19.10.26

ΟΔΟΣ: Είδηση

 
ΟΔΟΣ εφημερίδα της Καστοριάς
ΟΔΟΣ 22.5.2025 | 1273


Με αφορμή την πρόσφατη ποινική κατάληξη όχι μιας οποιασδήποτε ιδιωτικής υπόθεσης, παρά της αξιόποινης, ταυτόχρονα όμως και προκλητικής λαθρανασκαφής για ανεύρεση «θησαυρών» μέσα στον αρχαιολογικό χώρο και συγκεκριμένα κοντά στην εκκλησία της Ανάληψης του Δισπηλιού, στην περιοχή του ευρύτερου νεολιθικού οικισμού, προσφέρεται σε «αναστοχασμό» η τύχη της Καστοριάς.


ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ την πρόσφατη ποινική κατάληξη όχι μιας οποιασδήποτε ιδιωτικής υπόθεσης, παρά της αξιόποινης, ταυτόχρονα όμως και προκλητικής λαθρανασκαφής για ανεύρεση «θησαυρών» μέσα στον αρχαιολογικό χώρο και συγκεκριμένα κοντά στην εκκλησία της Ανάληψης του Δισπηλιού, στην περιοχή του ευρύτερου νεολιθικού οικισμού, προσφέρεται σε «αναστοχασμό» η τύχη της Καστοριάς. 

Έπρεπε να υποστεί βλάβη ένα από τα δημοτικά μηχανήματα, να εγκαταλειφθεί επί τόπου, για να αποκαλυφθεί μια πράξη, που αφού δεν είναι «αρχαιολογική» «ανασκαφή» παραπέμπει σε χειρότερα. Σε πράξη που απαγορεύεται αυστηρά, και μάλιστα διώκεται σε βαθμό κακουργήματος. Αυτά είχε δηλώσει χωρίς πολλές περιστροφές, ο υπεύθυνος των αρχαιολογικών ανασκαφών της περιοχής ο αείμνηστος καθηγητής Γ. Χουρμουζιάδης επιμένοντας ότι υπάρχει καταστροφή και σοβαρό θέμα ποινικών ευθυνών.

Η αποκάλυψη προκάλεσε παραμονές των Χριστουγέννων του 2011 σε εκείνα τα χρόνια αληθινό σοκ. Όχι επειδή ημέρες και εβδομάδες πριν εντοπίσθηκαν ίχνη παράνομων ανασκαφών ακόμη και έξω από (τουλάχιστον μια) μεταβυζαντινή εκκλησία μέσα στην πόλη της Καστοριάς, από επίδοξους, αλλά άγνωστους χρυσοθήρες, οπότε επιτράπηκαν συνειρμοί. Αλλά και διότι, φημολογήθηκε ότι στην υπόθεση εμπλέκονται περισσότεροι, και μάλιστα υψηλά ιστάμενοι.

Μάλιστα ο επικεφαλής της τότε ελάσσονος μειοψηφίας στο δημοτικό συμβούλιο, κ. Κωνσταντίνος Κοντόπουλος, έσπευσε να ζητήσει την παραίτηση του εμπλακέντος αντιδημάρχου ή την απαλλαγή του τέλος πάντων, ενώ εντύπωση και πολλά ερωτηματικά είχε προκαλέσει η διφορούμενη στάση του κ. Κωνσταντίνου Λιάντση, επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας. Καθώς και η επιλογή της Αστυνομικής Διεύθυνσης η οποία αν και ερευνούσε την υπόθεση, δεν εξέδωσε ούτε ολιγόλογο δελτίο τύπου.

