρόνο και τους μήνες του, χάνουν προσωρινά, χάνουν ακριβώς όσο κρατάει ο Αύγουστος, την προτεραιότητα και την σημασία τους. Ίσως και γι’ αυτόν τον λόγο, τα αφιερώματα της ΟΔΟΥ ακόμη και αν περιστρέφονται γύρω από την ποίηση και το ανθρώπινο πνεύμα, να εκφράζουν κατά κάποιο τρόπο αυθεντικά την κυρίαρχη αυγουστιάτικη κοινωνική τάση. Μια απαίτηση ανέκφραστη.
Ειδικά όμως φέτος, η ύλη της εφημερίδας και η πολιτική επικαιρότητα, της επιτρέπουν να αφιερώσει το φύλλο αυτό του Αυγούστου μεταξύ των άλλων και σε ορισμένους εκφραστές του πνευματικού κόσμου της Καστοριάς. Σε ποιητές και λογοτέχνες, σε ζωηρά, δημιουργικά και πρωτίστως ποιοτικά πνεύματα που ζουν ανάμεσα μας και στην διπλανή πόρτα. Σε ανθρώπους που εμπνέονται από ερεθίσματα ακριβώς ίδια με αυτά που προσλαμβάνονται απ’ όσους κατοικούν την Καστοριά.
Η επιλογή της εφημερίδας έχει ακόμη την έννοια της κοινής παρουσίασης και της καταγραφής. Του σχηματισμού, έστω και με την αφορμή αυτή, μιας αντίστοιχης πνευματικής κίνησης. Για τον λόγο αυτό είναι η πρώτη φορά στα δέκα χρόνια της κυκλοφορίας της, που η ΟΔΟΣ στο αυγουστιάτικο φύλλο θα φιλοξενήσει και πεζά κείμενα, εκτός από τα ποιητικά. Καθώς και άλλες μορφές έκφρασης του λόγου. Δεν ήταν άλλωστε λίγοι οι αναγνώστες που ζητούσαν εμφατικά εδώ και χρόνια ένα τέτοιο αφιέρωμα της ΟΔΟΥ, το αφιέρωμα του μήνα Αυγούστου να εμπεριέχει και μέρος από την πνευματική κίνηση της Καστοριάς. Και να που οι συνθήκες το δρομολόγησαν και το επέφεραν.
ΟΔΟΣ 6.8.2009 | 504
Η βασική προαίσθηση της μεταβατικής περιόδου αυτόν τον καιρό είναι τόσο έντονη ώστε λίγο απέχει από το να είναι ορατές οι αλλαγές που έρχονται και οι εξελίξεις, σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο, που είναι αναπόφευκτες. Η κατάσταση αυτή, συμπιέζει μεν τα θερμά αυγουστιάτικα χαρακτηριστικά της Καστοριάς και όλης της Ελλάδας, αλλά δεν τα αλλοιώνει ούτε τα συνθλίβει.
Έτσι η ΟΔΟΣ, παρουσιάζοντας, αυτήν την φορά στο φύλλο του Αυγούστου, και μερικούς καστοριανούς δημιουργούς τους οποίους οι τακτικοί αναγνώστες της εφημερίδας γνωρίζουν ήδη από τις συνεργασίες τους με την εφημερίδα, θεωρεί ότι συμπληρώνει τα αφιερώματά της, με συλλογή, αποσπασματική έστω, από την πλούσια πνευματική κίνηση των τεχνητών των λόγου και της ποίησης της Καστοριάς. Καλή ανάγνωση.
Δημοσιεύθηκε στην ΟΔΟ στις 6 Αυγούστου 2009, αρ. φύλλου 504
Το παρόν, αλλά ιδίως το μέλλον προσφέρονται για αποκλειστικά αισιόδοξες εκτιμήσεις, για ελπίδες. Καθ’ όσον ειδικά το μέλλον, είναι απαλλαγμένο από την γνώση, μπορεί κανείς να σχεδιάζει γι’ αυτό απεριόριστα, και κυρίως χωρίς να χρειάζεται να λογοδοτήσει. Ιδίως αν έχει φροντίσει στο παρελθόν, ή έστω στο «παρόν» να προπαρασκευάσει το μέλλον, χαράσσοντας στόχους.
Προφανώς αυτά, δεν έχουν καμιά οφθαλμοφανή σχέση με την Εθνική Τράπεζα και ιδιαίτερα το κατάστημα της Καστοριάς. Ίσως όμως να έχουν μια αόρατη εσωτερική σχέση λειτουργικότητας και αλληλεπίδρασης. Φυσικά τα σχόλια δεν αφορούν τις αμιγώς τραπεζικές δραστηριότητες της παλιότερης ελληνικής τράπεζας η οποία, έστω κι’ αν έχει προσαρμόσει σημαντικά τον τύπο της στα όσα ισχύουν για τις ιδιωτικές τράπεζες, εξακολουθεί να αποτελεί έστω και έμμεσα δημόσιο, κρατικό αγαθό. Δεν είναι βεβαίως ίδρυμα, αλλά υποτίθεται ότι αποτελεί κάτι το πιο ευρύ, από μια τράπεζα.
Πάντως τα σχόλια, έχουν σχέση με την νέα συνήθεια των τραπεζικών καταστημάτων να «διακοσμήσουν» εσωτερικά τους χώρους τους με τέτοιο τρόπο, και κυρίως με οθόνες τηλεοράσεως, ώστε κατά την ώρα της αναμονής των πελατών να βομβαρδίζονται με προγράμματα διαφήμισης των προϊόντων των τραπεζών αυτών. Από τα οποία κατά κανόνα κερδισμένες βγαίνουν μόνο οι τράπεζες.
Αυτό δεν είναι από μόνο του τόσο κακό. Παρά το γεγονός ότι θα μπορούσαν οι τράπεζες να προβάλλουν διακριτικά συναυλίες, ή άλλες παραστάσεις ποιότητας, που να προσφέρουν ψυχαγωγία, παιδεία και ενημέρωση. Και παρά το γεγονός ότι την ίδια συνήθεια (προβολής τραπεζικών διαφημίσεων και αναμετάδοσης των χρηματιστηριακών εξελίξεων) με αμφίβολα αποτελέσματα, έχουν υιοθετήσει και στην Κίνα, στην οποία, οι Κινέζοι είναι on line με τις εξελίξεις. Όχι βέβαια μόνο σε Χόγκ Κόνγκ ή Σαγκάη, ή έστω και στο Πεκίνο, αλλά στα αχανή βάθη της μεγάλης ασιατικής χώρας, που βασίζει την διαιώνιση του κομμουνισμού και την ισχύ της, στην φτώχεια, την καταπίεση, την μόλυνση του περιβάλλοντος και την εκμετάλλευση.
