ΟΔΟΣ: Έτσι μοιραία...

 

ΟΔΟΣ 3.4.2025 | 1267

Για την κατάσταση που επικρατεί στο (δημοτικό) Κοιμητήριο της Καστοριάς, κυρίαρχη είναι η εντύπωση, ότι μόνο η λέξη αλαλούμ αποδίδει αυτά που ισχύουν και αυτά που επικρατούν. Ωστόσο στην πράξη, η εικόνα του Κοιμητηρίου, δεν είναι παρά ο καθρέπτης της ίδιας της σημερινής Καστοριάς.

Για την κατάσταση που επικρατεί στο (δημοτικό) Κοιμητήριο της Καστοριάς, κυρίαρχη είναι η εντύπωση, ότι μόνο η λέξη αλαλούμ αποδίδει αυτά που ισχύουν και αυτά που επικρατούν. Ωστόσο στην πράξη, η εικόνα του Κοιμητηρίου, δεν είναι παρά ο καθρέπτης της ίδιας της σημερινής Καστοριάς. 

Οι παλιότεροι Καστοριανοί, ακόμη κι’ όταν ο πληθυσμός της πόλης ήταν αρκετές χιλιάδες (όπως αντίστοιχα λειτουργικά και μακρόπνοα είχαν φροντίσει και όλα τα υπόλοιπα, μέχρι και την ανοικοδόμηση των κατοικιών τους στο αμφιθεατρικό έδαφος, χωρίς να προκαλούνται προβλήματα στους γείτονες), είχαν μεριμνήσει να εγκαταστήσουν το φροντισμένο Κοιμητήριο στην θέση που βρίσκεται και σήμερα, και με άφθονα δένδρα. Παρά την επικλινή μορφολογία του, οι πτέρυγές του, για πολλές δεκαετίες, αλλά και η σύνθεση του εδάφους κάλυπταν τις ανάγκες του πληθυσμού. 

ΟΔΟΣ 3.4.2025 | 1267 | σ.3

Η δημοτική υπηρεσία που ενταγμένη σε αρμόδια αντιδημαρχία ρυθμίζει τα χωροταξικά, εισπρακτικά και τα θέματα διαχείρισης του πεδίου, με αρμοδιότητα που περιλαμβάνει την συντήρηση αλλά και τις εκταφές, μοιάζει να παλεύει σε ένα χάος. Ένα χάος, το οποίο προκαλεί συχνά τελευταία, όλο και περισσότερο διαμαρτυρίες στις οικογένειες.

* * *

Ωστόσο, ήδη από την δεκαετία του 1980 ήταν πια ολοφάνερο ότι η κατάσταση και οι άλλες συνθήκες απαιτούσαν δραστικές λύσεις. Αφού πλέον η ευρύτερη περιοχή του Κοιμητηρίου, σε καμιά περίπτωση δεν επέτρεπε την παραδεκτή και επαρκή επέκταση τού υπάρχοντος καθώς ήταν δομημένη και οι περιοχές άλλοτε γνωστές με τις ονομασίες "Νταηλάκη" και "ΛΥΒ" είχαν πλέον ενωθεί με τον υπόλοιπο αστικό ιστό, ενώ επιπλέον εδαφικά είχε κορεστεί το υπάρχον, η λύση για δεύτερο κοιμητήριο ήταν μονόδρομος. 

Άλλωστε αυτό, δηλαδή ένα δεύτερο κοιμητήριο για την πόλη της Καστοριάς, αποτελούσε πάγια προεκλογική υπόσχεση των δημοτικών προεκλογικών σχηματισμών και των εκλεγμένων, για αρκετές δεκαετίες. Ώσπου γενικά τα προεκλογικά προγράμματα άρχισαν να σπανίζουν, αν δεν καταργήθηκαν κιόλας, διότι επικρατεί το «πάμε και όπου βγει».

Και ενώ η πόλη της Καστοριάς στις δεκαετίες ως το 1990, λόγω της προηγηθείσας ακμής της γούνας γνώριζε ακόμη την πληθυσμιακή έκρηξη, την οποία αναπόφευκτα παρακολουθούσαν επιτακτικά οι ανάγκες του Κοιμητηρίου, επιπλέον δε, η ίδια η πόλη της Καστοριάς, επεκτάθηκε πολεοδομικά τόσο στην περιοχή της Χλόης όσο και στις άλλες εισόδους της (από Δισπηλιό και από Μανιάκους), και παρά τα δισεκατομμύρια που σπαταλήθηκαν για τους μισθούς - αποζημιώσεις των εκλεγμένων, τις φανφάρες, την διαφήμισή τους, την εξαγορά της προβολής τους ως επιτυχημένων και πολλά υποσχόμενων, τα σκάνδαλα και τα σκανδαλώδη χρήματα για μια θέση στο αξίωμα του «και εσύ θα κάθεσαι»… α, και για τα έργα των υποδομών των επεκτάσεων που υποχρεωτικά πρέπει να τις συνοδεύουν, η πόλη με τις εντυπωσιακές επεκτάσεις της έχει ακόμη το ίδιο, στενάχωρο και ανεπαρκές Κοιμητήριο των παλιών, στην περιοχή των Αγίων Πάντων. 