Η Καστοριά έχει πέσει στο παρελθόν αμέτρητες φορές θύμα καπηλείας και σφετερισμού των ιστορικών της στοιχείων και των μνημείων της, τόσο από μεμονωμένους ιδιώτες, όσο και από θεσμικούς παράγοντες, καθώς και άτομα πέραν κάθε υποψίας. Με πιο γνωστές τις τελευταίες δεκαετίες την επιχείρηση «σκούπα» των βυζαντινών εικόνων, που εκτέλεσε επί δικτατορίας ο τότε μητροπολίτης Καστοριάς, προκαλώντας το μεγαλύτερο οργανωμένο πλήγμα στην πόλη, αλλά και του εμπρησ μού διατηρητέων, με πιο χαρακτηριστική περίπτωση αυτή του αρχοντικού Σομαλιά, από το οποίο προηγουμένως είχαν κλαπεί οι τοιχογραφίες. Κανείς δεν γνωρίζει με σαφήνεια αν εν τω μεταξύ υπήρξαν και άλλα περιστατικά που απλά δεν αποκαλύφθηκαν. Μόνο που η ιστορία, επαναλαμβάνεται καμιά φορά χωρίς να είναι φάρσα. 

Έτσι πίσω στο σχετικά κοντινό ακόμη παρελθόν, 13 χρόνια προηγουμένως –και από τότε έως την «κάθαρση» την περασμένη εβδομάδα, κάθε εξέλιξη όπως και οι συνέπειες της λαθρανασκαφής παρέμεναν στα αζήτητα. Υπόθεση μέχρι και αδιάφορη στην Καστοριά. Που έχει να ασχολείται με τις ψευδαισθήσεις της. 

Ωστόσο με αφορμή την ολοκλήρωση της δικαστικής διερεύνησης αυτής της ζοφερής υπόθεσης που αφορά τον δημοτικό βίο της Καστοριάς, σε κανονικές συνθήκες θα ήταν πολλά αυτά που θα μπορούσαν να επισημανθούν. Δεν γίνεται κάθε μέρα λαθραία ανασκαφή με μηχανήματα του ίδιου του Δήμου Καστοριάς. Κι όμως αυτό που έχει συμβεί ως τώρα στην Καστοριά, είναι το ακριβώς αντίθετο. Διότι για 13 χρόνια τουλάχιστον, έπεσε πέπλο και λήθη.

Κι όμως επρόκειτο για δημόσιο σκάνδαλο ολκής. Κυρίως πολιτικό (δημοτικό). Σκάνδαλο μιας κάπως περασμένης εποχής, που όμως είχε σημαντική επίδραση στο δημόσιο λόγο και τις εξελίξεις της Καστοριάς. Διότι από τότε, οι εκάστοτε (ιθύνοντες), με τους κατάλληλους χειρισμούς της κονής γνώμης, με το αζημίωτο, από τους κατάλληλους «θύλακες» διαμόρφωσής της, δεν λογοδοτούν πλέον για καμιά ευθύνη. Δεν διενεργείται κανένας σχεδόν κριτικός έλεγχος. Μια μικρή προσπάθεια που κατέβαλε ο δήμαρχος Ανέστης Αγγελής, που διαδέχθηκε τον προηγούμενο, για απαλλαγή από την διαπλοκή των τοπικών ΜΜΕ, καταπνίγηκε. Στο όνομα της... ελευθεροτυπίας και...ανεξαρτησίας. Ο νόμος (ομερτά) της σιωπής και της συμμετοχής καλά κρατεί στην Καστοριά.


ΟΔΟΣ εφημερίδα της Καστοριάς
ΟΔΟΣ 22.5.2025 | 1273 
 σ. 4-5


Κι όμως επρόκειτο για δημόσιο σκάνδαλο ολκής. Σκάνδαλο μιας κάπως περασμένης εποχής, που όμως είχε σημαντική επίδραση στο δημόσιο λόγο και τις εξελίξεις της Καστοριάς.  Διότι από τότε, οι εκάστοτε (ιθύνοντες), με τους κατάλληλους χειρισμούς της κοινής γνώμης, με το αζημίωτο, από τους κατάλληλους «θύλακες» διαμόρφωσής της, δεν λογοδοτούν πλέον για καμιά ευθύνη. Δεν διενεργείται κανένας σχεδόν κριτικός έλεγχος. Μια μικρή προσπάθεια που κατέβαλε ο δήμαρχος Ανέστης Αγγελής, που διαδέχθηκε τον προηγούμενο, για απαλλαγή από την διαπλοκή των τοπικών ΜΜΕ, καταπνίγηκε. Στο όνομα της... ελευθεροτυπίας και... ανεξαρτησίας. Ο νόμος (ομερτά) της σιωπής και της συμμετοχής καλά κρατεί στην Καστοριά.


