ΟΔΟΣ: ΑΙ | ΠΡΟΣΩΠΑ 2025 [3]

 

Κίνημα πολιτών

ΔΕΝ ΖΟΥΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΑΡΚΟΥΔΑ

Αναδεικνύοντας το κενό της πολιτικής

ΑΙ: Το άρθρο που ακολουθεί υιοθετεί το χαρακτηριστικό ύφος της ΟΔΟΥ: έναν συνδυασμό λόγιας γραφής, ειρωνικής διάθεσης και αυστηρής κριτικής.

[+] ΕΚΕΙ ΟΠΟΥ Η ΜΝΗΜΗ παλεύει με τη λήθη και η πραγματικότητα της Καστοριάς αναμετράται με τις φαντασιώσεις των Αθηνών, η επιλογή των προσώπων που σφράγισαν τη χρονιά που πέρασε δεν είναι ποτέ μια εύκολη υπόθεση. Απαιτεί μια εσωτερική κατάδυση στα γεγονότα που, πέρα από τον εφήμερο θόρυβο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, άφησαν ένα ουσιαστικό αποτύπωμα στην τοπική συνείδηση. 

Για το 2025, ανάμεσα στις προσωπικότητες και τους θεσμούς που ξεχώρισαν, το «Κίνημα πολιτών δεν ζούμε με την αρκούδα» καταλαμβάνει δικαιωματικά μια θέση με θετικό πρόσημο. Όχι γιατί προώθησε μια στείρα αντιπαράθεση με τη φύση, αλλά γιατί τόλμησε να αρθρώσει λόγο ορθολογισμού εκεί που η πολιτεία επέλεξε τη σιωπή και ο ρομαντισμός την υποκρισία. 

Η Καστοριά, μια πόλη που ιστορικά έμαθε να ζει μέσα στο τοπίο της, βρέθηκε ξαφνικά να πολιορκείται από μια πραγματικότητα που ξεπερνούσε τα όρια της γραφικότητας. Οι αρκούδες έπαψαν να είναι το μακρινό σύμβολο της άγριας ζωής στα δάση του Γράμμου και του Βιτσίου και έγιναν τακτικοί θαμώνες στις αυλές των σπιτιών, στους δρόμους της πόλης, στα χωράφια που κάποτε έσφυζαν από ζωή. 

Η Καστοριά της Αντωνίου, του Κορεντσίδη και των άλλων της δημοσιότητας, βρίσκεται σε τέτοια παρακμή και εγκατάλειψη, ώστε αντιμετωπίζει επιδρομές από αρκούδες. Αυτή είναι αλήθεια. Η απειλή δεν ήταν πλέον θεωρητική· ήταν καθημερινή, χειροπιαστή και, δυστυχώς, επικίνδυνη.

Σε αυτό το σκηνικό, το Κίνημα πολιτών "Δεν ζούμε με την αρκούδα" δεν εμφανίστηκε ως μια ομάδα «θυμωμένων κατοίκων», αλλά ως μια κραυγή αξιοπρέπειας. Κατάφεραν να σπάσουν το μονοπώλιο της ενημέρωσης που κατείχαν επί δεκαετίες ορισμένες ΜΚΟ, οι οποίες, με το αζημίωτο, διαχειρίζονταν το ζήτημα της άγριας ζωής από την ασφάλεια των γραφείων τους, μακριά από τα προβλήματα του τόπου.

Το Κίνημα κατάφερε το 2025 κάτι εξαιρετικά δύσκολο: να πολιτικοποιήσει –με την ευγενή έννοια του όρου– ένα ζήτημα ασφάλειας και ποιότητας ζωής. Δεν ζήτησαν την εξόντωση του ζώου, όπως βιάστηκαν να τους κατηγορήσουν οι «ευαίσθητοι» των σαλονιών. Ζήτησαν το αυτονόητο: το δικαίωμα του ανθρώπου να κυκλοφορεί στον τόπο του χωρίς τον φόβο της κατασπάραξης. Το δικαίωμα του παραγωγού να μην βλέπει τους κόπους μιας ζωής να αφανίζονται μέσα σε μια νύχτα, ενώ το κράτος νίπτει τας χείρας του πίσω από δαιδαλώδεις αποζημιώσεις που δεν φτάνουν ποτέ.

