30.3.19

Die Walküre απ' ευθείας από την Νέα Υόρκη στο ΤΕΙ Καστοριάς απόψε στις 18:00




Η Βαλκυρία (Die Walküre) από τον Κύκλο του Δαχτυλιδιού του Ρ. Βάγκνερ θα μεταδοθεί απ' ευθείας από την Νέα Υόρκη στο ΤΕΙ Καστοριάς απόψε Σάββατο 30 Μαρτίου 2019 στις 18:00 στο ΤΕΙ Καστοριάς , υπό την διεύθυνση του Philippe Jordan και σκηνοθεσία: Robert Lepage.Με τους Christine Goerke, Eva-Maria Westbroek, Stuart Skelton, Jamie Barton, Greer Grimsley κ.ά.



Το 1849 ο Wagner έλαβε μέρος στην επανάσταση της Δρέσδης στο πλευρό του διάσημου αναρχικού Mikhail Bakunin. Ήταν ήδη επηρεασμένος από τα γραπτά του πατέρα του αναρχισμού P.J.Proudhon (What is Property) και του L.Feuerbach (Das Wesen des Christentums και Grundsätze der Philosophie der Zukunft). Αργότερα ήρθε σε επαφή με τις θεωρίες των Marx και Engels. Ήθελε όπως έλεγε, επανάσταση για το καλό της τέχνης. Όλα αυτά μεταβολίστηκαν στο "Δαχτυλίδι" – ένα υψηλό έργο τέχνης, όπου έχουμε την απόλυτη συγχώνευση ποίησης και μουσικής σε ένα κοινωνικοποιημένο σύμπαν. Όπως γράφει ο ίδιος ο Βάγκνερ στο Mein Leben (Η Ζωή μου 1865) «Η μοναδική μου έννοια ήταν να δημιουργήσω κάτι που θα  με απελευθέρωνε, μια για πάντα απ’ αυτή την παράλογη σκλαβιά».



Το λιμπρέτο βασίστηκε στο γερμανικό έπος του 13ου αιώνα Nibelungenlied καθώς και σε μύθους της Γερμανίας και της Σκανδιναβίας. Ύστερα από την ολοκλήρωση  του λιμπρέτου απογοητεύθηκε από τις επαναστατικές πολιτικές και τις θεωρίες που τον καθοδηγούσαν. Απογοητεύθηκε τόσο πολύ, γιατί δεν υπήρχε πια ελπίδα για επαναστατική πολιτική και κοινωνική αλλαγή, και κατά συνέπεια για μελλοντική τέχνη. Έτσι έπεσε σε κατάθλιψη. Στη συνέχεια ήρθε σε επαφή με τη φιλοσοφία του Schopenhauer η οποία μπορεί να μην επηρέασε το λιμπρέτο, αλλά επηρέασε τη μουσική του "Δαχτυλιδιού". Το σημαντικότερο όμως για το Wagner, ήταν ότι στη φιλοσοφία του Schopenhauer βρήκε ένα νέο τρόπο θεώρησης του κόσμου.

Η "Βαλκυρία", ως ηρωίδα της γερμανικής μεσαιωνικής εποποιίας, εμφανίζεται στα τέλη του 12ου αιώνα, στο έπος "Άσμα των Νιμπελούνγκεν" στο πρόσωπο της Βρουγχίλδης, η οποία μετά την ανυπακοή της απέναντι στον θεό Οντίν (αντίστοιχο του Δία) τιμωρείται, της αφαιρείται η ιδιότητα της Βαλκυρίας και γίνεται θνητή. Οφείλει να παντρευτεί εκείνον που θα δει μόλις ξυπνήσει. Εκείνη ορκίζεται όμως πως θα παντρευτεί έναν ατρόμητο άντρα. Την ξυπνά ο βασιλιάς Ζήκφριντ και ανταλλάσσουν όρκους γάμου, δίχως να προχωρήσουν ουσιαστικά σ’ αυτόν. Αργότερα, ο καθένας παντρεύεται ένα διαφορετικό σύντροφο, αλλά η Βρουγχίλδη ζηλεύει και ζητά τον θάνατο του Ζήκφρηντ, ο οποίος φονεύεται στον ύπνο του. Όταν το σώμα μπαίνει στην πυρά, σύμφωνα με το εθιμοτυπικό της κηδείας του, η Βρουγχίλδη μην αντέχοντας τον πόνο, πέφτει μαζί του στην νεκρώσιμη πυρά.