* * *

Πίσω στα κρίσιμα γεγονότα στην περίοδο της περιβόητης λαθρανασκαφής, δήμαρχος ήταν ο κ. Εμμανουήλ Χατζησυμεωνίδης, ο οποίος υπηρέτησε την τοπική αυτοδιοίκηση για πολλά χρόνια. Όχι μόνο ως απλός σύμβουλος, αλλά και ως αντιδήμαρχος επί θητειών Δημητρίου Παπουλίδη. Αργότερα μετά την παραίτησή του από το δημοτικό συμβούλιο (είχε εκλεγεί δημοτικός σύμβουλος το 2006 με τον Γεώργιο Καπαχτσή ως υποψήφιο δήμαρχο), αφού επέστρεψε στην υπηρεσία του (δημόσιος υπάλληλος - διευθυντής της Δ.Ο.Υ.), φρόντισε να προετοιμάσει επιμελώς την δημαρχιακή υποψηφιότητά του για τις εκλογές. Ώστε στο πλήρωμα του χρόνου, έδειχνε σαν έτοιμος από καιρό, να είναι υποψήφιος και να εκλεγεί δήμαρχος. Γι’ αυτό ήδη από την άνοιξη του 2010, ήταν ο πρώτος που ανακοίνωσε επίσημα της κάθοδό του στις δημοτικές εκλογές. Χωρίς κομματική υποστήριξη από την Νέα Δημοκρατία. Και ήταν ο πρώτος που ανακοίνωσε τα στελέχη του σε συνδυασμό με τον τίτλο «Όλοι μαζί – μπροστά». 

Στα σημερινά σχόλια, η αναφορά του, δεν είναι προσωπική, αν και θα μπορούσε να είναι, αλλά περιγραφική για την δημοτική περίοδο στην οποία έτυχε να είναι δήμαρχος· και στους συνεργάτες του. Την εποχή της λαθρανασκαφής. Όταν πάντως, αντί να πρωτοστατήσει στην διελεύκανση της κατάστασης, ακουγόταν να «παραινεί» στο δημοτικό συμβούλιο μειοψηφίας και υποψήφιο δήμαρχο κ. Κ. Κοντόπουλο με τις φράσεις «προσέξτε τι θα πείτε»! Αντί να δηλώσει ότι αναμένει τα αποτελέσματα της έρευνας που διεξάγεται, παρέσχε προκαταβολικά πλήρη πολιτική κάλυψη σε συγκεκριμένους αντιδημάρχους, και ταυτόχρονα ένα περίεργο είδος εγγύησης που διαχέει τις ευθύνες στο σύνολο της πλειοψηφίας.

Στην δική του σύντομη πάντως χρονικά δημαρχιακή περίοδο, μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου 2010 όταν στο δεύτερο γύρο με 55,05% επικράτησε του επίσημου της «Ν.Δ.» Κώστα Λιάντση (44,95%), επικεφαλής ενός «αντάρτικου» ή ανεπίσημου για την Νέα Δημοκρατία συνδυασμού, συνέβησαν και άλλα λιγότερο ή όχι, αλλά πάντως καθοριστικά για την Καστοριά γεγονότα. Όπως είναι η διεύρυνση του Δήμου Καστοριάς και η προσαρμογή της δημοτικής διοίκησης στα καλλικρατικά όρια. Έργο αρκετά δυσχερές στο οποίο η δημοτική αρχή τα κατάφερε καλά –ήταν άλλωστε αρκετοί όσοι έκαναν προσωπικές καριέρες χάρη στην κατάργηση του παραδοσιακού Δήμου Καστοριάς. Σε μια δύσκολη χρονική περίοδο πανελλήνιου σοκ λόγω της μεγάλης οικονομικής κρίσης που είχε ξεσπάσει και λάμβανε ανεξέλεγκτες διαστάσεις, σε… αχαρτογράφητα νερά.