ΟΔΟΣ 3.4.2025 | 1267 | σ.4

Ο ίδιος Δήμος Καστοριάς, διαχρονικά, φροντίζει να παραχωρεί, προκλητικά διακεκριμένη ζώνη στις οικογένειες προσώπων που έφυγαν από τη ζωή και χρημάτισαν αιρετοί για λίγα ή περισσότερα χρόνια, σχηματίζοντας την δική τους... αριστοκρατία στο δημοτικό Κοιμητήριο. 

* * *

Έτσι μοιραία, στο δημοτικό Κοιμητήριο, που υπήρχαν και ταφικά μνημεία πολλών οικογενειών, δωρητών, ευεργετών, ιστορικών προσώπων, αλλά και μνημεία με σημαντική αισθητική ή τέλος πάντων τέτοια που κατέγραφε την εκάστοτε εποχή παραστατικά και θα άρμοζε για λόγους μελέτης και άλλους (ιστορικούς ακόμη κα εθνικούς) πολλά απ’ αυτά να διατηρηθούν ["εδώ"], προκλήθηκε σύντομα το αδιαχώρητο. 

Το οξύμωρο είναι ότι ακριβώς σε επαφή, βρίσκεται το επίσης παραμελημένο πλέον στρατιωτικό Κοιμητήριο, –ανήκει στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας που μεγαλουργεί ως υλοτόμος καταστροφής των πεύκων της Καστοριάς ["εδώ"]. Το στρατιωτικό Κοιμητήριο είναι μεγάλο σε έκταση και δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα χώρου, δεδομένου ότι είναι ιστορικό και αφορά συγκεκριμένους μόνο τάφους. 

Αντίθετα, το δημοτικό νεκροταφείο Καστοριάς, δίπλα του, με τα επίσης κουφάρια των βάρβαρα κομμένων δένδρων των τελευταίων ετών ["εδώ"], παρουσιάζει την απόκοσμη εικόνα χώρου που ξεχειλίζει από ταφικά μνημεία. Βρίσκονται το ένα δίπλα ή και πάνω από το άλλο, έως και στο επίπεδο της οδού Γράμμου, σε επεκτάσεις που σχηματίσθηκαν πρόχειρα με επιχωματώσεις και κρεμαστούς… κήπους τάφων. 

ΟΔΟΣ 3.4.2025 | 1267 | σ.5

Υπάρχει αδιαχώρητο, με τους οικείους να μη μπορούν να προσεγγίσουν τους τάφους των δικών τους ανθρώπων, και συχνά να απαιτούνται ακροβατικά και να προκαλούνται ατυχήματα. Και όλα αυτά στον Δήμο με τα πανάκριβα δημοτικά τέλη,  την οντότητα της σπατάλης προσωπικού και χρημάτων. 

* * *

Το περίφημο οστεοφυλάκιο που δημιουργήθηκε πριν αρκετά χρόνια αποτελεί μια άλλη ανοικτή πληγή, που κανείς δεν συζητά αφού είναι ταμπού, και μέσα σε όλη αυτή την τραγελαφική κατάσταση, η δημοτική υπηρεσία που ενταγμένη σε αρμόδια αντιδημαρχία ρυθμίζει τα χωροταξικά, εισπρακτικά και τα θέματα διαχείρισης του πεδίου, με αρμοδιότητα που περιλαμβάνει την συντήρηση αλλά και τις εκταφές, μοιάζει να παλεύει σε ένα χάος. 

Ένα χάος, το οποίο προκαλεί συχνά τελευταία, όλο και περισσότερο διαμαρτυρίες στις οικογένειες. Ειδικά με αφορμή τις ηθικά αυθαίρετες, ατομικά απροειδοποίητες καταστροφές, οικογενειακών τάφων, κειμηλίων, ιστορικών τάφων και την ανακομιδή του περιεχομένου τους, που καταγγέλλεται ότι οδηγείται στην πυρά.