Πράξη Α | Σκηνή 1η: Κατά τη διάρκεια μιας νυκτερινής καταιγίδας, ένας φυγάς ξένος αναζητά καταφύγιο σε μία απομονωμένη καλύβα στο δάσος. Μπαίνοντας καταρρέει από την κόπωση. Μία νέα γυναίκα, η Ζιγκλίντε, κάτοικος του σπιτιού τον περιθάλπει και τον αναζωογονεί. Απαντώντας την ερώτησή του ("που είμαι;") τον πληροφορεί πως το σπίτι και αυτή η ίδια είναι περιουσία του συζύγου της, με το όνομα Χούντινγκ και του προτείνει να κάτσει να τον κρατήσει μέχρι να επιστρέψει ο άντρας της. Ο ξένος πάει να φύγει φοβούμενος μήπως ο άντρας της του κάνει κακό καθώς είναι άοπλος και ελαφρά τραυματισμένος μετά από συμπλοκή με εχθρούς του, από τους οποίους προσωρινά κατάφερε να ξεφύγει. Όταν η Ζιγκλίντε τον καθησυχάζει, αυτός επιμένει λέγοντας πως είναι προτιμότερο να αποχωρήσει προκειμένου να μην φέρει κακοτυχία στο σπίτι, μιας και η μαύρη μοίρα του τον κυνηγάει παντού και όπου πάει. Η Ζιγκλίντε ωστόσο τον πείθει να μείνει, επειδή και αυτή είναι δυστυχισμένη και δεινοπαθεί στο σπίτι που ζει. Ο ξένος δέχεται να παραμείνει και αποκαλύπτει πως το όνομά του είναι Βέβαλτ (γερμανικά "Κατατρεγμένος").


Σκηνή 2η: Ο Χούντινγκ (γερμ. "Σκυλιάς") επιστρέφει στο σπίτι του και βρίσκει την γυναίκα του να κάθεται με τον ξένο. Η γυναίκα του τον πληροφορεί για τον ξένο, στον οποίο απλώς προσφέρει φιλοξενία. Ο Χούντινγκ αναγκαστικά δείχνει συγκατάβαση, επειδή όμως ο ξένος πάει να υπερασπισθεί την Ζιγκλίντε, δεν του έχει εμπιστοσύνη και τον πιέζει να του πει το "πόθεν έσχες" του. Ο Βέβαλτ διστάζει, γι’ αυτό ο Χούντιγκ βάζει την γυναίκα του να τον παροτρύνει. Έτσι ο ξένος δισταχτικά αρχίζει να διηγείται την δραματική ιστορία του. Είναι ο Βέβαλτ ο "Λυκόπουλος", γιος του λύκου Βόλφε (γερμ. Λύκος) και περιγράφει πως σε νεαρή ηλικία του η μητέρα του δολοφονήθηκε από άγνωστους ενώ η δίδυμη αδελφή του απήχθη μέσα από το σπίτι την ώρα που αυτός μαζί με τον πατέρα του λείπανε στο κυνήγι. Ο πατέρας του ο λύκος τον ανάθρεψε και του έμαθε πολλά, οι άνθρωποι όμως όλο τους κυνηγούσαν και τους κατατρέχανε. Μέσα σε μια καταδίωξη, έχασε τελικά τα ίχνη του πατέρα του και επειδή μόνο ένα άδειο κουφάρι βρήκε στο ξέφωτο, πιστεύει ότι ο λύκος πατέρας του πια είναι νεκρός. Από τότε και μετά δεν βρήκε στον ήλιο μοίρα. Τέλος διηγείται την τελευταία του περιπέτεια, εξηγώντας πως στην προσπάθειά του να σώσει μία γυναίκα από ένα γάμο χωρίς την συγκατάθεσή της, σκότωσε μεσα στην μάχη τον απαγωγέα της και τους αδελφούς του, πράξη για την οποία τώρα τον καταζητούν παντού και γι’ αυτό τυχαία αναζήτησε τελικά καταφύγιο στο σπίτι αυτό. Ο Χούντινγκ ακούγοντάς τον με μεγάλη δυσφορία και αγανάκτηση του αποκαλύπτει πως είναι ένας από τους μανιώδες διώκτες του και ότι τώρα μόλις επέστρεψε από τον τόπο του εγκλήματος, στον οποίο δυστυχώς είχε φτάσει πολύ αργά και δεν πρόλαβε να υπερασπισθεί τους συμμάχους του. Επειδή όμως είναι νύχτα και ο νόμος της φιλοξενίας έτσι το επιβάλει, αποφασίζει να του παραχωρήσει προσωρινά την καθιερωμένη φιλοξενία αλλά και να αναμετρηθούν ως επί θανάτου το επόμενο πρωί. Στέλνει την γυναίκα του στον κοιτώνα και αποχωρεί και αυτός για ύπνο αφήνοντας τον ξένο μόνο του.