Ήταν και άλλα γεγονότα όπως το ότι, στην αρχή του δεύτερου έτους της θητείας του, το απόγευμα της Τετάρτης 4 Ιανουαρίου 2012, πραγματοποιήθηκαν στην Καστοριά, και πιο συγκεκριμένα, στο πάρκο της Ολυμπιακής Φλόγας, τα αποκαλυπτήρια του γλυπτού, που έχει τη μορφή και την ονομασία "Αρλεκίνος". Πριν τα αποκαλυπτήρια του "Αρλεκίνου", αρκετά μικρά παιδιά "άναψαν" και άφησαν να πετάξουν ελεύθερα στον ουρανό μικρά και πολύχρωμα "κινέζικα" αερόστατα, ενώ αρκετοί νεαροί "ξυλοπόδαροι" της ομάδας θεάτρου δρόμου "Helix street theatre" έκαναν διάφορες σχετικές επιδείξεις στο χώρο εκεί γύρω. Φαντάζει σήμερα πια αυτό το σκηνικό (να στήνεται ένα έργο τέχνης σε αυτό το περιβάλλον) σαν από παραμύθι. 

Σε άλλους πάλι, έχει μείνει ανεξίτηλη ως σπουδή στο κιτς (που αποτελεί μορφή τέχνης), η δραματική αναπαράσταση της... 11ης Νοεμβρίου 1912, στο πλαίσιο εορτασμών συμπλήρωσης ενός αιώνα (100 ετών) τότε (το 2012), από την απελευθέρωση της Καστοριάς. Όπως και η αναθηματική μαρμάρινη πλάκα, που τοποθετήθηκε, παντελώς σεμνά όμως, μπροστά-μπροστά στην είσοδο του μητροπολιτικού ναού της Καστοριάς. Για να υπενθυμίζει ανά τους αιώνες στον επισκέπτη και στον ταπεινό προσκυνητή ότι το Σωτήριο έτος 2012, ήταν ο ίδιος δήμαρχος της πόλης! Και έτσι η σεμνή επιγραφή σε ένα είδος αντικατοπτρισμού της ίδιας της Ιστορίας να συμβολίζει, εκτός από σεμνά και ταπεινά, ότι αφού το 1912 ήταν ήρωες και το 2012 πάλι ήρωες ήταν. Οι προύχοντες.

Στην ίδια δημοτική εκείνη περίοδό του, εγκαινιάστηκε και το Ενυδρείο που ονομάστηκε "Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος", που είναι γνωστός για τις ευαισθησίες του στο περιβάλλον. Και από εκείνη την εποχή παράλληλα ακόμη βοά στην Καστοριά το αμείλικτα υπαινικτικό, "αθώο" ερώτημά του προς τους παλιούς Καστοριανούς «πού είναι, πού είναι τα σπίτια τα Εβραϊκά;» [σχετικά "εδώ"]. 

Πάντως σε εκείνη την ίδια περίοδο θεσπίστηκε η ετήσια καλοκαιρινή εκδήλωση "Αλεξιάδα" που προβλήθηκε ως μέγα πολιτιστικό happening. Αντιγράφοντας τα αντίστοιχα φεστιβάλ καλοκαιρινών αναπαραστάσεων μεσαιωνικών γιορτών. Που πραγματοποιούνται στην Κεντρική Ευρώπη, κυρίως σε παραποτάμιες και παραλίμνιες περιφέρειες. Αποδείχθηκε έτσι η σχετική πρωτοβουλία, τελευταία προσπάθεια πολιτιστικού εξωραϊσμού της Καστοριάς σε οργανωμένο πλαίσιο. Ωστόσο αργότερα με την δημαρχία Ανέστη Αγγελή, καταργήθηκε και δεν πρόλαβε να γίνει "θεσμός". 

