ΟΔΟΣ: Αβεβαιότητα

Ακόμη και το maxi πανηγύρι της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης αυτή την χρονιά είναι αφιερωμένο στα στενάχωρα οικονομικά μέτρα. Ήδη οι καθιερωμένες δηλώσεις του πρωθυπουργού και σύντομα κι’ αυτές των κομματικών αρχηγών αναμένεται να αφιερωθούν στην πρωτοφανή κρίση και στο ενδεχόμενο ο επικείμενος χειμώνας να είναι ο θερμότερος των τελευταίων δεκαετιών στην Ελλάδα. Ώστε λόγω των εκλογών του Νοεμβρίου, δεν απομένει από το να αποδειχθεί ο Σεπτέμβριος μήνας τελικής διαμόρφωσης των (χειμερινών) εξελίξεων.

Ο πρόσφατος ευρύς ανασχηματισμός της κυβέρνησης -με τα πολλά μετονομασθέντα υπουργεία- εκτός από πρακτικές κυβερνητικές ανάγκες που φιλοδοξεί να αντιμετωπίσει μετά από 11 μήνες κυβέρνησης, έχει στόχο του την διατήρηση της πολιτικής πρωτοβουλίας από το ΠαΣοΚ. Ως τις αυτοδιοικητικές εκλογές οι οποίες θα έχουν έντονο πολιτικό χαρακτήρα.

Οι εκλογές του Νοεμβρίου, σε Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας αλλά και στους νέους δήμους που προκύπτουν από την εφαρμογή του «Καλλικράτη», με τον Δήμο Καστοριάς να εξακολουθεί να αποτελεί το μήλο της έριδας, βρίσκονται στην ατζέντα. Οικονομική κρίση, λιτότητα και μέτρα, πολιτικές-κομματικές εξελίξεις και διοικητική μεταρρύθμιση, αποτελούν το μοτίβο.

Οι υποψήφιοι περιφερειάρχες Ι. Παπαϊορδανίδης από το ΠαΣοΚ και Γ. Δακής, νομάρχης Κοζάνης από την Νέα Δημοκρατία, αναμένεται να προσελκύσουν το ενδιαφέρον των απορημένων για τις εξελίξεις ψηφοφόρων στους 4 νομούς της Περιφέρειας. Πολλά βεβαίως θα εξαρτηθούν τόσο από τους αντιπεριφερειάρχες που θα προταθούν ως υποψήφιοι από τα κόμματα, όσο και από τους υποψήφιους συμβούλους.

Για την κυβέρνηση του ΠαΣοΚ η εκλογική αναμέτρηση στην περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, από την οποία προέρχονται κεντρικά στελέχη του «συστήματος» Γεωργίου Παπανδρέου (όπως ο πρόεδρος της Βουλής κ. Φ. Πετσάλνικος – βουλευτής Καστοριάς, ο υπουργός Οικονομικών κ Γ. Παπακωνσταντίνου και η υπουργός Παιδείας Άννα Διαμαντοπούλου, βουλευτές Κοζάνης) έχει κορυφαία σημασία.

Μια ενδεχόμενη ήττα, θα αποτυπώνει την πρώτη σοβαρή αποδοκιμασία των στρατηγικών της επιλογών. Και μάλιστα σε εκλογική περιφέρεια η οποία μπορεί να γίνει και πάλι «πράσινη» (αφού πράσινη ήταν κάποτε). Μια τέτοια εξέλιξη σε συνδυασμό με αρνητικά εκλογικά αποτελέσματα και σε άλλες Περιφέρειες θα ανοίξει τους ασκούς του Αιόλου, σε ένα κόμμα που ιδεολογικά ομονοεί τεχνητά, χάρη στην ενοποιό δύναμη του σκήπτρου των Παπανδρέου. Αντίθετα, μια ενδεχόμενη νίκη του ΠαΣοΚ έστω και οριακή, θα αποδείκνυε ότι το κυβερνητικό κόμμα συγκρατεί σε λογικά πλαίσια τις διαρροές των δυσαρεστημένων.

Φημολογείται έτσι, ότι με το βλέμμα στραμμένο στις εκλογές του Νοεμβρίου ξεκίνησε ήδη από το καλοκαίρι η προσπάθεια περαιτέρω αποδόμησης της Νέας Δημοκρατίας. Με κεντρικό στόχο τον τέως γενικό γραμματέα της Περιφέρειας κ. Ανδρέα Λεούδη να καταγγέλλεται αφηρημένα για πολιτικά σκάνδαλα επί των ημερών του. Στα οποία φερόταν να διαδραματίζει τον δικό του ρόλο και ο υποψήφιος (για περιφερειάρχης) της Νέας Δημοκρατίας νομάρχης Κοζάνης κ. Γ. Δακής.

Μάλιστα στο εσωτερικό της Ρηγίλλης, επικρατεί η αίσθηση ότι νήματα της προσπάθειας αποσταθεροποίησης της Ν.Δ υφαίνονται (και) από τον βουλευτή Καστοριάς (και πρόεδρο της Βουλής) κ. Φίλιππο Πετσάλνικο. Ένθερμος οπαδός της αποκλειστικότητας και της μοναδικότητάς του (αφού επιμένει να κυριαρχεί επί 30 χρόνια) και αφοσιωμένος λειτουργός του Παπανδρεϊσμού, είχε θέσει άλλωστε στο στόχαστρο του τον τ. περιφερειάρχη ήδη από την εποχή της «πιλοτικής» αποναρκοθέτησης του Γράμμου. Ο οποίος (κ. Α. Λεούδης) παρεμπιπτόντως, διαπιστώνει τώρα ότι τα ΜΜΕ (κυρίως εφημερίδες) που τα 5 χρόνια της θητείας του τον ακολουθούσαν κατά βήμα (προφανώς με το αζημίωτο της… αποκλειστικότητας), όχι μόνο του έστρεψαν τις πλάτες, αλλά τέθηκαν στην εμπροσθοφυλακή της επίθεσης.

Απροσδόκητος σύμμαχος του ΠαΣοΚ σε όλα αυτά, προσέρχεται ο βουλευτής της ΝΔ στην Κοζάνη κ. Γ. Κασαπίδης. Αν και νεαρός στην ηλικία, μοιάζει να επιχειρεί να εγκαθιδρύσει το δικό του κάστρο, όχι μόνο στην Κοζάνη, αλλά σε ολόκληρη στην περιφέρεια, και να γίνει ρυθμιστής της Νέας Δημοκρατίας στην ευρύτερη περιοχή, συμπεριλαμβανόμενης της Καστοριάς. Όπως συμβαίνει στην Κρήτη, που την έχουν μοιράσει σε τιμάρια τα πολιτικά αφεντικά της.