Σκηνή 3η: Ο Βέβαλτ βρίσκεται σε κατάσταση απελπισίας. Μόνος και άοπλος εγκλωβισμένος στο σπίτι του βάναυσου εχθρού του να περιμένει τα χαράματα και την άνιση μονομαχία. Μην μπορώντας να κλείσει μάτι όλη νύχτα αναπολεί μια παλιά υπόσχεση του πατέρα του πως όταν βρισκόταν σε κατάσταση απόλυτης ανάγκης, αυτός θα του είχε κρατημένο ένα σωτήριο σπαθί. Εμφανίζεται η Ζιγκλίντε μέσα από το σκοτάδι ενώ έχει ναρκώσει τον Χούντινγκ σε βαθύ ύπνο. Αποκαλύπτει στον ξένο πως και η ίδια είναι θύμα απαγωγής και αναγκαστικής σύζευξης ενώ την ημέρα του βίαιου γάμου της, συνέβη το εξής περιστατικό. Ένας ηλικιωμένος άνδρας παρουσιάστηκε απρόσκλητα στο γλέντι και τους τρόμαξε όλους. Σφήνωσε ένα σπαθί στον κορμό του δέντρου και το έταξε σε όποιον κατάφερνε να το αποσπάσει. Όλοι προσπάθησαν ο ένας μετά τον άλλο, αλλά κανείς δεν τα κατάφερε. Ο μυστηριώδης γέρος έφυγε γελώντας. Έκτοτε όποιος και αν το προσπάθησε, κανείς δεν μπόρεσε να κάνει το σπαθί δικό του. Γι’ αυτό και έμεινε μέχρι τώρα βαθιά χωμένο στον κορμό του δέντρου. Λέγοντας αυτά οι δυό τους ερωτεύονται τρελά και ο Βέβαλτ υπόσχεται πως αφού αφαιρέσει το σπαθί θα παντρευτεί τη Ζιγκλίντε για να την σώσει από τον βάναυσο άντρα της. Η Ζιγκλίντε αρχίζει να υποψιάζεται την αληθινή ταυτότητά του και τον αποκαλεί με το πραγματικό του όνομα. Ο Ζίγκμουντ (γερμ. "Νικητήριος") και η Ζιγκλίντε είναι τα δυο δίδυμα αδέλφια παιδιά του κοινού πατέρα τους, του λύκου Βέλζε. Παρασυρμένος από τον παράφορο έρωτά του για την Ζιγκλίντε ο Ζίγκμουντ βαφτίζει το σπαθί "Πόθο" και αφού με μια αφάνταστη προσπάθεια το αφαιρεί από τον κορμό του δέντρου, αρπάζει την αδερφή ερωμένη του και εγκαταλείπουν και οι δυο ελεύθεροι το σπίτι του Χούντινγκ.