Ήταν επίσης τότε (επί δημαρχίας Εμ. Χατζησυμεωνίδη) που επιτεύχθηκε η αναμετάδοση σε live χρόνο των μεγάλων παραστάσεων λυρικού θεάτρου (όπερας) από την Νέα Υόρκη, και το διασημότερο Lincoln Center, σε συνεργασία με τον Αnt1 και την εφημερίδα "Βήμα" και την χορηγία της ΟΔΟΥ. Μια προνομιακή ευκαιρία που είχαν ελάχιστες πόλεις στην Ελλάδα. Την οποία σνέχισε με ιδιαίτερη υποστήριξη η δημαρχία Ανέστη Αγγελή, και μετά από 8 χρόνια επιτυχούς πορείας, την κατάργησε η δημοτική αρχή Ιωάννη Κορεντσίδη γιατί... ήθελε να περιορίσει τις …σπατάλες. Ενώ η αναμετάδοση δεν στοίχιζε σχεδόν τίποτε στον Δήμο, αφού υπήρχε και αντίτιμο εισιτηρίου. Αλλά αν είσαι οικονόμος, επιβάλλεις θυσίες. 

Ήταν όμως και η εποχή, που το σχέδιο πόλης στις επεκτάσεις του εφαρμοζόταν με τα έργα υποδομής ειδικά στην περιοχή Χλόης να εκτελούνται και που ταυτόχρονα ξεκινούσαν τα μνημόνια, που μοίραζαν λάδι αλλά και καυσόξυλα, και γενικά επικρατούσε μια αναταραχή. Ωστόσο όλο και κάτι γινόταν ακόμη και τότε. Σε αντίθεση με τα χρόνια που ακολούθησαν. Στα οποία η Καστοριά, πηγαίνει από το κακό, στο χειρότερο. Ως την εποχή των κόμβων-φετίχ, τα γνωστά «μεγάλα έργα εφάμιλλα της βυζαντινής μας αρχοντιάς» κατά την Μαρία Αντωνίου, βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας [σχετικά "εδώ"].


ΟΔΟΣ εφημερίδα της Καστοριάς
ΟΔΟΣ 22.5.2025 | 1273 | σ. 6-7


Δεκατρία χρόνια πλέον μετά, «χέρι-χέρι» για κάποιο λόγο που η ιστορία της Καστοριάς πολύ θα ήθελε να πληροφορηθεί, συνέχισε ως το τέλος να μαρτυρεί. Ποιος ξέρει για ποιο λόγο άραγε, και ποιος ξέρει αν υποστήριξε ότι ήταν αθώα η λαθρανασκαφή και ότι θα ήταν ίσως ο υπερβάλλων ζήλος υπεύθυνος, και ο ακάματος πόθος για προσφορά που άνοιξε τον λάκκο; 


* * *

Ήταν όμως και η περίοδος που τα ΜΜΕ της Καστοριάς, μέσα στην οικονομική κρίση, άρχισαν πλέον να εγκαταλείπουν την (όση) διάσταση του κριτικού και αντικειμενικού τους έργου και να λειτουργούν πότε ως Πούλια και πότε ως Αυγερινός. Στο θέμα της...αντικειμενικότητας τα ΜΜΕ της Καστοριάς, αποδείχθηκαν στην συνέχεια, γνήσιοι πρόδρομοι του σημερινού ανταποκριτή κεντρικού τηλεοπτικού σταθμού, στην Μόσχα. Για όλα αυτά και όλους αυτούς, η Ιστορία θα γράψει κάποια στιγμή κα αλλού θα πιστώσει τα θετικά, αλλού τις σχετικές ευθύνες. 

Ήταν όμως πέρα απ’ αυτά και η εποχή της μεγάλης λαθρανασκαφής που κρίθηκε την περασμένη εβδομάδα τελεσίδικα στο Εφετείο της Κοζάνης, ως παράνομη και παραβατική. Και όμως κανείς ούτε γνώριζε, ούτε ενδιαφέρθηκε, ούτε και ασχολήθηκε με το θέμα αυτό και την πορεία της υπόθεσης στην Καστοριά. 

