Αγαπητοί μας συμπολίτες,
Καθώς έπεσε στην αντίληψή μας πρόσφατο βίντεο σωματείου της πόλης μας όπου ακούγεται παλιό μακεδονικό τραγούδι στο σλάβικο ιδίωμα, που καταχρηστικώς αποκαλείται μακεδονικό δίχως να είναι, αφού μετά το 1940 έχει αλλοιωθεί για προπαγανδιστικούς λόγους, όπως γνωρίζουμε όλοι, ο Σύλλογός μας αισθάνεται την ανάγκη να τοποθετηθεί επί του θέματος που δημιουργήθηκε με στοιχεία αντλημένα από την Ιστορία μας:
-Το βίντεο γυρίστηκε στην πόλη της Καστοριάς, για την οποία διαβάζουμε στο βραβευμένο από την Ακαδημία Αθηνών βιβλίο του Π. Τσαμίση «Η Καστορία και τα μνημεία της» (1949) πως: «Αν και εις το βιβλίον του Offeicoff “La Macedoine, exposé de l’ etat present du Bulgarisme en Macedoine” κατά Ελληνικήν μετάφρασιν Δ. Κουμαριανού, το οποίον θεωρείται ως το Ευαγγέλιον του Παμβουλγαρισμού, σαφώς λέγεται ότι η Καστορία είναι Ελληνική, εν τούτοις οι Βούλγαροι δεν ελησμόνησαν αυτήν και [...] εμφανίζονται εν Καστορία το 1884» και ο νοών νοείτω...
-Γυρίστηκε στην πόλη της Καστοριάς, που τον Μάιο του 1904 ή τον Νοέμβριο του 1903 ξεσηκώθηκε απ’ άκρη σ’ άκρη, να διώξει τον Βούλγαρο μητροπολίτη που τόλμησε να έρθει στην πόλη και να την μαγαρίσει, όπως χαρακτηριστικά γράφτηκε τότε.
-Γυρίστηκε στο Ντολτσό, όπου και πάλι στο βιβλίο του Π. Τσαμίση διαβάζουμε:
«Προς δε εκ του κώδικος της Μητροπόλεως Καστορίας παραλαμβάνομεν επί λέξει τα εξής: “Εις τους 1696 Απριλίου 21 εκρέμασαν τον Νούλτσον συν τω αδελφώ και τω γαμβρώ αυτού και έγινε μεγάλη καλωσύνη εις τους χριστιανούς ότι τον ίδον εις το σκοινί και εδόξασαν τον Θεόν την δευτέραν ημέραν πώς ετελειώθησαν εις μεγάλην δόξαν και τοιουτοτρόπως να δώση ο Θεός σε πολλούς τέτοιους χριστιανούς ωσάν τον Νούλτσον να λάβουν δόξαν”. Ο κρεμασμός εγένετο εις την μεγάλην λεύκην της αγοράς ευρισκομένην ακριβώς εις το μέρος ένθα το οπωροπωλείον Ι. Τσολάκι, και κοπείσαν όχι προ πολλών ετών. Βεβαίως εκ του σημειώματος αυτού δεν δύναταί τις άλλο να συμπεράνη ειμή ότι οι Καστοριείς ήρξαντο εξωτερικεύοντες το τας καρδίας αυτών πλημμυρούν αίσθημα της ελευθερίας, αγογγύστως δε υφίστανται κρεμασμούς και εκπατρισμόν».
-Το βίντεο αυτό γυρίστηκε στο Ντολτσό, κοντά στην πλατεία των αδελφών Εμμανουήλ, συνεργατών του Ρήγα Βελεστινλή, που στραγγαλίστηκαν μαζί του και τα πτώματά τους πετάχτηκαν από τους Τούρκους στον Δούναβη. Θυμίζουμε την απάντηση που έδωσε ο Παναγιώτης Εμμανουήλ στις αυστριακές αρχές, όταν εντυπωσιασμένες από το νεαρό της ηλικίας του τον ρώτησαν σε τι αποσκοπούσε: "Ήθελα να γυρίσω μια ημέρα ελεύθερος στην πατρίδα μου", απάντησε, ενώ ο αδερφός του Ιωάννης εγείρεται και λέει στους Αυστριακούς δικαστές του: «Αποσκοπώ όντως εις επανάστασιν εν Ελλάδι και δια τούτον τον λόγον η επαναστατική προκήρυξις του Ρήγα με ευηρέστησε μεγάλως, επειδή την απελευθέρωσιν της Ελλάδος επιθυμώ εκ βάθους της καρδίας μου»!