Πράξη Β | Σκηνή 1η: Ψηλά στα σύννεφα, στα ανάκτορα του ο Βόταν, ανώτερος των θεών, που στην πραγματικότητα είναι και ο μυστικός λύκος πατέρας του Ζίγκμουντ και της Ζιγκλίντε ετοιμάζεται να βάλει το σχέδιό του σε λειτουργία. Καθοδηγεί την βαλκυρία κόρη του Βρουνχίλδη και την διατάζει να προστατέψει τον Ζίγκμουντ στην ερχόμενη αναμέτρησή του με τον Χούντινγκ και μετά την μάχη να οδηγήσει τον νεκρό Χούντινγκ στήν Βαλχάλλα, την πολεμική αίθουσα των νεκρών ηρώων. Η Βρουνχίλδη αφελής μα και υπάκουη πάει για να προετοιμαστεί, παρατηρεί όμως φεύγοντας ότι η Φρίκα -σύζυγος του Βόταν- έξαλλη καταφθάνει επάνω στο άρμα της. Η Φρίκα ως θεά του γάμου και της εστίας, ζητάει την τιμωρία των δύο μοιχών και άμεση καθώς και απόλυτη αποκατάσταση των ηθών και της τάξεως. Ο Βόταν αρχικώς αρνείται καθώς παρουσιάζει τον Ζίγκμουντ ως τον ήρωα που θα τον βοηθήσει στα σχέδια του να ανακτήσει το δαχτυλίδι. Η Φρίκα όμως δεν του αφήνει καθόλου περιθώρια εκθέτοντάς τον φανερά για όλες τις απάτες που έχει κάνει μέχρι τώρα στην υπόθεση αυτή. Τον πιέζει αφόρητα να παραιτηθεί αναγκαστικά της προστασίας του Ζίγκμουντ καθώς και να ορκιστεί πως θα φροντίσει να σπάσει το σπαθί του στη διάρκεια της μάχης. Ο Βόταν υποκύπτει και δίνει τον λόγο του.




Σκηνή 2η: Η Βρουνχίλδη ξαναέρχεται έτοιμη για να ξεκινήσει. Βρίσκει την Φρίκα και τον ηττημένο Βόταν όπου και λαμβάνει τις νέες εντολές. Δεν καταλαβαίνει τι σημαίνει η ξαφνική αλλαγή και γιατί δεν πρέπει να προστατέψει τον Ζιγκμουντ. Έτσι σε ένα μακρύ μονόλογο, ο Βόταν πληροφορεί την Βρουνχίλδη σχετικά με το δαχτυλίδι και την κατάρα γύρω από αυτό. Παρ’όλα ταύτα η Βρουνχίλδη ακόμα και τώρα αδυνατεί να κατανοήσει. Ο Βόταν οργισμένος την απειλεί σωματικά και τελικά της απαγορεύει να προστατέψει τον Ζίγκμουντ κατά τη διάρκεια της μάχης του. Η βαλκυρία κάτω από το βάρος της οργής του Βόταν υπακούει. Παίρνει το δόρυ του Βόταν και ξεκινάει.


Σκηνή 3η: Ο Ζίγκμουντ και η Ζιγκλίντε κάνουν την εμφάνισή τους. Από μακριά ακούγεται να καταφθάνει ο Χούντινγκ ενώ η Ζιγκλίντε παραληρώντας απο τον φόβο και τις τύψεις παραισθάνεται πως τα σκυλιά του Χούντινγκ κατασπαράσσουν τον Ζίγκμουντ του οποίου το σπαθί έχει σπάσει προηγουμένως στη διάρκεια της μάχης. Ο Ζίγκμουντ μάταια προσπαθεί να την καθησυχάσει. Η Ζιγκλίντε ψυχικά εξουθενωμένη από την περιπλάνησή τους λιποθυμά στα χέρια του Ζίγκμουντ. Ο Ζίγκμουντ μένει μόνος να φρουρεί την αδερφή του ενώ αυτή κοιμάται.