Ούτε καν με το γεγονός ότι η τότε δημοτική κατάσταση, αντί να διαχωρίσει τη θέση της και να αποφύγει κάθε εμπλοκή, είχε την ιδέα να αναμειχθεί ως τα «μπούνια» του σκάφους, στην ποινική υπόθεση και να λάβει θέση ως μέρος του προβλήματος. 

Ο ίδιος ο τέως δήμαρχος ήταν μάρτυρας σε ποινική δίκη, για το εξαιρετικά σοβαρό αδίκημα σε βάρος της ίδιας της Καστοριάς. Επί ενός πρωτοφανούς γεγονότος ότι κάποιος / κάποιοι, με την χρήση των σκαπτικών μηχανημάτων του ίδιου του Δήμου Καστοριάς, πραγματοποιούσαν νύχτα στα σκοτεινά παράνομες ανασκαφές στον αρχαιολογικό χώρο του Δισπηλιού. Που άφησαν πίσω τους μια μεγάλη τομή μήκους περί τα 15 μέτρα και βάθους 2 μέτρων τουλάχιστον –άλλοι είχαν υπολογίσει τις διαστάσεις σε 25 τμ. 

Έτυχε και η μηχανική βλάβη για να αποκαλυφθεί η λαθρανασκαφή και το γεγονός ότι χειριστής του στην διαδικασία της... ανασκαφής για ανεύρεση θησαυρών, με δημοτικά μηχανήματα, ήταν υψηλόβαθμο αυτοδιοικητικό στέλεχος. 

Στέλεχος της εποχής που με τον μακροσκελή τίτλο (officio) «Περιβάλλοντος, Πρασίνου, Πολιτικής Προστασίας, Γεωργίας, Αλιείας και Κτηνοτροφίας» είχε διακριθεί και για άλλα δημοτικά ζητήματα. Όπως την μεταφορά ξυλείας σε κατοικία δημοτικού συνεργάτη, και άλλα θέματα που αφορούσαν σε ιλιγγιώδεις χρηματικές δαπάνες προμήθειας σκυλοτροφών και αδέσποτων, που πάντως πολλά απ’ αυτά έτυχε να βρεθούν θανατωμένα από φόλες. 

Κι όμως, δεκατρία χρόνια πλέον μετά, παρά την ήττα που ο συνδυασμός υπέστη στις επόμενες εκλογές (ίσως πλήρωσε υπερβολικό τίμημα κόστους είναι αλήθεια), «χέρι-χέρι» για κάποιο λόγο που η ιστορία της Καστοριάς πολύ θα ήθελε να πληροφορηθεί, συνέχισε ως το τέλος να μαρτυρεί. 

Ποιος ξέρει για ποιο λόγο άραγε, και ποιος ξέρει αν υποστήριξε ότι ήταν αθώα η λαθρανασκαφή και ότι θα ήταν ίσως ο υπερβάλλων ζήλος υπεύθυνος, και ο ακάματος πόθος για προσφορά που άνοιξε τον λάκκο; Όπως και ότι ήταν... συκοφάντες όσοι υπηρεσιακοί παράγοντες του αρχαιολογικού χώρου αποκάλυψαν την αλήθεια. Διότι συνέβη κι αυτό: μηνύθηκαν κι από πάνω! 

Και αυτό ως γεγονός, η μαρτυρία ενός Δήμου, δεν μπορεί να είναι προσωπική υπόθεση. Πόσο μάλλον που ο Γεώργιος Χουρμουζιάδης, καθηγητής προϊστορικής αρχαιολογίας του Α.Π.Θ. που εν τω μεταξύ απεβίωσε, αλλά ήταν για τον αρχαιολογικό χώρο του Δισπηλιού ό,τι ο Μανώλης Ανδρόνικος για την Βεργίνα, τόνισε πώς «Πρέπει να ολοκληρωθούν οι έρευνες για το Δισπηλιό. Να μη μείνει έτσι η υπόθεση. Έχουμε συνηθίσει να γίνεται καταγγελία μιας παράνομης πράξης –η οποία είναι κακουργηματική– και να μη μαθαίνουμε αν τιμωρήθηκε ο δράστης. Αυτή τη φορά όμως να μη σταματήσουν. Η έρευνα πρέπει να προχωρήσει μέχρι το κόκαλο».