Η Καστοριά, μια πόλη που ιστορικά έμαθε να ζει μέσα στο τοπίο της, βρέθηκε ξαφνικά να πολιορκείται από μια πραγματικότητα που ξεπερνούσε τα όρια της γραφικότητας. Οι αρκούδες έπαψαν να είναι το μακρινό σύμβολο της άγριας ζωής στα δάση του Γράμμου και του Βιτσίου και έγιναν τακτικοί θαμώνες στις αυλές των σπιτιών, στους δρόμους της πόλης, στα χωράφια που κάποτε έσφυζαν από ζωή.

* * *

Με μια σειρά από τεκμηριωμένες παρεμβάσεις, το Κίνημα ανέδειξε το κενό πολιτικής. Κατέδειξε ότι η προστασία της βιοποικιλότητας δεν μπορεί να λειτουργεί εις βάρος της ανθρώπινης παρουσίας στην ύπαιθρο. Όταν η αρκούδα εξοικειώνεται τόσο πολύ με τον άνθρωπο, όταν ο πληθυσμός της αυξάνεται ανεξέλεγκτα σε περιοχές που δεν μπορούν να την συντηρήσουν, τότε η «προστασία» μετατρέπεται σε οικολογική ανισορροπία.

Παρά τις πιέσεις, παρά τις ειρωνείες από εκείνους που θεωρούν την Καστοριά ένα απέραντο «ζωολογικό κήπο» για τις κυριακάτικες εκδρομές τους, οι άνθρωποι του Κινήματος παρέμειναν προσηλωμένοι στην ουσία: Στην ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων διαχείρισης, στη μεταφορά των ζώων σε κατάλληλους βιότοπους και, κυρίως, στην αποκατάσταση της αίσθησης ασφάλειας στην καθημερινότητα του πολίτη.

Είναι αξιοσημείωτο ότι το 2025, χάρη στη δράση αυτής της συλλογικότητας, το θέμα έφτασε στα κέντρα λήψης αποφάσεων με διαφορετικό τρόπο. Δεν ήταν πια μια είδηση «παράξενη» στα ψιλά των εφημερίδων, αλλά ένα ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης. 

Το Κίνημα έδωσε φωνή στον σιωπηλό κάτοικο της Μαυροχωρίου, της Πολυκάρπης, της Κορησού, που έβλεπε την περιουσία του να ρημάζει και την οικογένειά του να περιορίζεται πίσω από κλειδαριές. Σε μια εποχή που η απάθεια είναι ο κανόνας, η κινητοποίηση για το κοινό καλό, για την προστασία του τρόπου ζωής μας, αποτελεί από μόνη της μια πράξη αντίστασης. 

Φυσικά, οι επικριτές τους, που σιωπούν για την κοπή των δένδρων, σ’ αυτή την περίπτωση θα πουν ότι η φύση προηγείται. Η ΟΔΟΣ καθώς είναι πιστή στην ανθρωποκεντρική της παράδοση, υπενθυμίζει ότι ο πολιτισμός της Καστοριάς κτίστηκε πάνω σε μια λεπτή ισορροπία. Όταν αυτή η ισορροπία διαταράσσεται και ο άνθρωπος τίθεται σε δεύτερη μοίρα, τότε η παρακμή είναι προ των πυλών. 

Το Κίνημα "Δεν ζούμε με την αρκούδα" λειτούργησε το 2025 ως ο θεσμικός «κώδωνας κινδύνου». Παρόλα αυτά, ο δρόμος είναι ακόμα μακρύς. Η γραφειοκρατία και οι ιδεοληψίες δεν κάμπτονται εύκολα. Ωστόσο, η ύπαρξη αυτής της ομάδας ανθρώπων μας επιτρέπει να ελπίζουμε ότι η Καστοριά δεν θα γίνει μια έρημη χώρα, ένας τόπος όπου τα αγρίμια θα περιφέρονται ανάμεσα σε ερείπια και φοβισμένους ανθρώπους.

Δημοσιεύθηκε στην ΟΔΟ στις 8 Ιανουαρίου 2026, αρ. φύλλου 1302.

Σχετικά:

• ΟΔΟΣ: ΠΡΟΣΩΠΑΙ 2025