Στην ίδια ορχήστρα του νεοδημοκρατικού εμφύλιου πολέμου, έχουν εμπλακεί και άλλες προσωπικότητες ακόμη και από την Καστοριά, που όταν δεν μετακινούνται από κόμμα σε κόμμα, κινούνται στις παρυφές της πολιτικής γραφικότητας. Στον αντίποδα όλων αυτών, θεαματικά ουδέτερος στην διαμάχη, φροντίζει να παραμένει ο βουλευτής Καστοριάς της Ν.Δ. κ. Ζήσης Τζηκαλάγιας μια και διαπιστώνει ότι οι όποιες παρεμβάσεις του στο πρόσφατο παρελθόν, τον έφθειραν σε ένα βαθμό, χωρίς κανένα λόγο. Με αυτές τις οπισθοδρομικές πολιτικές συνθήκες, δρομολογούνται οι εξελίξεις για τις μεταρρυθμιστικές εκλογές σε δύο μήνες από τώρα, σε Περιφέρεια.

Διότι σε ό,τι αφορά τις εκλογές στους δήμους, με πρώτο και καλλίτερο τον νέο Δήμο της Καστοριάς, εκεί τα πράγματα αποκτούν τις διαστάσεις ενός σεναρίου ταινίας τρόμου.
Η εκδήλωση ενδιαφέροντος για τον Δήμο Καστοριάς από τον έως τώρα νομάρχη Καστοριάς κ. Κ. Λιάντση, καθώς και από τους κάποτε υποψήφιους βουλευτές κ. Γ. Ζαρομυτίδη και Π. Γκέτσιο, δυναμιτίζει το ήδη εύθραυστο κλίμα των εσωκομματικών ισορροπιών της Νέας Δημοκρατίας.

Όλοι αναγνωρίζουν ότι η (τυχόν) επιλογή του κ. νομάρχη για το χρίσμα θα κατηγορηθεί ως άτολμη και θα επαναφέρει τον «κίνδυνο» επανάληψης εκλογικού αποτελέσματος σαν κι’ αυτού των περασμένων δημοτικών εκλογών. Όταν οι νεοδημοκράτες δεν στήριξαν τον άλλοτε νομάρχη Καστοριάς κ. Γ. Καπαχτσή. Ενώ η τυχόν επιλογή οποιουδήποτε άλλου θα ενεργοποιήσει σύνδρομα βαθύτερης διαίρεσης με το πρόσχημα του τοπικιστικού χαρακτήρα. Καθότι αμφισβητείται η επάρκεια γνώσης και κατανόησής των προβλημάτων των περιοχών του νέου δήμου και ειδικά της πόλης της Καστοριάς. Τέλος η (τυχόν) επιλογή του κ. Π. Γκέτσιου θα αποτελέσει αφορμή για την καταγγελία της νέας ηγεσίας της Ν.Δ, ότι παλινορθώνει την Πολιτική Άνοιξη στην οποία ανήκε (και) ο ίδιος (υπήρξε υποψήφιος νομάρχης και βουλευτής της).

Όλα αυτά δείχνουν το σοβαρό έλλειμμα κλίματος ενότητας της Ν.Δ. Ενισχύουν τις άλλες υποψηφιότητες, όπως αυτή του κ. Εμ. Χατζησυμεωνίδη, ο οποίος ανακοίνωσε την κάθοδο του στις εκλογές ακόμη και χωρίς «χρίσμα». Μέλος κι’ αυτός κάποτε της Πολιτικής Άνοιξης, αλλά επιπλέον και αντιδήμαρχος επί δημαρχίας Δ. Παπουλίδη, γνωρίζει καλά ότι στην Νέα Δημοκρατία πολλοί είναι όσοι τον περιμένουν στην γωνία.

Αν και η υποψηφιότητα του ήδη δημάρχου Καστοριάς κ. Ι. Τσαμίση εξακολουθεί να συζητείται, ωστόσο η προοπτική μοιάζει να διαθέτει θεωρητική αξία. Έτσι για τον Δήμο Καστοριάς απομένουν οι δημαρχιακές υποψηφιότητες του κ. Κ. Κοντόπουλου και του κ. Π. Παπαδιαμαντόπουλου. Του μεν πρώτου να κινείται στο πλαίσιο της ακομμάτιστης κατεύθυνσης και να προβάλλεται ως τεχνοκρατική, ενώ του δεύτερου φέρεται να σχεδιάζεται από το κυβερνητικό ΠαΣοΚ. Σε κάθε απ’ αυτές τις περιπτώσεις, η σύνθεση των ψηφοδελτίων αυτών των υποψήφιων δημάρχων θα οριστικοποιήσει τις προοπτικές.

Με κυρίαρχη την αβεβαιότητα, τόσο η Καστοριά, όσο και η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, προετοιμάζονται για την κρισιμότερη αυτοδιοικητική περίοδο που έζησε η περιοχή. Ώστε τα «Σεπτεμβριανά» να αποδειχθούν και με αυτή την συγκυρία, καθοριστικής σημασίας για πρόσωπα και πράγματα.

ΑΙΜΙΛΙΟΥ ΜΠΟΥΣΙΟΥ: Η λίμνη

Το μέλλον της Καστοριάς
είναι άρρηκτα συνυφασμένο με το μέλλον της λίμνης

Oι πρώτες μου μνήμες, φαντασιώσεις και εμπειρίες είναι συνυφασμένες με τη λίμνη της Καστοριάς. Το σπίτι μας βρισκόταν στη νότια παραλία. Πολύ μικρός, τα βράδια μπέρδευα συχνά των ήχο των κυμάτων της με τον ήχο που κάνει ο χαλαρός καλπασμός ενός αλόγου επάνω σε πλακόστρωτο. Φανταζόμουν κάποιον άγνωστο καβαλάρη να μπαίνει στον κήπο του σπιτιού μας και με κυρίευε ένας έντονος υπαρξιακός φόβος. Σαν το φόβο που μου προξενούσε και η απόκοσμη βοή της παγωμένης λίμνης, όταν τις πολύ κρύες νύχτες του χειμώνα «έριχνε ροκάνια» λόγω τις διαστολής που παρατηρείται στον πάγο όταν πέφτει η θερμοκρασία του. Τον κήπο του σπιτιού μας τον χώριζε μόνον ένας δρόμος από τη λίμνη. Έτσι, όταν άρχισε να ξεχειλίζει η παιδική ζωτικότητα, σαφής διάκριση μεταξύ λίμνης και στεριάς δεν υπήρχε και η ευεργετική συμφιλίωση με το υγρό στοιχείο ήρθε απόλυτα φυσιολογικά.