Σε μια εποχή και μια μακρά περίοδο της Καστοριάς που βυθίζεται στην ανυποληψία, και την απουσία ακόμη και του παραμικρού ελέγχου, για την σιωπή θα ευθυνόταν ίσως ακόμη και ο Σόλων ο αρχαίος Αθηναίος νομοθέτης και φιλόσοφος που είχε πει ότι «Οι νόμοι μοιάζουν με τον ιστό της αράχνης: αν πέσει πάνω του κάτι ελαφρό και αδύναμο, το συγκρατεί. Αν όμως πρόκειται για κάτι μεγαλύτερο, σκίζει τον ιστό και φεύγει». Να όμως που αυτή την φορά, σύμφωνα με πληροφορίες ο λεγόμενος πέλεκυς έπεσε την περασμένη εβδομάδα στο Εφετείο της Κοζάνης. Και οι μάρτυρες δεν επίδρασαν. Δεν έπεισαν. Και το γεγονός αυτό είναι είδηση. Για την οποία κανείς δεν κάνει λόγο και δεν αναστοχάζεται. 

Τέως αξιωματούχος να κρίνεται ένοχος και να καταδικάζεται τελεσίδικα σε 5 χρόνια φυλάκιση, κι ας ήταν μάρτυρας υπεράσπισής του ο τότε δήμαρχος. Αν κοντά σε όλα αυτά ερχόταν και η κάθαρση, όλα θα ήταν καλύτερα.