Συνήθης δικαιολογία για όλο αυτό το αλαλούμ της χαβούζας που κατέληξε να είναι το δημοτικό νεκροταφείο των παλιών Καστοριανών, είναι ότι υπάρχει… κανονισμός. Όπως και ότι γίνονται ανακοινώσεις ή ότι υπάρχει αδιαχώρητο –με τους επισκέπτες οικείους στο Κοιμητήριο να μη μπορούν να προσεγγίσουν τους τάφους των δικών τους ανθρώπων, και συχνά να απαιτούνται ακροβατικά και να προκαλούνται ατυχήματα. Και όλα αυτά στον Δήμο με τα πανάκριβα δημοτικά τέλη, την οντότητα της σπατάλης προσωπικού και χρημάτων. 

Κοντά μισό αιώνα αφ’ ότου άρχισε να τίθεται επιτακτικά το ζήτημα σε μια πόλη που όφειλε από μακρού να το έχει επιλύσει, με μοναδική λύση το δεύτερο κοιμητήριο, κανείς δεν ασχολείται συστηματικά με αυτό. Ούτε καν οι μειοψηφίες του δημοτικού συμβουλίου. Κατά τα άλλα, όλοι γράφουν την δική τους ιστορία με την πόλη να έχει πλέον και το Κοιμητήριο που της επιβάλλουν.

* * *

Αναφέρονται επίσης και διαπληκτισμοί προσώπων στις οικογένειες των οποίων –όσες απ’ αυτές απέμειναν τέλος πάντων με σημερινούς εκπροσώπους– ήδη στις αρχές του 20ου αιώνα παραχωρήθηκαν δωρεάν, τιμής ένεκεν χώροι ενταφιασμού. Με τον σημερινό Δήμο να μην αναγνωρίζει αυτό που βλέπει μπροστά του ως δική του παραχώρηση, δεδομένου ότι οι δωρεές αυτές έγιναν άτυπα, σε δωρητές, ευεργέτες και άλλους παλιούς επιφανείς και διακεκριμένους για την προσφορά στην πατρίδα, τα γράμματα και την πόλη. 

Και όλα αυτά την ίδια στιγμή που ο ίδιος Δήμος Καστοριάς, διαχρονικά, φροντίζει να παραχωρεί, προκλητικά διακεκριμένη ζώνη στις οικογένειες προσώπων που έφυγαν από τη ζωή και χρημάτισαν αιρετοί για λίγα ή περισσότερα χρόνια, σχηματίζοντας την δική τους…  αριστοκρατία στο δημοτικό Κοιμητήριο. 

Το θέμα, που αφορά τον Δήμο πρωτίστως αλλά και την Μητρόπολη –οι καταστροφές αγγίζουν όχι μόνο σε θεολογικά θέματα αλλά και σε σύμβολα, την ίδια στιγμή που κάποιοι αφρίζουν για το φωταγωγημένο μεταλλικό σταυροειδές στο Μαύρο Βουνό ["εδώ"], παραμένει στα αζήτητα της δημοσιότητας και της επικαιρότητας.

Κοντά μισό αιώνα αφ’ ότου άρχισε να τίθεται επιτακτικά το ζήτημα σε μια πόλη που όφειλε από μακρού να το έχει επιλύσει, με μοναδική λύση το δεύτερο κοιμητήριο, κανείς δεν ασχολείται συστηματικά με αυτό. Ούτε καν οι μειοψηφίες του δημοτικού συμβουλίου. Κατά τα άλλα, όλοι γράφουν την δική τους ιστορία με την πόλη να έχει πλέον και το Κοιμητήριο που της επιβάλλουν. 

Φωτογραφία: 

Λήκυθος 440 π.Χ. από την Αττική, που απεικονίζει νεκρό έφηβο με την φτερωτή ψυχή του να αιωρείται επάνω από το κεφάλι.  Αντικρίζει –στην άλλη πλευρά της ληκύθου–  τον φίλο του που στέκει όρθιος και θρηνεί. Η εξαιρετική απεικόνιση, αποδίδεται στο ζωγράφο του Αχιλλέα. Δωρεά του 1989 του Norbert Schimmel Trust στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης, ΗΠΑ. Η λήκυθος στην αρχαία Ελλάδα  χρησίμευε για την τοποθέτηση ελαιόλαδου στον τάφο ανύπανδρων νεκρών.

Δημοσιεύθηκε στην ΟΔΟ στις 3 Απριλίου 2025, αρ. φύλλου 1267.