Για την επαναφορά στο θέμα, τα σχόλια αφορούν ειδικά το κατάστημα της Εθνικής Τράπεζας στην Καστοριά. Όταν κτίσθηκε πριν τέσσερις περίπου δεκαετίες, ήταν φανερό ότι δεν συμβόλιζε μόνο τον δυναμισμό της τότε οικονομικής προόδου της Καστοριάς, αλλά με την αρχιτεκτονική του μορφή, εξωτερικά και εσωτερικά, υπηρετούσε την τάση δημιουργίας δημόσιων κτηρίων που εκτός από τις καθαρά στεγαστικές ανάγκες, είχαν σαν στόχο να γίνουν ως κτήρια όμορφα, ακόμη και να καταλήξουν να θεωρούνται αρχιτεκτονικά μνημεία.
Εκφράζοντας τις τάσεις της εποχής, που κάποιες απ’ αυτές έδιναν έμφαση στην ποιότητα και την τέχνη, το κατάστημα Καστοριάς διακοσμήθηκε εσωτερικά με 80 έργα γνωστών ελλήνων ζωγράφων-χαρακτών (όπως Γαλάνη, Κεφαλληνό, Γαΐτη, Απέργη, Μόραλη, Μυταρά, Τσαρούχη κ.ά.) καθώς και γλυπτά και άλλες εικαστικές δημιουργίες. Ώστε έδιναν την ευκαιρία στους πελάτες και τους επισκέπτες της τράπεζας, μαζί με τις συναλλαγές τους να επισκέπτονται και μια πολύ ενδιαφέρουσα έκθεση, πολύ γνωστών αλλά και λιγότερο γνωστών καλλιτεχνών. Η επανάληψη μάλιστα των συναλλαγών, επενεργούσε θετικά στην συνείδηση των πελατών, φροντίζοντας στον σχηματισμό καλλιτεχνικής υποδομής. Έστω και χωρίς πανηγυρικότητες.
Η πόλη της Καστοριάς, χάρη στην ροπή του τότε διευθυντή του καταστήματος της Εθνικής στην Καστοριά που εγκρίθηκε από την διοίκηση της Εθνικής Τράπεζας, αποδείχθηκε κατάλληλος τόπος για να ενθαρρυνθεί η δημιουργία μιας τέτοιας έκθεσης σημαντικών καλλιτεχνών. Με αποτέλεσμα, πολλοί πελάτες της Εθνικής Τράπεζας στην Καστοριά, κυρίως γουνέμποροι, ανταποκριθέντες στην εξαιρετική αυτή ευαισθησία, να προβούν τότε σε δωρεές και χορηγίες για την αγορά των πινάκων και των εικαστικών δημιουργιών που εκτέθηκαν υπερήφανα στο εσωτερικό του καταστήματος.
Κι’ όλα αυτά έγιναν σε μια εποχή που το στυλ του σημερινού τηλεοπτικού βομβαρδισμού των πελατών με τραπεζικές ευκαιρίες και συμφέροντα δάνεια φάνταζε αδιανόητος, -έστω και καθ’ υπερβολή- ίσως όσο αδιανόητη είναι η εμπορική διαφήμιση του τσιγάρου σε σχολεία. Μάλιστα σε λευκώματα και άλλες εκδόσεις της Εθνικής Τράπεζας, τα εκθέματα του καταστήματος Καστοριάς είχαν σταθερά την τιμητική τους, και τα σχετικά σχόλια ανέφεραν πάντοτε το κατάστημα Καστοριάς, με εγκώμια και για τους κατοίκους και πελάτες αυτής της πόλης.
Όμως, η κακοδαιμονία της τέχνης στην Καστοριά, δεν αφορά μόνο την παντελή έλλειψη κάθε υποδομής σε κτήρια ή σε απουσία κάθε σχετικής βούλησης από τους πολιτικούς. Ούτε περιορίζεται μόνο στην κρίση της γούνας που οδήγησε την Καστοριά στην παρακμή και την «φτώχυνε» καθώς φαίνεται στην εκτίμηση της Εθνικής Τράπεζας. Ούτε είναι ότι η Καστοριά δεν έχει ούτε ένα δωμάτιο για πινακοθήκη, ούτε ένα μικρό (στεγασμένο) αμφιθέατρο για παραστάσεις και εκδηλώσεις. Δεν είναι ότι αγνοούνται οι πολύτιμες τοιχογραφίες εκκλησιών, αρχοντικών, αλλά και οι εικόνες.
Είναι που εδώ και μερικές εβδομάδες, αιφνίδια και ανεξήγητα όλα τα έργα τέχνης που εκτίθονταν στην Εθνική Τράπεζα, στο κατάστημα Καστοριάς, και είχαν αποκτηθεί και με τις χορηγίες και δωρεές χρηματικών ποσών από Καστοριανούς, απομακρύνθηκαν.
Σύμφωνα με όλες τις πληροφορίες, αποσύρθηκαν οριστικά. Ώστε η έκθεση έκλεισε, και έπεσε η αυλαία μιας πρωτοβουλίας που επί χρόνια λειτουργούσε ως υποκατάστατο του φθηνού περί την τέχνη γοήτρου των κυβερνώντων την Καστοριά και των κηδεμόνων τους.
Το γεγονός έγινε έστω και κάπως καθυστερημένα αντιληπτό και ευτυχώς προκάλεσε σε ορισμένους αρνητική εντύπωση. Ο Δήμος Καστοριάς που επί εποχής του τ. δημάρχου κ. Δημητρίου Παπουλίδη προτίμησε να «διαθέσει» το αρχοντικό Βέργου (που προοριζόταν για Δημοτική Πινακοθήκη και ανακαινίσθηκε γι’ αυτόν τον σκοπό με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση) στο περιβόητο εργαστήρι ουτίων και άλλων ραχατλίδικων μουσικών (βαφτισμένων τάχα βυζαντινών), μπορεί να μην διαθέτει ούτε ένα δωμάτιο για έκθεση εικαστικής τέχνης, μπορεί να έχει συνηθίσει τον κόσμο με την παγερή αδιαφορία και μακροχρόνια ανικανότητά του, ενώ θα μπορούσε να προσφέρει χώρο για την στέγαση και την έκθεσή τους.
Αλλά η ενέργεια της τράπεζας να αγνοήσει τους χορηγούς, καθώς και το γεγονός ότι ενώ τα έργα τέχνης αποκτήθηκαν για να κοσμούν το κατάστημα και την ίδια την Καστοριά, ξαφνικά εξαφανίστηκαν, προκάλεσε δυσφορία. Η τράπεζα βρήκε ένα πολύ «εύγλωττο» τρόπο για να αποδείξει την «υποβάθμιση» της Καστοριάς.