Ώρες ατελείωτες περνούσαν με κολύμπι και ψάρεμα στη λίμνη, που τότε ήταν ακόμα σχετικά καθαρή. Ώρες αλησμόνητες που ομόρφαιναν τα παιδικά μας χρόνια. Θυμάμαι ακόμα το πείσμα με το οποίο παραβγαίναμε σε μακροβούτια και την ευχαρίστηση που νιώθαμε όταν πιάναμε πρικιά τσιουκάνια, πλατίκες και τούρνες, με καλάμι ή με σιαπκάζι, (πετονιά) που στην άκρη είχε μια γυαλιστερή περιστρεφόμενη μεταλλική πεταλούδα ή ένα μικρό βαρίδι από μολύβι και τρία, τέσσερα αγκίστρια.

Οι παιδικές μας αναμνήσεις, οι πρώτες εικόνες και εμπειρίες, οι χώροι στους οποίους πρωτοπαίξαμε και πρωτοερωτευτήκαμε, όλα όσα πρωτογνωρίσαμε κατά την κρίσιμη περίοδο που διαμορφώνεται η προσωπικότητάς μας, είναι συνυφασμένα άρρηκτα με τον εαυτό μας. Για το λόγο αυτό, ακόμα και οι πιο εγωιστές και ιδιοτελείς άνθρωποι, στο βαθμό που αγαπούν τον εαυτό τους αγαπούν και τον τόπο στον οποίο μεγάλωσαν, με την προϋπόθεση φυσικά ότι τους έχουν απομείνει έστω και κάποια ίχνη συναισθηματικού κόσμου. Λογικό είναι επομένως να θεωρώ τη λίμνη της Καστοριάς σαν ένα τμήμα του εαυτού μου, όπως άλλωστε υποθέτω συμβαίνει και με όλους τους Καστοριανούς. Μόνον έτσι μπορώ να εξηγήσω την ικανοποίηση που αισθάνομαι όταν έχω την ευκαιρία να δείξω στους γνωστούς μου την ομορφιά της πόλης στην οποία γεννήθηκα και μεγάλωσα και, από την άλλη, την απογοήτευση που με καταλαμβάνει, μαζί και ένα αίσθημα ντροπής, όταν διαπιστώνω από κοντά τη σημερινή κατάσταση της λίμνης.

Με το πέρασμα του χρόνου τα νερά της, που κάποτε χρησίμευαν και για πόσιμο νερό, γίνονταν όλο και πιο θολά, ο βούρκος στο βυθό της αυξανόταν και τα καλοκαίρια μια αντιαισθητική πρασινάδα έκανε όλο και πιο αισθητή τη δύσοσμη παρουσία της. Η αδίστακτη και αλόγιστη εναπόθεση στη λίμνη όλων των μπαζών που προέκυπταν από την οικοδομική δραστηριότητα και η ανεξέλεγκτη εισροή σ’ αυτήν απορρυπαντικών και φυτοφαρμάκων, θεωρούνται τα κυριότερα αίτια της εξέλιξης αυτής. Ένας βιολογικός καθαρισμός που ξεκίνησε να λειτουργεί τη δεκαετία του ΄80 και δέχεται πλέον τις περισσότερες αποχετεύσεις της πόλης, οι οποίες πριν τη λειτουργία του χύνονταν κατευθείαν στη λίμνη, δεν μπόρεσε να αποτρέψει την επιδείνωση της κατάστασής, με σοβαρό κίνδυνο η λίμνη να μετατραπεί κάποια στιγμή σε βάλτο.

Η σχετική αδιαφορία και η αδράνεια με την οποία αντιμετωπίστηκε εξέλιξη αυτή, διαχρονικά, από τους κατοίκους της περιοχής είναι δύσκολο να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι, το πρόβλημα δεν τους ανησυχεί ή ότι δεν έχουν συνειδητοποιήσει όλες τις διαστάσεις του. Τα πιθανότερα αίτια πρέπει να αναζητηθούν μάλλον στο συμβιβασμό ο οποίος ακολουθεί συνήθως τη διαπίστωση του αδιεξόδου ή της αδυναμίας να εξευρεθεί λύση. Για παράδειγμα, πώς να εξηγηθεί η απάθεια και η απραξία με την οποία αντιμετωπίζεται το πρόβλημα που δημιουργείται στη λίμνη κατά τους μήνες του καλοκαιριού, όταν μετατρέπονται τα νερά της σ’ ένα παχύρευστο πολτό με έντονη δυσοσμία; Πρόκειται για ένα φαινόμενο εξαιρετικά δυσάρεστο. Αυτό όμως που στεναχωρεί και πολλές φορές εξοργίζει τον επισκέπτη της πόλης δεν είναι αυτή καθεαυτή η κατάσταση, η οποία έτσι και αλλιώς δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικά μέτρα, αλλά η ανυπαρξία οποιασδήποτε προσπάθειας -έστω και χάριν εντυπώσεων- εκ μέρους των υπηρεσιών του Δήμου, ή, γιατί όχι, Καστοριανών εθελοντών, για την αντιμετώπιση ενός δυσάρεστου φαινομένου που δυσφημεί την πόλη.

Με τον όρο «αγαθά» εννοούμε όλα όσα είναι απαραίτητα για την επιβίωση και την ευημερία μας, ή όσα κατά την κρίση μας και τις επιθυμίες μας βελτιώνουν τη ζωή μας. Ορισμένα, ίσως τα πιο σημαντικά, δεν διαθέτουν υλική υπόσταση και ούτε ανταλλάσσονται στη βάση των αγοραίων αξιών. Παρέχονται απευθείας από τη φύση και από την κοινωνία, αναλόγως του οργανωτικού και ποιοτικού της επιπέδου. Η ομορφιά της φύσης, ο καθαρός αέρας και το καθαρό νερό, η υγεία, η φιλία, η δημιουργική και μόνιμη εργασία, η αίσθηση της ασφάλειας και άλλα παρόμοια, είναι αγαθά ανυπολόγιστης αξίας. Συνήθως όμως, επειδή θεωρούμε την ύπαρξή τους αυτονόητη, δεν συνειδητοποιούμε την αξία τους. Αν και παρέχονται, ως επί το πλείστον, δωρεάν, η διασφάλισή τους προϋποθέτει ανθρώπινη σωφροσύνη, σοβαρές και συστηματικές παρεμβάσεις και, όχι σπάνια, τη διάθεση σημαντικών οικονομικών πόρων. Από την άλλη μεριά, ορισμένα από αυτά είναι δυνατόν να αξιοποιηθούν και να αποφέρουν σημαντικά οικονομικά πλεονεκτήματα σε αυτούς που τα διαθέτουν, αν αξιοποιηθούν έξυπνα όλες οι ευκαιρίες που προσφέρονται από τα κοινωνικά και οικονομικά πρότυπα που έχουν επιβληθεί στις μέρες μας.