Σκηνή 4η: Η Βρουνχίλδη, ηρωική και πένθιμη εμφανίζεται μπροστά στο Ζίγκμουντ και του αναφέρει πως πρέπει να την ακολουθήσει στη Βαλχάλλα διαφορετικά ο Χούντινγκ θα τον σκοτώσει. Ο Ζίγκμουντ αρνείται να εγκαταλείψει την αγαπημένη του, απαρνείται τις θεϊκές τιμές και μέσα στην απόγνωση του, απειλεί να σκοτώσει την Ζιγκλίντε και ο ίδιος να αυτοκτονήσει. Η Βρουνχίλδη μένει έκθαμ-βη από την τόση αγάπη και υπό το βάρος της συναισθηματικής φόρτισης, αποφασίζει να παρακούσει τον Βόταν. Λέει στον Ζίγκμουντ να προετοιμαστεί για την αναμέτρηση με τον Χούντινγκ καθώς θα τον βοηθήσει να νικήσει.


Σκηνή 5η: Ο Ζίγκμουντ αποχωρίζεται τη Ζιγκλίντε και αναχωρεί για να αντιμετωπίσει τον Χούντινγκ. Η Ζιγκλίντε ξαναβρίσκει τις αισθήσεις της, έχει χάσει όμως τα λογικά της και νομίζει ότι παρακολουθεί την μάχη σαν μέσα από εφιάλτη όπως τότε που την είχανε απαγάγει από το πατρικό της σπίτι. Η σύγκρουση ξεκινάει και κατά τη διάρκεια της μάχης η Βρουνχίλδη παροτρύνει τον Ζίγκμουντ να επιτεθεί δίνοντάς του δύναμη από το δόρυ του Βόταν που ακόμα είχε κοντά της. Αλλά τη στιγμή που ο Ζίγκφριντ είναι έτοιμος να σκοτώσει τον αντίπαλό του, εμφανίζεται ξαφνικά ο οργισμένος Βόταν, αποσπά το δόρυ του από τα χέρια της Βρουνχίλδης και εκπληρώνει την υπόσχεση που είχε δώσει προηγουμένως στην Φρίκα τσακίζοντας μ' αυτό το σπαθί του Ζίγκφριντ. Έτσι ο Χούντινγκ με ένα θανατηφόρο χτύπημα καταφέρνει να σκοτώσει τον ανυπεράσπιστο πλέον Ζίγκμουντ. Η βαλκυρία μαζεύει τα θραύσματα του σπαθιού και απομακρύνεται μαζί με την Ζιγκλίντε για να σωθούν και οι δυο. Ο Βόταν εκδικείται τον χαμό του αγαπημένου του γιου σκοτώνοντας τον Χούντινγκ ενώ παράλληλα υπόσχεται να τιμωρήσει σκληρά τη Βρουνχίλδη για την ανυπακοή της.



Dame Gwyneth Jones Bayreauth 1978

Πράξη Γ | Σκηνή 1η: Η Βρουνχίλδη, μαζί με τη Ζιγκλίντε καταφεύγει στον τόπο συνάρθρωσης των βαλκυριών, οι οποίες όμως αρνούνται να τη βοηθήσουν υπό το φόβο της οργής του Βόταν. Η Ζιγκλίντε ζητά να τη σκοτώσουν καθώς δεν θα μπορούσε να ζήσει χωρίς τον Ζίγκμουντ ενώ η Βρουνχίλδη της αποκαλύπτει πως είναι έγκυος με το παιδί του. Για να διασωθεί, οι βαλκυρίες προτείνουν να μεταφερθεί σε ένα παρακείμενο δάσος το οποίο δεν επισκέπτεται ποτέ ο Βόταν. Εκεί βρίσκεται ο γίγαντας Φάφνερ, μεταμορφωμένος σε δράκο. Πριν αναχωρήσει η Ζιγκλίντε, η Βρουνχίλδη της προμαντεύει πως ο γιος της θα αποτελέσει τον μεγαλύτερο ήρωα, με το όνομα Ζίγκφριντ.