Και μια που προφανώς τα περίφημα εκθέματα δεν αποσύρθηκαν από το εσωτερικό της τράπεζας, για λόγους… ασφάλειας των έργων, είναι φανερό ότι απλά, για την Καστοριά, τα εκθέματα «έκαναν φτερά». Όπως φτερά έκαναν τα πιο σημαντικά καλλιτεχνικά αποθέματα της Καστοριάς, σε ιερές εικόνες, σε κώδικες, τέμπλα, η εξωτερική αγιογραφία της Παναγιάς της Ρασιώτισσας, οι τοιχογραφίες του αρχοντικού Σομαλιά και άλλα, ων ο αριθμός άπειρος. Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Άλλοτε ως κλοπή και εμπρησμός. Και τώρα σαν ένα πρωτοφανές ριφιφί. Θρασύτατο, όπως θα έλεγαν και στις ειδήσεις.
ΝΙΚΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ 60 ΧΡΟΝΙΑ 1924-1984 Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος-Καστοριά β’ έκδοση, Ιούνιος 1985
…Ερχόμενοι στον Βορειοελλαδικό χώρο κάναμε μύριες όσες σκέψεις και υποθέσεις στο μακρινό ταξίδι, από το Αίγιο στην Καστοριά. Προβλήματα διαμονής, συμπεριφοράς, συνθήκες εργασίας, συνεργασίας, ο τρόπος ζωής, η φυσική κατάσταση της περιοχής, το κλίμα…
Όμως η Καστοριά μας υποδέχθηκε με το πιο πλατύ και εγκάρδιο χαμόγελό της, μας καλωσόρισε η πανέμορφη λίμνη, η ομορφιά του τοπίου!
Και μετά, οι άνθρωποι. Οι Καστοριανοί. Άνδρες και γυναίκες. Που η λεβεντιά τους φαίνεται παντού: στις ανθρώπινες σχέσεις, στην επικοινωνία, στην ασυναγώνιστη εργατικότητα, στο μεράκι της δημιουργίας, στην φιλοξενία, στην τιμιότητα της συναλλαγής, στην πίστη για την πρόοδο, στην αγάπη τους για τον τόπο τους, στην στοργή για την οικογένεια, στην αφοσίωση προς την Πατρίδα, την Πολιτεία, της οποίας γίνονται καθημερινά οι άξιοι πρεσβευτές της σε κάθε γωνιά της γης με αξιοθαύμαστο κύρος.
Για τον όμορφο και δραστήριο αυτόν κόσμο, έπρεπε η Εθνική Τράπεζα, πέρα από τις καθαρά τραπεζικές υπηρεσίες της, να προσφέρει κάτι το ιδιαίτερο, κάτι που να είναι «ζωντανό», που να «μιλάει» στην ψυχή και στο πνεύμα…
Σε μία ορειβατική διαδρομή προς την κορφή «Ψαλίδα» μας εντυπώθηκε η σκέψη γης δημιουργίας μια μόνιμης έκθεσης συλλογής έργων Ελλήνων ζωγράφων. Μιας έκθεσης που να λειτουργεί στον χώρο εργασίας της Τράπεζας, που να ερεθίζει πνευματικά τον συναλλασσόμενο και τον επισκέπτη, να τον προβληματίζει, με απώτερο στόχο αυτή η ατμόσφαιρα που θα διαχέεται απλόχερα να τον οδηγήσει ν’ αποκτήσει ένα έργο τέχνης, να μελετήσει και αυτός και οι γύρω του τον δημιουργό του έργου, να μυηθεί τελικά από την τέχνη και να υψωθεί πολιτιστικά.
Τα Στελέχη και το Προσωπικό της Μονάδας μας ένθερμα αποδέχθηκαν τις σκέψεις μας. Το ίδιο και η Διοίκηση της Τράπεζας.
Είχαμε ευτυχώς την τύχη να γνωρίσουμε τον τεχνοκρίτη και ιστορικό της τέχνης Νίκο Γρηγοράκη.
Αποδέχθηκε τον πρόσκληση και την πρόκληση αυτός ο χαλκέντερος άνθρωπος και αψηφώντας κόπους, θυσίες, αποστάσεις, ταξίδια και έξοδα, κατόρθωσε να συγκεντρώσει μέσα σε τρεις μήνες 80 έργα Ελλήνων ζωγράφων-χαρακτών και να τα τοποθετήσει στον χώρο του κτηρίου της Τράπεζας, δημιουργώντας μια μοναδική συλλογή για την Βόρειο Ελλάδα, μια συλλογή που μέχρι σήμερα δεν υπάρχει σε κανένα τραπεζικό κατάστημα, πλην ίσως των κεντρικών κάθε Τράπεζας. Και όχι μόνο αυτό, αλλά δημιούργησε το παρόν βιβλίο που έρχεται να συμπληρώσει με τις γνώσεις του το όλο έργο αυτής της πολιτιστικής προσπάθειας.
Ευχόμαστε η προσπάθειά μας αυτή να βρει κι άλλους μιμητές.
Ηρακλής Γεωργιάδης
Διευθυντής Καταστήματος Καστοριάς
Εθνικής Τραπέζης Ελλάδος
ΥΓ. Από αυτήν την θέση θέλουμε να τονίσουμε ότι δεν θα καταφέρναμε να προχωρήσουμε θετικά στην ολοκλήρωση αυτού του έργου, αν οι επιχειρήσεις δεν μας συνέδραμαν οικονομικά. Γιατί τελικά, αυτή η συλλογή είναι κατά κύριο λόγο έργο Καστοριανών. Τους ευχαριστούμε θερμά.
(*) Η χρησιμοποίηση της χρονολογίας 1924 σαν έναρξη της χαρακτικής περιόδου στον τίτλο της εργασίας αυτής δεν αντιπροσωπεύει κάποιο σταθμό της ιστορίας της ελληνικής χαρακτικής, απλώς είναι το παλαιότερο έργο με την χρονολογία αυτή που υπάρχει στην συλλογή της Εθνικής Τράπεζας Καστοριάς και που ανήκει στον Λυκούργο Κογεβίνα, ο οποίος τυχαίνει να είναι από τους πρωτοπόρους έλληνες χαράκτες.
Από τις στήλες αυτής της εφημερίδας στο σχετικά πρόσφατο παρελθόν, όχι μόνο προβλήθηκε η είδηση για την κατασκευή χώρου δεξιώσεων και τελετών στην θέση του άλλοτε γραφικού υπαίθριου χώρου της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου, και μάλιστα με οικοδομική άδεια για κατασκευή υπόγειου… γκαράζ, αλλά ασκήθηκε επανειλημμένα αυστηρή κριτική. Που είχε επίκεντρό της την παράλογη τσιμεντοποίηση ενός σπάνιου υπαίθριου ενοριακού χώρου που κάποτε ήταν γεμάτος λουλούδια και περιποιημένους θάμνους και την οικοδομική αυθαιρεσία. Αλλά και το γεγονός ότι, πίσω από την αυθαιρεσία, βρίσκεται το κίνητρο πολλαπλασιασμού των εσόδων της Ενορίας, δηλαδή της Ιεράς Μητρόπολης Καστοριάς, αφού από την αρχή, σκοπός τους ήταν να μετατρέψουν το «γκαράζ» σε αίθουσα «δεξιώσεων».