Μια όμορφη και ανθρώπινη πόλη και μια λίμνη με ολοκάθαρα νερά και πλούσια βιοποικιλότητα, θα ήταν για τους Καστοριανούς ένα πολύτιμο αγαθό και ταυτόχρονα ένας πραγματικός πλούτος. Αρκεί να υπολογιστεί η άνοδος της αξίας των ακινήτων της πόλης, που θα προκύψει από την εξυγίανση της λίμνης, για να διαπιστωθεί ότι, τα οικονομικά οφέλη θα είναι ανυπολόγιστα. Όπως, αντίστοιχα, ανυπολόγιστες θα είναι και οι ζημιές σε ένα ενδεχόμενο καταστροφής της.

Αν ο προβληματισμός αυτός επεκταθεί σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, μπορούν να κατανοηθούν ευκολότερα οι λόγοι για τους οποίους οι κάτοικοι μιας λειτουργικής, καθαρής και όμορφης πόλης έχουν περισσότερους λόγους να νιώθουν ικανοποιημένοι και περήφανοι για την καταγωγή τους. Στο βαθμό που ικανοποιούνται οι ανάγκες μιας κοινωνίας στα επίπεδα της αισθητικής και των συναισθημάτων, το πολιτισμικό της επίπεδο αναβαίνει, το αίσθημα της συλλογικότητας ενισχύεται και η δημιουργικότητα των ατόμων που την συναποτελούν αυξάνεται, με αποτέλεσμα να βελτιώνεται η ποιότητα της ζωής τους και να αναβαθμίζεται το βιοτικό τους επίπεδο.

Όσα χρόνια παρακολουθώ την πορεία της Καστοριάς, ποτέ δεν διαπίστωσα την ύπαρξη κάποιου συγκεκριμένου και συλλογικά συμφωνημένου σχεδίου, για την κατεύθυνση που πρέπει να ακολουθήσει η ανάπτυξη της πόλης σε οικονομικό, κοινωνικό και πολιτισμικό επίπεδο. Οι προσπάθειες που καταβάλλονται, εξαντλούνται συνήθως στην αντιμετώπιση προβλημάτων, όταν αυτά προκύπτουν, ή στην κατασκευή κάποιων αποσπασματικών έργων, μερικές φορές χρήσιμων και τις περισσότερες φορές ανώφελων, κακότεχνων και σπάταλων. Ταυτόχρονα οι επιχειρηματικές δραστηριότητες αναπτύσσονται σε ένα περιβάλλον άναρχο και ως ένα βαθμό ανεξέλεγκτο, που δεν επιτρέπει τη δημιουργία υγιών, βιώσιμων και δημιουργικών επιχειρήσεων οι οποίες παράγουν πλούτο όχι μόνον για τους ιδιοκτήτες τους, αλλά και για ολόκληρη την περιοχή στην οποία αναπτύσσονται.

Ο κόσμος αλλάζει γρήγορα και παρασέρνει ότι δεν έχει στέρεες ρίζες. Οι κοινωνίες που διαθέτουν βούληση για επιβίωση, είναι υποχρεωμένες να επιλέξουν εγκαίρως την κατεύθυνση, τις μεθόδους και τα μέσα που θα χρησιμοποιήσουν για τη μελλοντική τους ανάπτυξη. Να συμφωνήσουν κοινούς στόχους και να δράσουν συλλογικά, χωρίς να προτάσσονται αποκλειστικά τα προσωπικά συμφέροντα και οι ιδιοτελείς επιδιώξεις. Το γεγονός ότι η Καστοριά ποτέ δεν διέθετε ένα ολοκληρωμένο αναπτυξιακό σχέδιο, είναι μία από τις αιτίες που την οδήγησαν στη σημερινή κατάσταση της οποίας τα κυριότερα χαρακτηριστικά είναι: η καθοδική πορεία της γούνας, που υπήρξε για αιώνες η κύρια δραστηριότητα της πόλης, η ανεργία και η οικονομική δυσπραγία που βιώνει τα τελευταία χρόνια ένα μεγάλο τμήμα των κατοίκων της, το άναρχο, κακόγουστο και μη λειτουργικό οικιστικό περιβάλλον, οι κακές και υποβαθμισμένες κοινωνικές υποδομές και τέλος η συνεχιζόμενη ανατροπή των ισορροπιών στο οικοσύστημα της λίμνης

Κανένα προσωπικό συμφέρον δεν μπορεί να συντηρηθεί και να ευδοκιμήσει σε ένα υποβαθμισμένο περιβάλλον. Ορισμένοι φυσικά διαθέτουν την «ικανότητα» να εξυπηρετούν τα συμφέροντά τους σε βάρος του περίγυρού τους και όταν αποκτήσουν επαρκή οικονομικά εφόδια μετακομίζουν συνήθως σε άλλες, αναβαθμισμένες, περιοχές. Ο αριθμός τους όμως είναι εξαιρετικά περιορισμένος και δεν θα έπρεπε να είναι για τους πολλούς παράδειγμα προς μίμηση.

Ειδικά σήμερα, σε περίοδο κρίσης -όχι μόνον οικονομικής αλλά και κοινωνικής- ο σχεδιασμός για τη μελλοντική ανάπτυξη της πόλης είναι ένα ζήτημα απόλυτης προτεραιότητας, ιδιαίτερα για τους νεώτερους Καστοριανούς διότι, αυτοί κατά κύριο λόγο θα εισπράξουν τα οφέλη ή θα πληρώσουν τις επιπτώσεις μιας αρνητικής πορείας. Τα διαθέσιμα μέσα δεν είναι πολλά και οι προοπτικές για ολόκληρη τη Δυτική Μακεδονία δεν διαγράφονται ευοίωνες, αν μάλιστα ληφθεί υπόψη και η διαγραφόμενη δραστική μείωση των δραστηριοτήτων της ΔΕΗ που έχουν αναπτυχθεί σε αυτήν. Το σημαντικότερο εφόδιο στο οποίο μπορεί να στηριχθεί η ανάπτυξη της Καστοριάς, έξω από τη δημιουργικότητα των κατοίκων της, είναι η ομορφιά του Τόπου τους, η οποία οφείλεται κυρίως στην ύπαρξη της λίμνης, που παρά τα προβλήματά της συνεχίζει να καθορίζει τη φυσιογνωμία τόσο της πόλης, όσο και της ευρύτερης περιοχής.