Salomea Krusceniski (ηχογράφηση 1912)

Σκηνή 2η: Εν τω μεταξύ ο Βόταν εμφανίζεται μέσα από μία τρομακτική θύελλα απειλώντας τους πάντες και τα πάντα και αναγγέλλει στην Βρουνχίλδη πως την καθαιρεί για την πράξη που έκανε. Δεν αποτελεί πλέον βαλκυρία αλλά μία κοινή θνητή. Απειλεί επίσης και τις υπόλοιπες βαλκυρίες να μην την συμπαρασταθούν καθόλου. Συνεχίζει λέγοντας πως η Βρουνχίλδη θα παραμείνει βυθισμένη σε βαθύ ύπνο στον τόπο που βρίσκονται και πως θα αποτελέσει τη γυναίκα του πρώτου άνδρα που τυχαία θα περάσει από εκεί και θα την ξυπνήσει. Οι υπόλοιπες βαλκυρίες εγκαταλείπουν έντρομες τον τόπο της εκδίκησης του Βόταν.

Σκηνή 3η: Η Βρουνχίλδη μένει μόνη με τον Βόταν και του εξηγεί πως ενώ αρχικά είχε πρόθεση να ακολουθήσει τις εντολές του, υπέκυψε κάτω από την συμπάθεια της προς το πρόσωπο του Ζίγκμουντ και του ευγενικού έρωτά του με την Ζιγκλίντε. Άλλωστε η αρχική του θέληση ήταν υπέρ του Ζίγκμουντ. Ο Βόταν εμμένει στην σκληρή τιμωρία του αλλά δέχεται το αίτημα της να προστατεύσει το σημείο που θα βρίσκεται περικυκλώνοντάς το με μαγική φωτιά έτσι ώστε αυτός που θα την ανακαλύψει και θα την ελευθερώσει να είναι ένας ήρωας. Διατάζει τον Λόγκε να δημιουργήσει τη φωτιά και αφού ορίζει την ισχύ του δόρυ του προστάτη της κοιμωμένης εγκαταλείπει πικραμένος με τα λόγια: «Όποιος τρέμει το δόρυ μου να μην τολμήσει να μπει στο πυρ». Άθελά του λοιπόν προκάλεσε με την προφητεία αυτή το μελλοντικό του τέλος όπως θα φανεί στο γ’ μέρος της τετραλογίας.


  • ΤΕΙ Καστοριάς  Σάββατο 30 Μαρτίου  2019 στις 18:00.  Διευθυντής ορχήστρας: Philippe Jordan. Σκηνοθεσία: Robert Lepage. Σκηνικά: C.Fillion. Κοστούμια: F.S.Aubin. Φωτισμοί: Etienne Boucher. Διανομή: Μπρουνχίλντα (Christine Goerke), Ζίγκλιντε (Eva-Maria Westbroek), Ζίγκμουντ (Stuart Skelton), Φρίκα (J.Barton), Βόταν (G.Grimsley), Χούντινγκ (G. Groissböck). Προβολή με ελληνικούς υπότιτλους. Η διάρκεια της παράστασης είναι 4 ώρες και  55 λεπτά συμπεριλαμβανομένου δύο διαλειμμάτων των 39 και 30 λεπτών.
  • Τιμές εισιτηρίων: 15,00 € (10,00 € μαθητικά, φοιτητικά, άνεργοι, ΑΜΕΑ). Με το κουπόνι της ΟΔΟΥ 1+1 (δημοσιεύεται στην 7η σελίδα) η τιμή είναι 15,00 € για δύο άτομα (δηλαδή 7,50 € το άτομο). Η προσφορά είναι για 15 εισιτήρια (30 άτομα). Είναι απαραίτητη η δήλωση ονοματεπώνυμου στην εφημερίδα (ΟΔΟΣ, Μητροπόλεως 4,  τηλ. 2467029638, e-mail: odos-kst@otenet. gr) η οποία θα καταρτίσει ονομαστικό εκπτωτικό κατάλογο.  
  • Επόμενη παράσταση: 11 Μαΐου 2019, Φρανσίς Πουλένκ: Dialogues des Carmélites (Διάλογοι των Καρμελιτών), υπό την διεύθυνση του Yannick Nézet-Séguin.

Σχετικά:

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Η ΟΔΟΣ σας ευχαριστεί για την συμμετοχή σας στον διάλογο.Το σχόλιό σας θα αποθηκευτεί προσωρινά και θα είναι ορατό στο ιστολόγιο, μετά την έγκριση της ΟΔΟΥ.