* * *

Ώρα για δουλειά

Πραγματοποιήθηκαν 150 (!) εκταφές στο κοιμητήριο της Καστοριάς από τον αρμόδιο αντιδήμαρχο, ο οποίος μάλιστα σε συνέντευξή του δήλωσε ότι διατέθηκαν φέτος 25.000 € για τον ευπρεπισμό του κοιμητηρίου (βάψιμο, κλάδεμα, τοποθέτηση καινούριων καλαθών κλπ). Ο αντιδήμαρχος απογοήτευσε τους βαριά φορολογούμενους δημότες, αφού κατηγορηματικά διαβεβαίωσε ότι δεν είναι στο πρόγραμμά τους (των "Ώρα για δουλειά" δηλαδή) να δημιουργήσουν νέο, δεύτερο κοιμητήριο. Ναι, στο πρόγραμμά τους είναι μόνο οι αιφνίδιες εκταφές, το βάψιμο, το κλάδεμα, γενικά ο ευπρεπισμός του κοιμητηρίου και μάλιστα με 25.000 € μόνο για το 2020. Τα μανίκια της "Ώρας για δουλειά" για την δημιουργία νέου κοιμητηρίου, ΘΑ τα σηκώσουν στο άγνωστο μέλλον, καθώς ο αντιδήμαρχος διαβεβαίωσε ότι... «κάποια στιγμή ΘΑ ασχοληθούμε με αυτό»! Προφανώς ο αντιδήμαρχος περιμένει μαζί με τον δήμαρχο την συμβουλή των ειδικών συμβούλων-συνεργατών του κ. Ιωάννη Κορεντσίδη, για το πότε πρέπει να ξεκινήσουν την δημιουργία νέου κοιμητηρίου. À propos μεταξύ των ειδικών συμβούλων του κ. Ιωάννη Κορεντσίδη είναι σήμερα και ο κ. Δημήτριος Κωτούλας, ο οποίος ήταν ο αρμόδιος αντιδήμαρχος τεχνικών για το κοιμητήριο, επί δημαρχίας κ. Ανέστη Αγγελή. Ο κ. Κωτούλας λοιπόν, ο οποίος δεν κατάφερε να εκλεγεί δημοτικός σύμβουλος, αλλά κατάφερε να γίνει ειδικός σύμβουλος του κ. Κορεντσίδη, είχε δηλώσει κατηγορηματικά τον Ιανουάριο 2015 –ως αντιδήμαρχος του κ. Αγγελή– ότι ολοκληρώθηκαν οι μελέτες για την δημιουργία νέου κοιμητηρίου στην περιοχή Αγίου Χαραλάμπους Νέας Λεύκης, και ότι στο τεχνικό πρόγραμμα του δήμου υπάρχουν ήδη 100.000 € και «ήδη έχουν ξεκινήσει οι εργασίες για το νέο κοιμητήριο και μέσα στο 2015 πρέπει να ολοκληρωθούν». Παρόμοια δήλωσε είχε κάνει και ο τότε δήμαρχος: «Ήδη έχουν ξεκινήσει οι εργασίες για το νέο κοιμητήριο στον Άγιο Χαράλαμπο, και μέσα στο 2015 πρέπει να ολοκληρωθούν». Σε λίγο θα γιορτάσουμε την πρωτοχρονιά του 2021. Από την δημιουργία του νέου κοιμητηρίου που «ολοκληρώθηκε» το 2015, έχουμε γιορτάσει ήδη πέντε πρωτοχρονιές. À votre santé!

Απόσπασμα από την στήλη "Αγαπητή ΟΔΟΣ" του Ι. Σκόρδα, του φύλλου 1051 της 22.10.2020.

Επιλογή σχετικών αναρτήσεων:

• ΟΔΟΣ: Κοιμητήριο
• ΟΔΟΣ: Διακρίσεις
• ΟΔΟΣ: Kίτρινη κάρτα
• ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ έγραψαν [Α.Δ.]: Νέο Κοιμητήριο
• ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ έγραψαν [Α. Γιοβανοπούλου]: Περιφρόνηση νεκρών ή ιεροσυλία;
• ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ έγραψαν [Γ. Τσάμης]: Περί κοιμητηρίου
• ΟΔΟΣ: Δήµος Καστοριάς | Ο Δήµος της καρδιάς µας
• Εντός δύο μηνών ο δήμος Καστοριάς προχωρά σε εκταφές
• Λόγος & Αντίλογος [Γ.Γρηγοριάδης]
• ΟΔΟΣ: Μέρες που είναι
• Δημοτικά τέλη κοιμητηρίου Αγίων Πάντων
• ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΚΟΣΜΑΤΟΠΟΥΛΟΥ: Το ξεσταύρωμα