Για λόγους ιστορικούς, πολιτισμικούς και περιβαλλοντικούς το μέλλον της Καστοριάς είναι άρρηκτα συνυφασμένο με τη λίμνη της. Αν καταστραφεί η λίμνη θα συμπαρασύρει μαζί της και την πόλη. Στο βαθμό που ισχύει η διαπίστωση αυτή, η εξυγίανση και η σωτηρία της είναι μονόδρομος και επιβάλλεται να αναδειχθεί σε κοινό, οραματικό, στόχο για ολόκληρη την περιοχή. Η επιδίωξη του, εκτός από τη σωτηρία της λίμνης, μπορεί ταυτόχρονα να ενώσει τους Καστοριανούς και να τους παρακινήσει στην ανάληψη συλλογικών προσπαθειών, με όλα τα θετικά αποτελέσματα που προκύπτουν για κάθε κοινωνικό σύνολο όταν ενισχύεται σ’ αυτό η συλλογική συνείδηση.

Η δημιουργία φορέων, επιτροπών και η επανειλημμένη εκπόνηση μελετών που συνήθως μένουν στα συρτάρια, αν δεν συνιστούν εμπόδια, είναι ζητήματα δευτερεύουσας σημασίας. Αυτό που χρειάζεται απαραίτητα είναι η ξεκάθαρη και ισχυρή βούληση εκ μέρους όλων όσων διαχειρίζονται τις τύχες της πόλης, αλλά και όλων των κατοίκων της. Χρειάζεται έντονη πίεση προς την κεντρική διοίκηση της Χώρας για να υποχρεωθεί να δείξει έμπρακτο ενδιαφέρον για την επίλυση ενός προβλήματος το οποίο έχει και διαστάσεις πανελλαδικού ενδιαφέροντος. Χρειάζεται η αξιοποίηση όλων των οικονομικών μέσων που παρέχονται και ιδίως των ευρωπαϊκών προγραμμάτων που έχουν σχέση με θέματα προστασίας του περιβάλλοντος και ανάπτυξης κοινοτήτων της Περιφέρειας.

Χρειάζονται άμεσα αποφάσεις και αποτελεσματικές ενέργειες. Χρειάζεται μία μόνον μελέτη και ένας εξειδικευμένος ανάδοχος, που θα αναλάβει την εφαρμογή της με ακρίβεια και στο ακέραιο, υπό την ευθύνη του Δήμου και κατ’ εξοχήν του εκάστοτε Δημάρχου της πόλης, ο οποίος πρέπει να συναισθανθεί την τεράστια ιστορική ευθύνη που επωμίζεται, είτε το θέλει, είτε όχι. Χρειάζεται τέλος ο κάθε κάτοικος της περιοχής να ενστερνιστεί το πρόβλημα και εκτός από την πίεση που θα ασκήσει στους αρμόδιους φορείς, να συνδράμει και ο ίδιος με ό,τι μπορεί να διαθέσει εφόσον τη ζητηθεί.

Επιστήμονες Καστοριανοί με σχετική εξειδίκευση υπάρχουν. Πιθανόν να υπάρχουν και άλλοι, της διασποράς, οι οποίοι μπορεί να διαθέτουν ακόμα μεγαλύτερη εξειδίκευση και εμπειρία. Αν κληθούν όλοι αυτοί να βοηθήσουν με τις γνώσεις τους, είναι σίγουρο ότι θα το πράξουν αφιλοκερδώς. Παρενθετικά να σημειωθεί ότι, η ένωση όλων των παραλίμνιων οικισμών σε ένα Δήμο, όπως προβλέπεται από το σχέδιο «Καλλικράτης», μπορεί να επηρεάσει θετικά των συντονισμό των ενεργειών που θα απαιτηθούν για την εξυγίανση της λίμνης.

Προς το παρόν όμως, αυτό που προέχει ενόψει των αυτοδιοικητικών εκλογών του Νοεμβρίου είναι, οι ψηφοφόροι του Δήμου Καστοριάς να στείλουν ένα ξεκάθαρο και σαφές μήνυμα προς όλους τους συνδυασμούς που θα ζητήσουν την ψήφο τους ότι, αυτή θα εξαρτηθεί, κυρίως, από το αν θα εντάξουν την εξυγίανση της λίμνης στα προγράμματά τους σε πρώτη προτεραιότητα και από την σοβαρότητα και πληρότητα με την οποία θα έχουν επεξεργαστεί συγκεκριμένες θέσεις, που θα κάνουν το όνειρο για μια καθαρή και πανέμορφη λίμνη πραγματικότητα.

Bloomberg: Greece's Papandreou Plans Export of `Mediterranean Diet'

Πηγή: Bloomberg 23 Σεπτεμβρίου 2010

Greek Prime Minister George Papandreou discusses his plan to export the Greek "Mediterranean Diet" as a weight loss product to help ease the Greek dept crisis. Papandreou spoke yesterday to the Economic Club of New York. Bloomberg's Deirdre Bolton reports.

video: Bloomberg

ΝΩΝΤΑ ΤΣΙΓΚΑ: «Ξένη δημοσίευση»

Είμαι το σπίτι

Ξέρεις τα σπίτια πεισματώνουν εύκολα,
σαν τα γυμνώσεις.
(Γ. ΣΕΦΕΡΗΣ, ΚΙΧΛΗ)


Είμαι το σπίτι που έμεινε κλειστό ένα καλοκαίρι
κι οι άνθρωποι του έφυγαν σε πλούσια εξοχή
κι έμειναν και το ξέχασαν για πάντα.
Είμαι το σπίτι που έμεινε έρημο το χειμώνα
να περιγράφει τη σιωπή στα έπιπλα
και στους τοίχους
να ιστορεί τα πρόσωπα
μέσα στην κρύα νύχτα
ν’ ακούει το τηλέφωνο σπαραχτικά να ηχεί
και να μη βρίσκεται κανείς ν’ ακούσει
τη φωνή του.
Στέφανος Μπεκατώρος (Πατριδογνωσία)