-Το βίντεο αυτό γυρίστηκε στο Ντολτσό και σας θυμίζουμε, ακόμη, πως στην ιστορική αυτή πλατεία έγινε μάχη κανονική, όταν στα 1902 το βουλγάρικο σχολείο της πόλης θέλησε να περάσει από την πλατεία, για να προκαλέσει τους Έλληνες κατοίκους της, αλλά τους υποδέχτηκαν τα παιδιά και κάποιοι μεγάλοι της περιοχής με πέτρες και ξύλα, ξεσηκώνοντας ολόκληρη την πόλη. «Για περισσότερη από μία ώρα βούιζε η πλευρά της πόλης γύρω από την πλατεία και έδειχναν εθνική ικανοποίηση όλοι όσοι είχαν έρθει τρέχοντας από όλες τις γειτονιές της πόλης για να προφτάσουν να δουν ή και να μάθουν μόνο τα όσα συνέβησαν», σημειώνει ο Κων/νος Πηχεών, για να συμπληρώσει κλείνοντας: «Δεν ήταν, όμως, ένα απλό επεισόδιο αυτή η ελληνική πράξη. Ήταν ένα δίδαγμα προς τους Βουλγάρους και ένα
μήνυμα ότι η ελληνική Καστοριά δεν επιτρέπει στους Βουλγάρους να μολύνουν και να προκαλούν με θράσος τους Καστοριανούς».
Ερχόμαστε, λοιπόν, στο σήμερα και τονίζουμε ότι εμείς θα είμαστε εδώ πάντα για να θυμίζουμε τη λαμπερή Ιστορία της Καστοριάς μας, καταδικάζοντας οτιδήποτε προκαλεί τους Καστοριανούς που δεν έχουν πάθει ιστορική αμνησία και γνωρίζουν πολύ καλά ποιοι είναι κι από πού προέρχονται…
Για το Δ.Σ. του Συλλόγου
Ο Πρόεδρος
Μάρκος Λάτσιος
Η Γραμματέας
Σ.Ευθυμιάδου-Παπασταύρου
Φωτογραφία: Η μαρμάρινη αναθηματική στήλη των αδελφών Εμμανουήλ, που τοποθετήθηκε το 1930 στην ομώνυμη πλατεία στο Ντολτσό.
Σχετικά:
Και πολλοί ακόμη αισθανόμαστε ότι εξακολουθεί να γίνεται προπαγάνδα, αλλά μήπως και κάποιοι από εμάς υπερβαίνουν τα εσκαμμένα; Μήπως έχουμε ξεφύγει στη συνωμοσιολογία;
ΑπάντησηΔιαγραφήΑν είναι τεκμηριωμένο ότι αυτό το τραγούδι δεν συντέθηκε και δεν τραγουδήθηκε ποτέ στην Καστοριά (που τω καιρώ εκείνω κατοικούνταν από τρεις διαφορετικούς πληθυσμούς), τότε έχετε απόλυτο δίκαιο.
Αν όμως είναι δημιούργημα μιας μερίδας των τότε κατοίκων της Καστοριάς, και στο βίντεο δεν τραγουδήθηκε αλλοιωμένο με αλυτρωτικούς στίχους, είναι απλώς ένα ιστορικό τεκμήριο.
Τίποτε λιγότερο, τίποτε περισσότερο.
Να ηρεμήσουμε λίγο, γιατί εδώ δεν διαμαρτυρήθηκαν άλλοι που τραγουδιέται η “Εβραιοπούλα” με στίχους που φανερώνουν σαφώς προσηλυτισμό (!)