Μερικά πράγματα μοιάζουν να γίνονται πια χωρίς προσχήματα και χωρίς την παραμικρή αναστολή. Και όλα αυτά, σε εποχές που τα σκάνδαλα της απληστίας των Βατοπεδινών προκαλούν σοκ στον ελληνικό λαό και κλυδωνίζουν την πολιτική σταθερότητα. Αλλά και σε εποχές που ρημάζει η περιοχή της «επάνω» Καστοριάς και κλείνουν η μια μετά την άλλη μικρές επιχειρήσεις της περιοχής. Ενώ ταυτόχρονα, στους αντίστοιχους παραβάτες, όταν είναι απλοί άνθρωποι, από την Πολεοδομία του Δήμου Καστοριάς, επιβάλλονται βαριές ποινές και πρόστιμα.
Τους τελευταίους μήνες, προφανώς μετά τα γνωστά νομιμοφανή τεχνάσματα και παραθυράκια, συνεχίζονται εντατικά οι εργασίες αποπεράτωσης του υπογείου αυτού γκαράζ, καθαρά πια ως χώρου δεξιώσεων, με παράθυρα θρησκευτικού διακόσμου, πολυελαίους, μάρμαρα, κουζίνες και όλα τα συναφή. Μεταξύ των άλλων ξεχωρίζει χώρος για εικόνες και κεριά, πάνω στο επίπεδο του δρόμου (οδός Αγίου Αθανασίου) έξω από το γκαράζ, που προορίζεται για τον οβολό των διερχομένων. Με τον ηδονικό μεταλλικό ήχο, ή το απαλό θρόϊσμα του χαρτονομίσματος των περισσότερο μεταφυσικά ανήσυχων. Πρόκειται για ευτελισμό και εκμετάλλευση της θρησκευτικής ευαισθησίας των διερχομένων πιστών, οι οποίοι εκ των πραγμάτων θα αισθάνονται ένα είδος υποχρέωσης προσκυνήματος και προσφοράς του οβολού τους.
Όσες άδειες και αν νομιμοποιηθούν στην Πολεοδομία του Δήμου Καστοριάς, όσα επιχειρήματα κι’ αν επιστρατεύσουν οι υπεύθυνοι της Ενορίας και ακόμη περισσότερο οι υπεύθυνοι της Ιεράς Μητροπόλεως, οι ενέργειες αυτές, που αποσκοπούν σε καταχρηστική κερδοφορία, προκαλούν κατά βάση το κοινό αίσθημα των Καστοριανών και υπονομεύουν την μακραίωνη σχέση του με την εκκλησία.
Αλλά αυτά σε κάποιους μοιάζουν ψιλά γράμματα. Πρόκειται για αυτούς που αντιλαμβάνονται τα παγκάρια σαν καζίνο: Μετρά μόνο η casa.
Big Business.
Υ.Γ. Στο πλαίσιο της ίδιας απόλυτα κερδοσκοπικής πρακτικής της Ι. Μητρόπολης Καστοριάς, που δεν κολακεύει κανέναν και προκαλεί ένα αίσθημα ταπείνωσης, αποτελεί η προσπάθεια που γίνεται να σφετεριστεί την κυριότητα του οικίσκου των Ψαράδων, στην θέση Άγιος Νικόλαος στον γύρο της λίμνης. Τώρα που ολοκληρώνεται η Σπηλιά του Δράκου και αναμένονται οι επισκέπτες με τα ευρώ τους, η προοπτική της μικροbusiness, της εμπορίας λιβανιού, καρβούνου, θυμιάματος, εικονικών αντιγράφων και φυσικά κομποσκοινίων, θόλωσε το μάτι κάποιων. Και μπροστά στα μάτια των Καστοριανών, προσπαθούν να βαπτίσουν ιδιοκτησία τους ό,τι δυνητικά μπορεί να γεμίσει ταμεία.
Σπαράγματα μνήμης… Μια παιδική ηλικία γεμάτη εικόνες ομορφιάς σαν όλες τις αρχέτυπες πατρίδες του νου. Και φυλαγμένες σαν ακριβό κρασί που το άρωμά του γίνεται πολυτιμότερο με τα χρόνια, την απόσταση κι ίσως τη σύγκριση, με το δύσκολο παρόντου ατομισμού. Σταγόνες από καθαρά, διαμαντένια μέσα στο χρόνο αρώματα μνήμης άλλου τόπου, άλλων ανθρώπων, άλλων στιγμών...
Η Αθωνιάδα Εκκλησιαστική Ακαδημία συμπληρώνει 260 χρόνια ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση αποτελώντας ένα από τα αρχαιότερα εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας μας.
1. ΧΡΟΝΙΚΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΘΩΝΙΑΔΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ
Η ιστορική πορεία της Αθωνιάδας ξεκινά στα πέτρινα χρόνια της τουρκοκρατίας με πρώτο εμπνευστή το Βατοπεδινό προηγούμενο Μελέτιο ο οποίος ξεκινά τις διεργασίες ιδρύσεως ενός σχολείου ανωτάτου επιπέδου. Ωστόσο οι ανυπέρβλητες δυσκολίες δεν θα αντιμετωπίζονταν χωρίς την υλική και ηθική στήριξη του πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Κυρίλλου του Ε. Το 1750 εκδίδει Πατριαρχικό Σιγίλλιο το οποίο ρυθμίζει τα σχετικά με τη λειτουργία του σχολείου καθώς επίσης και τους τρόπους ανεύρεσης οικονομικών πόρων από πηγές του Πατριαρχείου και σημαντικών Ελλήνων της εποχής. Πρώτος Σχολάρχης της Ακαδημίας υπήρξε ο Νεόφυτος Καυσοκαλυβίτης με σπουδές στα σημαντικότερα πνευματικά κέντρα του τότε Ελληνισμού, την Πόλη, την Πάτμο και τα Γιάννενα χωρίς ωστόσο να καρποφορήσουν οι προσδοκίες που γεννήθηκαν με την ίδρυση της Σχολής. Το 1753 διορίζεται διδάσκαλος στην Αθωνιάδα ο Ευγένιος Βούλγαρης που έμελλε να συνδέσει το όνομά του με την Πανευρωπαϊκή λάμψη της σχολής. Γνώστης της Λατινικής, Γερμανικής. Εβραϊκής, Γαλλικής, Τουρκικής, Ρωσικής, Χαλδαϊκής και Αραβικής, δεινός ρήτορας αλλά και σπουδαίος επιστήμονας της θεολογίας, της φιλοσοφίας αλλά και των φυσικών επιστημών. Στα έξι χρόνια της θητείας του στη διεύθυνση της Σχολής αυτή θα γνωρίσει μέρες τεράστιας πνευματικής ακμής. Η παρουσία του φημισμένου δασκάλου στο Άγιον Όρος θα συνδυαστεί με την παρουσία σπουδαίων συνδιδασκάλων όπως του Παναγιώτη Παλαμά εκ Μεσολογγίου μετέπειτα πρωτεργάτη της ίδρυσης της Παλαμαίας Σχολής. Μαθητές από όλη την Ελλάδα αλλά και Έλληνες της παροικίας θα φτάσουν στην Αθωνιάδα διψασμένοι να παρακολουθήσουν την καινοτόμο διδασκαλία του σπουδαίου διδασκάλου. Το πρόγραμμα της σχολής περιλαμβάνει δύο κύκλους μαθημάτων : τα φιλοσοφικά και τα μαθηματικά κατά το πρότυπο αντίστοιχων σχολών του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού. Το επίγραμμα στον πυλώνα της εισόδου «ΓΕΩΜΕΤΡΉΣΩΝ ΕΙΣΊΤΩ, ΟΥ ΚΩΛΥΩ. ΤΩ ΜΗ ΘΕΛΟΝΤΙ, ΣΥΖΥΓΩΣΩ ΤΑΣ ΘΥΡΑΣ» φανερώνει ότι οι προϋποθέσεις που προσφέρει τώρα είναι εκείνες που είχε ποθήσει παλιότερα την εποχή των μεγάλων σχεδίων. Ο Ευγένιος Βούλγαρης θα διαδώσει τη φήμη της Αθωνιάδας σε όλο τον πνευματικό κόσμο της εποχής του. Οι πλούσιες πνευματικές του δυνάμεις, η πεισματική του θέληση, η ακμαία μαχητικότητά του και ο πληθωρικός ενθουσιασμός του είναι τα εφόδια που θα τον οπλίσουν στην αντιμετώπιση των πολλών δυσκολιών. Μεταξύ των κορυφαίων μαθητών που θήτευσαν στη Αθωνιάδα της εποχής εκείνης ιδιαίτερη θέση κατέχουν ο Ισαπόστολος ‘Αγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, ο ‘Ανθιμος ο Ολυμπιώτης, ο Ιώσηπος Μοισιόδακας, ο Σέργιος Μακραίος, ο Όσιος Αθανάσιος Πάριος, ο Δαμασκηνός Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης, ο Παΐσιος Καυσοκαλυβίτης, ο Ιωάννης Πέζαρος. Επίσης διατελούν μαθητές ο Άγιος Αθανάσιος ο Κουλακιώτης, Όσιος Κύριλλος Παπαδόπουλος και ο πρώτος Σχολάρχης της θεολογικής Σχολής της Χάλκης Κωνσταντίνος Τυπάλδος. Θα ήταν μεγάλη παράλειψη να μην αναφέρουμε ως μαθητή τον Εθνομάρτυρα και πρόδρομο της Ελληνικής Επανάστασης, το Ρήγα Φεραίο, η προσφορά του οποίου διαχρονικά αναγνωρίζεται ως ανεκτίμητη. Μετά την εποχή του Βούλγαρη η Αθωνιάδα θα γνωρίσει περιόδους μειωμένης ακμής αλλά και μεγάλων πνευματικών εκλάμψεων προσφέροντας πολύτιμη πνευματική βοήθεια στο σκλαβωμένο Γένος. Οι απόφοιτοι της σχολής επιστρέφοντας στις ιδιαίτερες πατρίδες τους θα φέρουν σε κάθε γωνιά της Ελλάδας τα φώτα της Παιδείας που έλαβαν εκεί. Το 1821 η σχολή διακόπτει τη λειτουργία της λόγω της επανάστασης και θα επαναλειτουργήσει ξανά το 1842. Το 1844 με εράνους χτίζεται το νέο κτήριο στις Καρυές του Αγίου Όρους . Από το 1930 μέχρι σήμερα μια νέα περίοδος αρχίζει για την Αθωνιάδα όταν με απόφαση της Ι. Κοινότητας, μεταφέρεται στον εξωτερικό ξενώνα της Σκήτης του Αγ. Ανδρέα με Σχολάρχη τον Αρχιμανδρίτη Αθανάσιο Παντοκρατορινό, πτυχιούχο της Θεολογίας, μια φωτισμένη αγιορείτικη φυσιογνωμία. Από το 1940 ως το 1953 λόγω του πολέμου αναστέλλεται η λειτουργία της Σχολής. Έκτοτε συνεχίζει αδιάλειπτα την λειτουργία της αποτελώντας το αρχαιότερο σε λειτουργία σχολείο της Ελλάδας.
2. ΟΙ ΠΕΝΤΑΡΙΘΜΟΙ ΔΙΑΛΑΜΨΑΝΤΕΣ ΑΓΙΟΙ ΤΗΣ ΑΘΩΝΙΑΔΑΣ ΣΧΟΛΗΣ.
Η προσφορά της Αθωνιάδας Σχολής συνδέεται αναπόσπαστα με τη παρουσία σε αυτή πέντε σημαντικών Αγίων της Εκκλησίας μας η μνήμη των οποίων εορτάζεται με κοινή εορτή την πρώτη Κυριακή του Οκτωβρίου. ( Μη απόλυτα διασταυρωμένες πηγές αναφέρονται στην παρουσία στη Σχολή περισσοτέρων στον αριθμό μετέπειτα Αγίων, πιθανόν εννέα)
α. Ο Άγιος και Ισαπόστολος Κοσμάς ο Αιτωλός. ΤΟ 1749 προσήλθε και εγγράφηκε ως μαθητής στη Σχολή σε μεγάλη ηλικία από ζήλο να παακολουθήσει τα μαθήματα του Βουλγάρεως. Εκεί αφού απέκτησε πλούτο γνώσεων φλεγόμενος από αγάπη συνέβαλε στη συνέχεια τα μέγιστα στην ανάταση του Γένους με τις περιοδείες του. β. Ο Άγιος Αθανάσιος ο Πάριος. Ήδη απόφοιτος της Ευαγγελικής σχολής της Σμύρνης συνέδεσε σε διαφορετικές φάσεις το όνομά του ως μαθητής διδάσκαλος και αργότερα Σχολάρχης της Αθωνιάδας. γ. Ο Αγιος Μακάριος Νοταράς. Γόνος λαμπράς οικογενείας της Κωνσταντινούπολης. Προσήλθε στην Αθωνιάδα μετά την παραίτησή του από τον επισκοπικό θρόνο της Κορίνθου αναλαμβάνοντας την πνευματική καθοδήγηση του Σχολάρχη και των μαθητών. Επί των ημερών της παρουσίας του στη Αθωνιάδα, η Σχολή αναδεικνύεται σε πραγματικό στάδιο πνευματικών αγώνων. δ. Ο Άγιος Αθανάσιος ο Κουλακιώτης. Φοίτησε σε δύο διαφορετικές περιόδους στη Σχολή παρακολουθώντας τους διδασκάλους Παναγιώτη Παλαμά και Αθανάσιο Πάριο. Μαρτύρησε με απαγχονισμό στη Θεσσαλονίκη το 1774. ε. Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης. Διορίστηκε από την Ιερά Σύναξη Έφορος της Αθωνιάδας επιλύοντας πλήθος διοικητικών προβλημάτων και συμβάλλοντας κυρίως στον πνευματικό τομέα. Η προσφορά του ήταν πολυτιμότατη.