Τo σπίτι έχει σχεδόν εγκαταλειφθεί εδώ και δέκα χρόνια. Δεν το επισκεπτόμαστε. Δεν μένουμε πια παρά λίγες περιστασιακά ώρες σ’ αυτό. Τα ιδιαίτερα νυκτερινά ήθη των ιθαγενών βογατσιωτών (έναρξη προγράμματος μετά λίαν ζωηράς μουσικής στις 2 τα ξημερώματα μέχρι τις 7 το πρωϊ) δεν επιτρέπουν σε κανένα εχέφρονα -αλλά και μη βαρύκοο- πολίτη μήτε αυτόν «τον ύπνο του δικαίου».
Ανήκοντας πλέον στους «αυτοεξόριστους βογατσιώτες της διασποράς» στέρησα κι από τα παιδιά μου εμπειρίες και μνήμες από μια παιδική ηλικία στη γενέτειρα.(Δυσανα) απλήρωτη πληγή…
Μου στάλθηκαν πρόσφατα αυτές οι φωτογραφίες από το σπίτι. Παλιοσίδερα και σκουπίδια κάθε λογής μαζεμένα έξω από την πόρτα. Στην αυλή (αλλά πως;) ριγμένα σπασμένα καθίσματα και αποτσίγαρα των ολονυχτίς διασκεδαζόντων.

Ευχαριστώ θερμά τον Δήμο Ιωνα Δραγούμη (ο κάλαθος απορριμμάτων είναι δικός τους και βρίσκεται στην κατάσταση αυτή δυό και πλέον χρόνια….). Ιδιαιτέρως χάριτας οφείλω στον κ. Δήμαρχο καθώς και σε όλους τους βογατσιώτες Δημοτικούς Συμβούλους φίλους -ενόμιζα ηλιθίως- παιδιόθεν. Τους συγχωριανούς μου όλους για την ολόθερμη μέχρι τώρα κατανόηση και συμπαράσταση καθώς και τη δίκαιη ανταπόδοση για όσα τους προσφέρθηκαν (αν ποτέ -λέω- τους δόθηκε κάτι).
Τον ιδιοκτήτη της παρακείμενης pub -και μέγα πολιτιστικό παράγοντα του τόπου- για τις ευγενικές και καθόλα συμβολικές, ως άνω, χειρονομίες.
Ιδίως δε ευχαριστώ την Αστυνομική Διεύθυνση Καστοριάς για την υποδειγματική εκτέλεση των καθηκόντων της όλα τούτα τα χρόνια και για την άμεση ανταπόκρισή της στις κλήσεις μου -κάποτε και τρείς ώρες μετά- έτσι όπως ταιριάζει σε μια ευνομούμενη χώρα.

Επίσης εκ βάθους ευχαριστώ και τον ένα έκαστον των προϊσταμένων της εισαγγελικής αρχής Καστοριάς για την τόσο εύγλωττη σιωπηλή στάση τους (και πάντοτε στο ύψος των περιστάσεων και της αποστολής) σε παρόμοια θέματα.
Στο σπίτι μας δεν μένει πια κανείς. Κυβερνούν σ’ αυτό η σιωπή, η ανοχή στις προσβολές του χρόνου κι ένας βουβός θυμός!

Στα πλαίσια των «Δραγουμείων (ΙΙ)

Στα πλαίσια των «Δραγουμείων» του Βογατσικού, τον περασμένο μήνα, πραγματοποιήθηκε φιλολογικό μνημόσυνο στην μνήμη του Χρυσόστομου Τζημάκα (ο οποίος είχε οργανώνει για πρώτη φορά τα «Δραγούμεια» το 2006). Κάποιες ομιλίες του μνημοσύνου δημοσιεύει σήμερα η εφημερίδα: Αξίζει να σημειωθεί ότι η οικογένεια του Χρυσόστομου Τζημάκα, θα χρηματοδοτεί κάθε χρόνο στην μνήμη του, δύο πολιτιστικές εκδρομές για τους μαθητές του δημοτικού και του γυμνασίου του Βογατσικού, καθώς και μιας θεατρικής παράστασης που θα ανεβαίνει στα πλαίσια των «Δραγουμείων» με ηθοποιούς τα παιδιά των σχολείων του Βογατσικού.

ΣΤΑΘΗ ΠΕΛΑΓΙΔΗ: Φιλολογικό μνημόσυνο στη μνήμη Χρυσόστομου Τζημάκα

Ο διαπρεπής καθηγητής της ιατρικής σχολής ΑΠΘ και διεθνώς καταξιωμένος και πολυβραβευμένος καλλιτέχνης Χρυσόστομος Τζημάκας από το Βογατσικό Καστοριάς, με τα έργα και τις δραστηριότητές του θα είναι ένα "ες αεί" μάθημα για όλους μας.
Πρώτα-πρώτα, για μας τους συμμαθητές του, αποφοίτους του ιστορικού γυμνασίου Καστοριάς, έτους 1955, οι οποίοι θα τον κρατάμε βαθειά μες στην καρδιά μας, όπως πραγματικά ήταν: γελαστός, ήρεμος, καταδεκτικός, ευγενικός, με λεπτό χιούμορ και, παράλληλα, πολύ λιτός, σωστός ιεραπόστολος! Άλλωστε, τον βλέπομε, καθημερινά, μπροστά μας, με τα καλλιτεχνήματα και τις μινιατούρες, από τα ιστορικά μνημεία της Καστοριάς (γυμνάσιο, Κουμπελίδικη κ.ά.), που κοσμούν τα ωραιότερα σημεία των σπιτιών μας.
Έπειτα, μάθημα ες αεί, για τη γενέτειρά μας Καστοριά, είναι τα πολύτιμα κειμήλια και καλλιτεχνήματα, που χάρισε στο δημαρχείο και σε όλα τα μουσεία της πόλης:

-Στο μουσείο Μακεδονικού Αγώνα: το πρόπλασμα του μνημείου Μακεδονομάχων, το οποίο στήθηκε, το 2000, από τους απόφοιτους γυμνασίου Καστοριάς των ετών 1955 και 1956, με καλλιτεχνικό σχεδιασμό του Χρυσούλη Τζημάκα. Επίσης προσωπογραφίες των Δραγούμηδων, μεγάλων μορφών της νεώτερης ελληνικής ιστορίας.
-Στο Λαογραφικό μουσείο: μακέτα του ιστορικού γυμνασίου, μινιατούρες από σχολικά θρανία και προσωπογραφία της καταξιωμένης λογοτέχνιδος Ιφιγένειας Διδασκάλου.
-Στο μουσείο Ενδυματολογίας: πορτρέτα των καστοριανών καθηγητών Καλαφατίδη, Δόϊκου, Πασχάλη και της Ιφιγ. Διδασκάλου , φωτογραφία του παλιού γυμνασίου και το βιβλίο "Ενθυμήματα Φιλότητας ".
-Στο δημαρχείο Καστοριάς: μακέτα του ιστορικού γυμνασίου.