ΟΔΟΣ εφημερίδα της Καστοριάς


Φωτογραφίες σελ. 3, 6 & 7: Στιγμιότυπο από τις ανασκαφές της ομάδας Χουρμουζιάδη στο Δισπηλιό (visualizingneolithic.com)
Φωτογραφία σελ. 4: Από τον κατάλογο της έκθεσης "Είδωλο: ένας μικρόκοσμος από πηλό", 3.4.2017-30.4.2018. Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, αδημοσίευτο - αναφορά στο Χουρμουζιάδης 2002, 254-257.
Είδωλο κυρτής μορφής, αρχές νεότερης νεολιθικής Ι (5300-5100 π.Χ.) Αρχαιολογική Συλλογή Δισπηλιού. Ανασκαφές του ΑΠΘ υπό τη διεύθυνση του Γ.Χ. Χουρμουζιάδη. Πηλός λεπτόκοκκος, στιλβωμένος. Ύψ. 12 εκ. Πλ. 5,5 εκ. Ακέραιο. Το κεφάλι συγκολλημένο. Ασυνήθιστη απεικόνιση μορφής σε κυρτή στάση, πιθανόν ηλικιωμένου ατόμου. Η σπονδυλική στήλη εικονίζεται να προεξέχει έντονα, ενώ το δεξί χέρι κρατά τη βάση της σε χαρακτηριστική χειρονομία, που ίσως δηλώνει την ανάγκη στήριξής της. Αντίστοιχη είναι η κίνηση του αριστερού χεριού, που σκεπάζει ή κρατά τη γεννητική περιοχή. Η δυσμορφία του σώματος, αποτέλεσμα ίσως της μεγάλης ηλικίας, υποδηλώνεται από την εμφανή ασυμμετρία της μορφής και την έντονη κλίση του κορμού προς τα αριστερά. Ασυνήθιστη είναι η παρουσία δύο διαμπερών οπών από τους ώμους στις ωμοπλάτες και στους δύο μηρούς που εικονίζονται κολοβοί, καθώς και μία μη διαμπερής στο στέρνο. Πιθανότατα θα προσαρμόζονταν εκεί επιθήματα από ξύλο ή άλλα φθαρτά υλικά που θα συμπλήρωναν τη μορφή, ενώ οι διαμπερείς οπές μπορεί να χρησίμευαν για την εξάρτηση του ειδωλίου. Τα γεροντικά χαρακτηριστικά του προσώπου αποδίδονται με ιδιαίτερη δύναμη, με έμφαση στη μύτη, το ανοιχτό στόμα, το προτεταμένο πηγούνι, και τις ρυτίδες γύρω από τα μάτια. Σημάδι ίσως κοινωνικής θέσης είναι η τριγωνική ποδιά που η μορφή φορά στη μέση. Η ποδιά καλύπτει τη βουβωνική χώρα και είναι διακοσμημένη με μια σειρά στρογγυλών κοσμημάτων. Αν το ειδώλιο εικονίζει όντως μια γεροντική μορφή, συγκαταλέγεται στα ελάχιστα δείγματα της ειδωλοπλαστικής των Βαλκανίων, της Ελλάδας και της Ανατολίας που πραγματεύονται τη μεγάλη ηλικία κάποιων μελών της κοινότητας. 
Φωτογραφία σελ. 5: «Η Κυρά της Λίμνης», καθισμένη γυναικεία μορφή. Τέλος μέσης / αρχές νεότερης νεολιθικής Ι Αρχαιολογική Συλλογή Δισπηλιού. Το κάτω τμήμα βρέθηκε το 2009 και το άνω το 2011 σε μικρή απόσταση από το πρώτο στις ανασκαφές του ΑΠΘ υπό τη διεύθυνση του Γ.Χ. Χουρμουζιάδη. Πηλός μεσόκοκκος, επιφάνεια λειασμένη. Ύψ. (με το κεφάλι) περ. 40 εκ. Αποσπασματική διατήρηση. Σώζεται το κάτω τμήμα της μορφής και ο κορμός. Λείπουν οι βραχίονες. Τμήμα κεφαλής και προσώπου ίσως συνανήκουν. Εξαιρετικά σπάνιο δείγμα της μεγάλης νεολιθικής ειδωλοπλαστικής του ελλαδικού χώρου. Η μορφή εικονίζεται πάνω σε κάθισμα χωρίς ράχη και βραχίονες. Οι πλευρές του καθίσματος διακοσμούνται με ρηχές αυλακώσεις που πρέπει να παριστάνουν ένα υφαντό διακοσμημένο με διαγώνιες τεθλασμένες που κάλυπτε το κάθισμα. Οι κνήμες και τα γόνατα εικονίζονται με εξαιρετική πλαστικότητα. Η κοιλιά και ο ομφαλός τονίζονται, πιθανόν δηλώνοντας εγκυμοσύνη. Οι βραχίονες, που δεν σώζονται, ήταν σε θέση παράλληλη με τον κορμό, και τα χέρια κατέληγαν στους μηρούς, πάνω στους οποίους ακουμπούν με τις παλάμες, που σώζονται μέχρι τους καρπούς και κοσμούνται με βραχιόλια. Το μεγάλο τριγωνικό κεφάλι με το αυστηρό σχηματοποιημένο πρόσωπο έρχεται σε αντίθεση με την ρεαλιστική πλαστικότητα του σώματος, ειδικά των άκρων, τονίζοντας ακόμη περισσότερο την ισχυρή εντύπωση που προκαλεί το ειδώλιο. Το επιβλητικό μέγεθος της γυναικείας μορφής –πρόκειται για ένα πραγματικό μικρό άγαλμα– η στάση και τα κοσμήματα που φορά παραπέμπουν σε κάποια ειδική σημασία, που ωστόσο, κρίνοντας από το έπιπλο πάνω στο οποίο κάθεται, πρέπει να σχετίζεται με τον εσωτερικό οικιακό χώρο. 


Δημοσιεύθηκε στην ΟΔΟ στις 22 Μαΐου 2025, αρ. φύλλου 1273.


Επιλογή σχετικών αναρτήσεων:

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Η ΟΔΟΣ σας ευχαριστεί για την συμμετοχή σας στον διάλογο.Το σχόλιό σας θα αποθηκευτεί προσωρινά και θα είναι ορατό στο ιστολόγιο, μετά την έγκριση της ΟΔΟΥ.

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