3. Η ΑΘΩΝΙΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΣΗΜΕΡΑ.
Σήμερα η σχολή συνεχίζει στη λειτουργία της στον ξενώνα της σκήτης το Αγίου Ανδρέου στις Καρυές του Α. Όρους. Λειτουργεί ως Εκκλησιαστικό Γυμνάσιο και ως Γενικό Εκκλησιαστικό Λύκειο ενώ ο τίτλος της Ακαδημίας τελεί υπό αναστολή. Το απολυτήριο του Λυκείου είναι ισότιμο με των άλλων λυκείων Μέσης εκπαίδευσης. Οι Μαθητές παρακολουθούν μαθήματα Βυζαντινής Μουσικής και κατόπιν αποφάσεως του Συλλόγου Διδασκόντων και του καθηγητή της Μουσικής λαμβάνουν πτυχίο βυζαντινής μουσικής ισότιμο ωδείου. Επίσης παρακολουθούν προαιρετικά μαθήματα Αγιογραφίας και μετά από επιτυχή συμμετοχή στις εξετάσεις λαμβάνουν τίτλο σπουδών Αγιογράφου για επαγγελματική χρήση. Στο χώρο του σχολείου στεγάζεται οικοτροφείο στο οποίο οι μαθητές διαμένουν και σιτίζονται. Στα νεότερα χρόνια της λειτουργίας της η Σχολή έχει να επιδείξει πλήθος διακεκριμένων αποφοίτων σε όλους τους χώρους μεταξύ των οποίων καθηγητές Α.Ε.Ι αλλά και πλήθος Μητροπολιτών, ιερέων και μοναχών. Οι μαθητές ζουν στη σχολή κατά κοινοβιακό τρόπο συμμετέχοντας ενεργά στις Ιερές Ακολουθίες της Σχολής. Επισκέπτονται τακτικά τις Ιερές Μονές του Αγίου Όρους αποκτώντας πολύτιμα βιώματα της Αγιορείτικης Παράδοσης. Απόφοιτοι και διδάξαντες πραγματοποιούν συχνά συναντήσεις αλλά και επισκέψεις στην τροφό Σχολή μέσω του «Συλλόγου διδαξάντων και φοιτησάντων στην Αθωνιάδα Σχολή»
Κυκλοφόρησε το βιβλίο "Ου απαν' κι ου κατ' ου κόσμους- Ιστουρία φόβια αλλά καν' πένθιμ'' (σε νεοελληνική απόδοση-δευτερότιτλο: Ο επάνω κι ο κάτω κόσμος -΄Επος μακάβριο μα όχι πένθιμο) του Νώντα Τσίγκα. Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου διαβάζουμε: "Με σεβασμό στο βογατσιώτικο ιδίωμα, σαν φόρος τιμής στον ανεξάντλητο σκωπτισμό, στην ευθυκρισία επί παντός επιστητού και στην πολυπραγμοσύνη των συγχωριανών -παλιών και καινούργιων-γράφτηκε το παρόν. Στην αναψυχή, την τέρψη και την κρίση τους ανατίθεται. Ως καταγραφή προθέσεων, πόθων, αισθηματικής μετάληψης και πανηγυρικής συνεύρεσης αλλά και ως λυτρωτική άσκηση θάρρους απέναντι στο δυσβάσταχτο φορτίο του θανάτου ας θεωρηθεί επίσης. Παιχνίδι αδιάλειπτο μιας παιδικής ηλικίας που δεν κουράζεται ποτέ και συνεχίζει απτόητη να λατρεύει τα ψέματα και τα παραμύθια ως τα βαθιά γεράματα. Μέχρι το τέλος!" Το βιβλίο πρόκειται άμεσα να διακινηθεί αποκλειστικά από τον Σύνδεσμο Βογατσιωτών Θεσσαλονίκης και για τον τρόπο που θα μπορεί να το προμηθευτεί κανείς θα γράψουμε σε επόμενο φύλλο της εφημερίδας.
… αλλά η ψυχή μου μοιάζει, μ’ ένα παράξενο κλειδωμένο σπίτι. Όταν καμιά φορά βρίσκω το κλειδί και κατεβαίνω στα κατάβαθά της, εκεί όπου σ’ ένα σκοτεινό καθρέφτη λαγοκοιμούνται οι μορφές της μοίρας μου, δεν έχω παρά να σκύψω επάνω στον σκοτεινό καθρέφτη και να δω το πρόσωπό μου που τώρα μοιάζει πέρα για πέρα…
ΧΕΡΜΑΝ ΕΣΣΕ
Είναι η πρώτη φορά που τα μάτια μου συναντούν συγκεντρωμένο σ’ ένα βιβλίο-λεύκωμα το εικαστικό έργο του αξιόλογου ανθρώπου και γιατρού Χρυσόστομου Τζημάκα.
Πραγματικά αντικρίζω έναν καλλιτέχνη.
Βλέποντας και παρατηρώντας τα έργα του μπορώ να ισχυρισθώ πως η ζωγραφική στο πρόσωπό του βρήκε όχι μόνο τον εκτελεστή αλλά κυρίως τον άνθρωπο που συμμετέχει ενεργά και με την ψυχή του στο κλίμα που ο ίδιος δημιουργεί μέσα στον ζωγραφικό του χώρο.
Ένας κριτικός τέχνης, ένας ιστορικός, σίγουρα έχουν να πουν αρκετά για το έργο ενός ζωγράφου και φυσικά είναι εξαιρετικά δύσκολο, να μπορέσει κάποιος, έστω και με απλό τρόπο, να πλησιάσει και να μεταδώσει τις σκέψεις του για ένα ζωγραφικό έργο πολύ δε περισσότερο να εμβαθύνει σ’ αυτό. Και η απλούστερη προσέγγιση ίσως κρύβει κινδύνους και για τον καλλιτέχνη ακόμη όμως περισσότερο για τον "μεταφραστή" της τέχνης.