Έχει ιδιαίτερη σημασία να τονίσομε ότι, όλα τα παραπάνω αφιερώματα, τα οποία λειτουργούν ως πολύτιμα εκθέματα στην πόλη μας, προσφέρθηκαν όχι ως προσωπικά χαρίσματα τού δημιουργού τους Χρυσόστομου Τζημάκα, αλλά ω ς δωρεές όλης της γυμνασιακής του τάξης. Εδώ, ακριβώς, έγκειται η μεγαλοσύνη του χαρακτήρα του.
Όμως, και στη Θεσσαλονίκη, την δεύτερή του πατρίδα, οι εξωπανεπιστημιακές του δραστηριότητες αποτελούσαν συχνό και ποιοτικό άκουσμα και μάθημα:
-Με συμμετοχές σε εκθέσεις έργων ζωγραφικής και πλαστικής.
-Με ανακοινώσεις σε πανελλήνια και διεθνή επιστημονικά συνέδρια.
-Με διαλέξεις-ομιλίες για επιστημονικά και εθνικά θέματα.
-Με λογοτεχνικά δημοσιεύματα που συγκινούν για τη δροσιά και τον γλαφυρό λόγο και τον καταξιώνουν εξίσου και στο χώρο της σύγχρονης λογοτεχνίας.

Όσο για την γενέτειρά του, το Βογατσικό, θα έλεγα ότι ο Χρυσόστομος Τζημάκας ήταν η συνείδηση της ιστορίας αυτού του τόπου. Η περηφάνεια για την καταγωγή του ήταν ορατή στην καθημερινή του επικοινωνία. Η αγωνία του για την κληροδότηση της βαριάς κληρονομιάς στις νέες γενιές, ορατή και έκδηλη λόγω και έργω, οδήγησε στην οργάνωση των περίλαμπρων «Δραγουμίων», με αξιοποίηση των νέων επιστημόνων του χωριού. Τον οδήγησε, βέβαια, και σε άλλες δραστηριότητες, μέσω της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών Θεσσαλονίκης, για την πληρέστερη ανάδειξη της συμβολής του Βογατσικού στον ένδοξο μακεδονικό αγώνα.
Όσο για τις πλούσιες πανεπιστημιακές και νοσοκομειακές δραστηριότητες του λαμπρού καθηγητή και πνευμονολόγου Χ. Τζημάκα, θα σταθώ στην σημαντική συμβολή του για την αναβάθμιση του παλιού ιστορικού σανατορίου Ασβεστοχωρίου, στο σύγχρονο σημερινό και τέλειο νοσοκομείο «Παπανικολάου»

Κλείνοντας, θα έλεγα ότι ο Χρυσόστομος Τζημάκας διέγραψε μια λαμπρή πορεία στην ζωή του και έτσι θα μείνει για πάντα; χαραγμένος μέσα μας.

ΣΑΣΑΣ ΤΖΗΜΑΚΑ-ΝΑΤΣΙΝΑ: Για τον Χρυσόστομο Τζημάκα

Αγαπητοί φίλοι του Χρυσόστομου,

Αποφεύγοντας τις εθιμοτυπικές προσφωνήσεις θα ήθελα να σφίξω το χέρι όλων σας, να σας ευχαριστήσω και να σας πω πόσο με συγκινήσατε με την αγάπη που εκφράσατε για τον Χρυσόστομο σήμερα. Πόσο με συγκινήσατε με την αναγνώριση του έργου που ο Χρυσόστομος πρόσφερε απλόχερα στη γενέθλια γη του, το Βογατσικό, για το οποίο ήταν πολύ περήφανος. Ήταν περήφανος για την μακρόχρονη ιστορία του Βογατσικού, για τον διαχρονικό πολιτισμό του, μα πιο πολύ περήφανος ήταν για τους συμπατριώτες του, τους Βογατσιώτες, για τους οποίους πίστευε ότι μπορούν να κάνουν θαύματα όταν βάζουν στόχους.

Χαρακτηριστική ήταν η φράση που συχνά έλεγε: "όποια πέτρα κι αν σηκώσεις ένα Βογατσιώτη θα βρεις από κάτω".

Σήμερα με κάνατε να πιστέψω ότι ο Χρυσόστομος δεν έφυγε από κοντά μας.
Είναι δίπλα μας και μας ακούει. Γιαυτό δεν πρέπει να θρηνούμε. Ας βαδίσουμε στα χνάρια που ο ίδιος χάραξε, και ο καθένας μας στο μέτρο που μπορεί, ας βάλει το λιθαράκι του για την πολιτιστική ανάπτυξη του τόπου μας που όλοι αγαπάμε.
Από τη μεριά μας θέλω να σας βεβαιώσω ότι, στη μνήμη του Χρυσόστομου, θα συνεχίσουμε να συμβάλλουμε στη διοργάνωση δύο πολιτιστικών εκδρομών το χρόνο, για τους μαθητές του Δημοτικού και του Γυμνασίου και μιας θεατρικής παράστασης, που θα δίνεται στα πλαίσια των Δραγουμείων, με ηθοποιούς τα παιδιά των σχολείων μας.

Τελειώνοντας θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαίτερα: Το Συμβούλιο του Συλλόγου Γυναικών Βογατσικού "Η Βογατσιώτισα" που σαν φόρο τιμής στο έργο του Χρυσόστομου, εμπνεύσθηκε και οργάνωσε εξαιρετική τη σημερινή εκδήλωση.
Τους ομιλητές που με τις ομιλίες τους εξέφρασαν τα βαθιά ειλικρινή τους αισθήματα αγάπης και σεβασμού που τρέφουν για τον Χρυσόστομο.
Τον συντονιστή, που παρά την ψυχική φόρτιση της ημέρας, συντόνισε άψογα την όλη εκδήλωση.
Όλες τις γυναίκες του Βογατσικού που με μεγάλη προθυμία ετοίμασαν τα εδέσματα που θα σας προσφέρουν με τον καφέ, αμέσως μετά.
Την κ. Ελένη Μπλιάγκα που εμπνεύστηκε και δημιούργησε την αφίσα της εκδήλωσης.
Επίσης να εκφράσω τις θερμές ευχαριστίες μου στα μέλη της Εκκλησιαστικής Χορωδίας Καστοριάς 'Η Αρμονία', που αυθόρμητα προσφέρθηκαν να ψάλλουν στην σημερινή λειτουργία, τιμώντας τη μνήμη του Χρυσόστομου.
Μετά τον καφέ είστε όλοι καλεσμένοι σε γεύμα που θα δώσει στην πλατεία η οικογένεια του Χρυσόστομου. Σας ευχαριστώ

