ΧΡΥΣΟΥΛΑΣ ΠΑΤΡΩΝΟΥ-ΠΑΠΑΤΕΡΠΟΥ: Ο χλοοκόπτης

ΟΔΟΣ 15.5.2025 | 1272

Η μηχανή έσβησε, δυο φορές· γονατίζοντας, βρήκα

Έναν σκαντζόχοιρο σφηνωμένο στις λεπίδες,

Σκοτωμένο. Ήτανε μέσα στα ψηλά χορτάρια.

Τον είχα δει και πιο παλιά, και μια φορά τον τάισα.

Και τώρα κατασπάραξα τον ταπεινό του κόσμο

Ανεπανόρθωτα. Δεν βοήθησε η ταφή:

Το επόμενο πρωί εγώ σηκώθηκα κι εκείνος όχι.

Την πρώτη μέρα μετά από έναν θάνατο, η νέα απουσία

είναι πάντα ίδια. Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί.

Philip Larkin, "The mower" (μετάφραση Δ. Καψάλη)

ΓΙΑΤΙ, αφού διάβασα αυτό το ποίημα του Λάρκιν, άρχισα να ανησυχώ κάθε φορά που έπρεπε να χρησιμοποιήσω το χορτοκοπτικό μου μηχάνημα; Στον κήπο μου, ποτέ δεν έτυχε να βρω ούτε σκαντζόχοιρο ούτε κάποιο άλλο είδος ζώου. Υπήρξαν, βέβαια, φορές που κυκλοφορούσαν, στην άκρη βασικά του κήπου, εκεί όπου πυκνό φύλλωμα θάμνων πρόσφερε προστασία και σκιά, ζεύγη χελωνών. Ποτέ, ωστόσο, δεν τις πείραξα και συμπέρανα πως κι εκείνες είχαν συνηθίσει την παρουσία μου στο δικό τους βασίλειο δεν φαίνονταν να ενοχλούνται ή να τρομάζουν από μένα. Τώρα, θα μου πεις, πώς μπορούσα να ξέρω τι ένιωθαν τα πλάσματα αυτά για την εισβολή ξένων όντων στον χώρο κατοικίας τους; Ο κήπος μου δεν είναι κοντά σε εξοχή. Στο κέντρο της πόλης στέκει το σπίτι, χωρίς, πάντως, να υπάρχουν και άλλοι κήποι ή πράσινο σε κοντινή απόσταση. Άρα, μάλλον εκείνες ήταν οι εισβολείς. Τέλος πάντων, δεν συγκρουστήκαμε ποτέ. Αλλά μια και αναφέρομαι στο ζωικό βασίλειο, ας προσθέσω ότι πολύ συχνά άκουγα μέσα στα φυλλώματα κάτι κουάξ ξεψυχισμένα, αλλά κουάξ. Και άλλοι λαθρομετανάστες λοιπόν, σ’ αυτό που με τα ανθρώπινα μέτρα και δεδομένα, θεωρούσα δικό μου βασίλειο. Βατράχια. Στην ξηρά; 

Μα ναι! Πολύ κοντά στη λίμνη ο κήπος, μόνο ο δημόσιος δρόμος τον χώριζε απ’ αυτήν. Τα βατράχια, που οι ντόπιοι εμείς κάτοικοι, ζιάμπες και μπακακάκια ονομάζουμε. Και, αντί να κολυμπούν, όπως τα πράσινα, τα ξαδέλφια τους, προχωρούν με μικρά πηδηματάκια. Γκριζωπά με πρασινοκίτρινες βούλες. Ειδικό καμουφλάζ για προστασία από τους εχθρούς, δηλαδή φίδια, πελαργούς και άλλα μεγαλόσωμα πετούμενα. Φίδια δεν είχαν εμφανιστεί στην αυλή εδώ και πολλά χρόνια. Άλλωστε, είχαμε φροντίσει να καλύψουμε με αμμοκονίαμα ή τσιμέντο κάθε επιφάνεια από όπου θα μπορούσαν να ξετρυπώσουν. Ζεύγος πελαργών –τι όμορφα πτηνά! – συναντούσες μόνο ένα, σε μία πανύψηλη καπνοδόχο ενός παλιού αρχοντικού, στη βορεινή παραλία. Δυστυχώς, όλοι οι άλλοι είχαν εξαφανιστεί ή μεταναστεύσει σε πιο φιλόξενους τόπους. Όσο για άλλα πετούμενα, έ! Υπήρχε μια αρκετά μεγάλη ποικιλία, αλλά δεν νομίζω ότι ήταν απειλητικός εχθρός για τις ζιάμπες μας, μια και δεν ήταν ευμεγέθη.

Όλα αυτά κατέκλυσαν τη σκέψη μου σήμερα, προτού αναλάβω την περιποίηση του χόρτου, το οποίο, λόγω των παρατεταμένων βροχών, είχε θεριέψει και έπρεπε οπωσδήποτε να κοπεί. Να κοπεί χωρίς απώλειες ζωών. Η πρώτη μου κίνηση: εξερεύνηση όλων των ακρινών μερών του κήπου, μήπως και βρεθώ προ απροόπτου, δηλαδή κάποιας κρυμμένης ζωικής ύπαρξης που τυχόν θα ξεπεταγόταν την ώρα που δούλευε το χορτοκοπτικό και θα διέπραττα φόνο εξ αμελείας… Έτσι, ξεκίνησα την κηπουρική μου εργασία με ήσυχη συνείδηση και ανακουφισμένη.

Το μόνο που δεν είχα υπολογίσει ήταν ο κόσμος των πτηνών. Γεμάτη η περιοχή από σπουργίτια, κοτσύφια και άλλα μικροσκοπικά πτηνά μέσα στο φύλλωμα των δέντρων του κήπου αλλά και της παραλίμνιας ζώνης. Εκείνα που υπερείχαν, αριθμητικά, ήταν οι κουρούνες. Και οι καρακάξες δεν υστερούσαν σε πλήθος. Δεν αναφέρομαι καθόλου στις αδέσποτες γάτες, που συχνά-πυκνά έκοβαν βόλτες προς άγραν θυμάτων. Κι ενώ δούλευα προσηλωμένη στη σωστή και ομοιόμορφη κοπή του χόρτου, πέφτει, ακριβώς μπροστά στις κοφτερές λεπίδες, μία ξέπνοη καρακάξα. Δεν πρόφτασα να αντιδράσω και πήρα σβάρνα το πουλί. Το νιαούρισμα μιας γάτας, που ξεπήδησε μέσα από έναν θάμνο, με οδήγησε στην λύση του αινίγματος. Δεν με απάλλαξε με τίποτα από τις τύψεις που ένιωσα για τον, έστω και εξ αμελείας, φόνο που διέπραξα. Φρόντισα να θάψω σε μια γωνιά το άτυχο, ήδη ξεπουπουλιασμένο από το αιμοβόρο αιλουροειδές, ασπρόμαυρο πουλάκι. Και συνέχισα με βαριά καρδιά τη δουλειά μου.

Πάλι οι στοίχοι του Λάρκιν μου έρχονται στο νου: «Η μηχανή έσβησε, δυο φορές»...

Δημοσιεύθηκε στην ΟΔΟ στις 15 Μαΐου 2025, αρ. φύλλου 1272.