Με ένα αληθινά εξαίσιο χώρο, τον προαύλιο του αρχοντικού Σκούταρη στην νοτιανατολική παραλία της Καστοριάς, αλλά από την κανονική εσωτερική πρόσοψη (και όχι την πλευρά της παραλίμνιας αβγατής), με το υπέροχο αρχοντικό ως background να κοσμεί την παράσταση (αν και απόλυτα εγκαταλελειμμένο, παρ’ όλο που στεγάζει περιβόητη Εφορία), και ένα μικρό δένδρο να συμβάλλει ως σκηνικό πρόσχημα σε ένα έργο που ανήκει στον κόσμο της Commedia dell’ Arte, η θεατρική ομάδα του πολιτιστικού ομίλου «Σπασμένο Ρόδι» παρουσίασε την π. εβδομάδα το θεατρικό έργο, μάλλον πρόζα, σε πέντε πράξεις «Ο Μανδραγόρας» του Ιταλού Νικκολό Μακιαβέλλι (Niccolò di Bernardo dei Machiavelli 1469-1527).
Το έργο, θεατρική εκδοχή με σατυρικά στοιχεία του γνωστού αποφθέγματος «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα» (που η έμπνευσή του ανήκει στον ιταλό φιλόσοφο, συγγραφέα, πολιτικό και νομικό επιστήμονα), ήταν προσαρμοσμένο από τις ιδιομορφίες και την διαφθορά της ιταλικής κοινωνίας την εποχή του Μακιαβέλλι, αποκλειστικά στην Καστοριά, και μάλιστα την παλιότερη Καστοριά.
Στην οποία ο δικηγόρος, ο δήθεν γιατρός, σπουδασμένος στην Αμερική, γιος του ευκατάστατου γουναρά, ο παρατρεχάμενος (κάτι σαν μπάτλερ ή μπόσης μιας άλλης εποχής), και ο ιερέας της ενορίας διατηρούσαν αυθεντικά την ισχύ της κοινωνικής διαστρωμάτωσης. Από το υπόβαθρο αυτό δεν θα μπορούσαν φυσικά να απουσιάζει τουλάχιστον μια σύζυγος, τουλάχιστον μια μητέρα-πεθερά, αλλά και οι «αρλεκίνοι», για να μην ξεφεύγει η παράσταση εντελώς από την πηγή και να έχει (κυρίως) ένα εικαστικό αποτέλεσμα, μια και το κείμενο μόνο του δεν αρκούσε. Καθ’ ότι είναι κείμενο με καταγγελτικό χαρακτήρα περισσότερο, παρά θεατρικό ή κωμικό, και σχεδόν όλες οι κωμικές σκηνές φαίνεται να έχουν «πολιτικό» στόχο.
Όλα, η σκηνοθεσία, οι ερμηνείες, η ακρίβεια, η μουσική επένδυση, ο χώρος και οι υπέροχα ζεστές βραδιές του Ιουλίου συνηγορούσαν ώστε να αναδειχθεί ακόμη περισσότερο η μεγάλη, εργώδης και ομολογουμένως κοπιαστική προσπάθεια των συντελεστών της παράστασης. Η καταξιωμένη στον χώρο της σκηνοθέτις, η κ. Τάνια Κίτσου με τις τολμηρές προτάσεις και ιδέες της επί σκηνής, απέδειξε τους αρραγείς δεσμούς της με την ιδιαίτερη πατρίδα της, καθώς και ένα εύθραυστο συναισθηματισμό που προσπαθεί να κρυφτεί πίσω από την πυγμή της τόλμης.
Ο κ. Γιάννης Ηλιάδης (δηλαδή ο δικηγόρος στον ρόλο), που απείχε τα τελευταία χρόνια από θεατρικά δρώμενα, επέστρεψε με ζήλο και ένταση, και με την χειμαρρώδη ερμηνεία του δεν άφησε ούτε μια ανάσα του ρόλου του να μην προσπαθεί να την αποδώσει καλλίτερα και πλουσιότερα, έστω κι’ αν χρειαζόταν να ταυτιστεί με την καρικατούρα του κερασφόρου δικηγόρου της παλιάς Καστοριάς, που προκειμένου να τεκνοποιήσει η σύζυγός του μπορούσε να αναγνώσει το κόστος ως κέρδος.
Με την έντασή του επέβαλε τους ίδιους ρυθμούς και στον κ. Ιωάννη Τσώτσο (στον ρόλο του Σύρου), σε μία ερμηνεία που ενίοτε ξεπερνούσε το μέτρο, αλλά στο τέλος ισορροπούσε απόλυτα με τον ρόλο του Λιγούριου και της Λουκριτίας, που με το έμφυτο ταλέντο του και την στόφα του αληθινού ηθοποιού να εναλλάσσεται μεταξύ πολλών εκδοχών (αρσενικών ή θηλυκών) του ίδιου εαυτού δηλώνοντας τον ερμαφροδιτισμό της αλήθειας.
Και τέλος, η κ. Ελένη Τσαδήλα (βασική ιδρύτρια της σύγχρονης θεατρικής κίνησης της Καστοριάς) να συγκρατεί τις όποιες υπερβολές, τόσο ως Καλλίμαχος, γιατρός, ψάλτης, όσο και ως αναγνώστης.
Η ένταση που προκαλούσε ο (επαγγελματικός σχεδόν) ανταγωνισμός των ερμηνειών μεταξύ των τριών πρωταγωνιστών (Ηλιάδης, Τσώτσος, Τσαδήλα), κυριαρχούσε καθ’ όλη την διάρκεια, μεταφέροντας την ίδια την ουσία της παράστασης (Δικηγόρος, Σύρος, Καλλίμαχος κλπ) σε δεύτερο πλάνο, στο παρασκήνιο, όπως ήταν ακριβώς και οι δύο αρλεκίνοι (Θ. Κοτοπούλου, Ε. Τράσια), οι οποίες με την αποστολή τους υποβολέα-σκηνικού βοηθού, επανέφεραν σε τακτά χρονικά διαστήματα την προσπάθεια να εκτυλιχθεί και πάλι στο προσκήνιο, λες και ξέφευγε κάθε φορά ο στόχος.
Στα σίγουρα όμως η παράσταση συνολικά κρίνεται θετική, και οι συντελεστές ομολογουμένως ταλαντούχοι. Η Καστοριά είχε την ευκαιρία να δει μία παράσταση διαφορετική που εμπνέει συζητήσεις και υποχρεώνει τον θεατή να προχωρήσει ένα βήμα: στην κριτική. Ενώ οι παράλληλες θεατρικές εκδηλώσεις από ομίλους που δόθηκαν στην Καστοριά το τελευταίο διάστημα, ενέπνευσαν και στους θεατές ένα είδος άμιλλας και συναγωνισμού από τον οποίο κερδισμένη βγαίνει η άστεγη Καστοριά.