ΑΓΝΗΣ ΤΖΗΜΑΚΑ: Για τον Χρυσόστομο Τζημάκα

Πριν από 4 χρόνια, την ίδια μέρα, στον ίδιο χώρο, πραγματοποιήθηκαν τα πρώτα «Δραγούμεια». Εμπνευστής και ψυχή της εκδήλωσης ήταν ο Χρυσόστομος Τζημάκας.
Σήμερα, έναν χρόνο σχεδόν μετά το θάνατό του, συγκεντρωμένοι στον ίδιο χώρο τον θυμόμαστε και τιμούμε τη μνήμη του.
Λίγα λόγια θέλω να πω για τον Χρυσόστομο Τζημάκα, που για μένα, όπως και για όλους τους συγγενείς, ήταν και θα είναι πάντα ο αγαπημένος μας Χρυσούλης.

Δεν θα μιλήσω για τον επιστήμονα, το δάσκαλο, το ζωγράφο, τον καλλιτέχνη, το φίλο ή το συμμαθητή, αλλά για το θείο μου, το θείο μου τον Χρυσούλη!
Πάντοτε όλοι μας περιμέναμε με χαρά και ανυπομονησία να βρεθούμε μαζί του. Όπου κι όποτε βρισκόμασταν οι στιγμές ήταν ξεχωριστές. Μιλούσαμε μαζί του για όλα: για την ιστορία του χωριού μας, για τη γλώσσα μας –τα Βογατσιώτικα που τόσο αγαπούσε- για τα ήθη κι έθιμά μας. Οι γνώσεις μας γίνονταν πλουσιότερες κοντά του και οι προβληματισμοί μας πιο έντονοι. Ήταν ευχάριστος και χαρούμενος σε κάθε συζήτηση. Ζητούσαμε όλοι τη δική του γνώμη και άποψη για κάθε πρόβλημα και τη δεχόμασταν γιατί ξέραμε πως τα λόγια του ήταν σοφά.

Πρόσφερε πάντοτε σε όλη την οικογένεια απλόχερα την αγάπη του και τη βοήθειά του χωρίς να ζητά αντάλλαγμα. Ήταν ιδιαίτερα ήρεμος και διακριτικός, χωρίς να επιβαρύνει κανέναν με την παρουσία του. Ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής μας ήταν πάντοτε δίπλα μας. Ήταν δίπλα μας ο επιστήμονας, ο γιατρός, ο άνθρωπος που με την παρουσία του και μόνο μας έδινε κουράγιο και μας ενέπνεε σιγουριά.
Ένα χρόνο σχεδόν μετά το θάνατό του δεν περνάει μέρα που να μη θυμηθούμε κάτι απ’ αυτά που έλεγε και να μην τ’ αναφέρουμε. Οι συμβουλές του και τα λόγια του δεν πρόκειται να ξεχαστούν ποτέ.

Ποτέ δεν θα ξεχάσω επίσης και την αγάπη που έτρεφε για το Βογατσικό, το χωριό μας. Χρόνια πρόσφερε όσα περισσότερα μπορούσε, πάντοτε με ανιδιοτέλεια και χωρίς να αποσκοπεί ποτέ στην προσωπική του προβολή, παρά μόνο στο καλό του τόπου μας. Έτρεφε όνειρα γι’ αυτόν τον τόπο, όνειρα που δεν πρόλαβε να τα δει να υλοποιούνται. Θέσπισε τα «Δραγούμεια» γιατί λάτρεψε το Βογατσικό και την ιστορία του.

Τις ημέρες λοιπόν των «Δραγουμείων» και ενώ αυτός δεν είναι πια ανάμεσά μας, η θύμησή του είναι ιδιαίτερα έντονη. Η μορφή του, οι σκέψεις και τα λόγια του, έρχονται ξανά και ξανά μπροστά μας. Και είμαι σίγουρη πως θα συνεχίσουν να μας συντροφεύουν για πάντα!

Β.Π. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ: Οι «χρισμένοι» ιππότες της ελεεινής επιλογής

Δια του Χρίσματος («Χρίεται ο δούλος του Θεού»), παρακολούθημα του βαπτίσματος (ήδη τα δύο Μυστήρια παρέχονται από την ορθόδοξη εκκλησία με ένα έξοδο (όχι σημαντικά πράγματα) στην συσκευασία του ενός, το άδοντον εισέτι νεογνό, μετά την κάθαρση του από το κατηραμένο προπατορικό αμάρτημα, «γεμίζει το νεοφώτιστον από το Άγιο Πνεύμα, το οποίο το ενισχύει και το κατευθύνει στην... πνευματική... ζωή». Διαβάζουμε:

ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ έγραψαν

Συνέχεια της προτάσεως της ΑΝ.ΚΟ. για την θέρμανση της Καστοριάς από την λίμνη

Η πιο κάτω επιστολή του αναγνώστη της ΟΔΟΥ κ. Γ. Εύδο, διακρίνεται για το σκωπτικό ύφος της. Θα μπορούσε να αποτελεί κάλλιστα ευθυμογράφημα, εάν δεν ήταν καίριος ο κριτικός του χαρακτήρας, στην συζήτηση που γίνεται στα σοβαρά για θέρμανση της πόλης της Καστοριάς από την λίμνη. Πρόταση που προέρχεται από την Αναπτυξιακή Κοζάνης και αναμένεται μαζί με την νομαρχία και τον δήμο Καστοριάς, να ξεκινήσουν οι γνωστές μελέτες.

Φίλε κύριε Μπαϊρακτάρη!

Είναι αλήθεια ότι ωρίμασα πλέον και, φυσικά μπήκα στο πνεύμα και στα κόλπα της σύγχρονης εποχής, της εποχής της κονόμας. Δεν στερούμαι γνώσεων και το IQ μου είναι αρκετά υψηλό. Καυχώμαι περιαυτολογών, και αδιαφορώ τι θα πει ο αναγνώστης. Παλιά οι συμπολίτες μας έλεγαν: «Ας λέει ο κόσμος και ας δένει ο κόμπος», και όταν ο κόμπος-κομπόδεμα μετράει μερικά εκατομμύρια ευρώπουλα….. Ε! Να μην φάω και εγώ το κάτι τι μου; Άλλωστε έτσι και αλλιώς ο κύριος Πάγκαλος με θεωρεί συνδαιτυμόνα στο φαγοπότι.