Ο «Μανδραγόρας» αν και άρεσε στο κοινό και «παίδευσε» θεατρικά, δεν το ψυχαγώγησε όμως, όπως ασφαλώς θα στόχευε η ομάδα. Ίσως λόγω του ρυθμού των διαλόγων και των σκηνών που φάνηκαν υπερβολικοί για ένα κοινό που δεν είναι εξοικειωμένο με την Comedia dell’ Arte, ίσως λόγω της φόρτισης που προκαλούσε η θεατρική σύμπραξη τόσων εκρηκτικών παραγόντων και προσώπων επί σκηνής, ίσως λόγω της ταχύτητας αλλά και της έντασης, συχνά δινόταν η εντύπωση της καταιγίδας. Μπορεί μεν να την θαυμάζεις, με τις αστραπές και τις βροντές της, αλλά ασφαλώς δεν παραδίδεσαι στην γοητεία της.
Συγχαρητήρια θερμότατα για το περιεχόμενο του περασμένου πρωτοσέλιδου, περί της απαγόρευσης του καπνίσματος στη χώρα μας.
Όμως, από τη μέρα της ισχύος του νέου νόμου, μήπως προσέξατε ότι οι κλειστές πόρτες των γραφείων στη Νομαρχία Καστοριάς έγιναν πολύ περισσότερες απ' όσες ήταν πριν, απλώς γιατί οι υπάλληλοι εξακολουθούν να καπνίζουν και απλώς παίρνουν τα μέτρα τους να μη γίνουν αντιληπτοί;
Και μ' αυτή την ευκαιρία: στον κατάλογο με τα δικαιώματα του πολίτη που είναι αναγκασμένος να έρθει σ' επαφή με δημόσια υπηρεσία, υπάρχει καμία αναφορά στις κλειστές πόρτες γραφείων; Δηλαδή, πόσο επιτρέπεται να υπάρχει πλήθος που περιμένει έξω από μια κλειστή πόρτα γραφείου εξυπηρέτησης πολιτών και η πόρτα να μην ανοίγει;
Δεύτερον: Τι κάνει ο πολίτης στην περίπτωση αυτή; Περιμένει την πόρτα ν' ανοίξει ή χτυπάει για να ανοίξει;
Και τρίτον: Ισχύει ότι δεν είμαστε καθόλου υποχρεωμένοι εμείς οι πολίτες-πελάτες οποιασδήποτε υπηρεσίας να χτυπάμε κλειστή ή ανοιχτή πόρτα γραφείου πριν μπούμε, απλώς γιατί το γραφείο είναι δημόσιο και δε χρειάζεται να χτυπάμε πριν μπούμε μέσα για την εξυπηρέτησή μας; Ισχύει αυτό ή όχι;
Για να μάθουμε επιτέλους τα δικαιώματά μας κι εμείς οι ταλαίπωροι (γιατί στους περισσότερους υπαλλήλους που συμπεριφέρονται σαν ιδιοκτήτες των δημόσιων γραφείων όπου δουλεύουν αρέσει πολύ το να μας ταλαιπωρούν παίζοντάς το εξουσία) και να ξέρουμε τι να κάνουμε τις πολλές φορές που βρισκόμαστε σε τέτοια θέση.
Υ.Γ.:1) Νομίζω ότι κι εσείς είχατε δημοσιεύσει κάποια φορά τον κατάλογο με τα δικαιώματα του πολίτη και ήταν πολύ χρήσιμος για όλους.
2) Κανονικά δε θα 'πρεπε να υπάρχει αναρτημένος σε κάθε γραφείο μαζί μ' αυτόν τον κατάλογο που απευθύνεται σε μας κι ένας άλλος με τις υποχρεώσεις των υπαλλήλων; Αυτός θα ήταν πιο άμεσος γιατί από τα δικαιώματα τα δικά μας οι υπάλληλοι που το παίζουν εξουσία δεν καταλαβαίνουν εύκολα.
3) Είναι υποχρεωμένα τα γραφεία των δημόσιων υπηρεσιών να έχουν αναρτημένο τον κατάλογο των δικαιωμάτων μας;
Για να ξεκαθαριστούν τα πράγματα με την άθλια εις βάρος μας κατάσταση που επικρατεί στους χώρους αυτούς, όπου οι κύριοι αυτοί και οι κυρίες αυτές υπάρχουν για να βγάζουν το ψωμί τους κι όχι τα πάσης φύσεως απωθημένα τους, υπηρετώντας μας, γιατί είναι απλώς υπάλληλοι. Και, αν δεν το έχουν κάνει ήδη, ας το προσέξουν επιτέλους εκείνο το υπό μες στις λέξεις υπάλληλοι και υπηρετώ (εξυπηρετώ).
Με τιμή
Χρήστος Κ. istos90@gmail.com
Η ΟΔΟΣ καταχωρεί την επιστολή που έλαβε με τις εξής παρατηρήσεις: Θεωρεί απαράδεκτους τους προσβλητικούς χαρακτηρισμούς, τις αφοριστικές γενικεύσεις σε βάρος των δημοσίων υπαλλήλων. Αυτονόητα θεωρεί ατυχείς τις στενές ετυμολογικές προσεγγίσεις της λέξης "υπάλληλος" και "υπηρετώ" και για τον λόγο αυτό ανακριβείς. Αντίστοιχη ετυμολογική προέλευση και ισοδύναμη σημασία έχει και η λέξη "υπουργός" αλλά κανείς δεν διανοείται να κυριολεκτήσει. Παρά το γεγονός ότι επί της ουσίας ο/η επιστολογράφος έχει απόλυτα δίκαιο - μάλιστα τις περισσότερες από τις ερωτήσεις που θέτει τις απαντά ο/η ίδιος/α- ωστόσο η δόση καταφρόνησης στον επίλογο της επιστολής, όχι μόνο αποδεικνύει κάποια προσωπικά κίνητρα, αλλά αδικεί και την ουσία της. Με την οποία η ΟΔΟΣ ασφαλώς συμφωνεί.
ΥΓ. Δυο πρώην πρωθυπουργοί, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και ο Κώστας Σημίτης, τα ίδια ήθελαν να πουν όταν δήλωναν ο μεν πρώτος ότι η Ελλάδα είναι "ένα απέραντο φρενοκομείο" ο δε δεύτερος "αυτή είναι δυστυχώς η Ελλάδα". Μόνο που η κατάσταση επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο, σήμερα. Τόσο απλά.