ΕΙΡΗΝΗ ΥΜΙΝ ΚΑΙ ΗΜΙΝ !
Μα, θέλει και ερώτημα, ότι δεν παιζόταν ποτέ αυτό στην Καστοριά; Μόνο ένας αμόρφωτος θα το υποστήριζε αυτό ή κάποιος "Εντόπικος". Άκου "είναι απλώς ένα ιστορικό τεκμήριο"!!!
ΔιαγραφήΕγώ, κύριε/κυρία, καλόπιστο ερώτημα έθεσα. Και μου απαντάτε με ερώτημα. Και με τη γενίκευση "Μόνο ένας αμόρφωτος θα το υποστήριζε αυτό ή κάποιος "Εντόπικος".
ΔιαγραφήΓια "Εντόπικους" ειλικρινά δεν γνωρίζω, γιατί και κατάγομαι και κατοικώ σε άλλον τόπο. Τώρα, αν εσείς θεωρείτε αμόρφωτους τους δασκάλους που συμμετείχαν στην παραγωγή, είναι δικό σας πρόβλημα.
Περιμένω ωστόσο από κάποιον άλλον/άλλη να με ενημερώσει χωρίς εμπάθεια.
Είναι ολοφάνερο ότι ο πρώτος σχολιαστής ρώτησε τους συντάκτες του κειμένου. Τί νόημα έχει να σπεύδει να του απαντήσει κάποιος ανώνυμα και μάλιστα με τρόπο σχεδόν χυδαίο ;
ΔιαγραφήΜπράβο στο Δήμαρχο Φλώρινας.......!!!
ΑπάντησηΔιαγραφήΉσουν κι εσύ με αυτούς που προκαλούσαν επεισόδια, για να μη γυριστούν οι ταινίες του Αγγελόπουλου στη Φλώρινα;
ΔιαγραφήΌχι, δεν ήμουν. Οποιοσδήποτε μπορεί να γυρίσει οποιαδήποτε ταινία θέλει. Ακόμη και σκληρό πορνό, και υπέρ της Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα, και του Κάλτσεφ φυσικά. Αρκεί να μη γίνει στο όνομά μου, με τα χρήματά μου και ενάντια στην Πατρίδα μου και την ελευθερία μου.
ΔιαγραφήΑναρωτιέμαι, εάν εσείς ήσασταν, μεταξύ των χειροκροτητών του Κοτζιά - Τσίπρα, καθώς υπέγραφαν τη Συμφωνία των Πρεσπών. Δικαίωμά σας φυσικά, να χειροκροτάτε, αλλά ένας Δήμαρχος σας επανέφερε στην τάξη.
Και πάλι, μπράβο στο Δήμαρχο Φλώρινας.
Φυσικά μπορείτε να εκφράζετε ατομικά τη γνώμη σας. Σε συλλογικό επίπεδο όμως χρειάζεται περισσότερη προσοχή.
ΔιαγραφήΓιατί να συγχαρούμε έναν δήμαρχο για μια διχαστική κίνηση; Σήμερα μιλάμε για πολυπολιτισμικότητα, για σεβασμό στη διαφορετικότητα, για ενσυναίσθηση και συμπερίληψη.
Από την Ομάδα στο Facebook ΝΤΟΠΙΟΛΑΛΙΕΣ, της Κατερίνας Λάμπρου, 20 Απριλίου 2024
ΑπάντησηΔιαγραφήΡΟΥΣΟΥΛΑΙΝΑ
Αστικό παραδοσιακό τραγούδι της πόλης της Καστοριάς, που διακωμωδεί μια υπόθεση της τοπικής κοινωνίας της μικρής πόλης που έλαβε χώρα το 19ο αιώνα. Η Πηνελόπη του Καρανά ερωτεύτηκε τον Ρουσούλη, κάτι που δημιούργησε έντονη προστριβή μεταξύ των οικογενειών που δεν επιθυμούσαν μια τέτοια ένωση σε καμία περίπτωση.
Οι καστοριανές νέες της εποχής για μήνες συζητούσαν στις ούλτσες και τις γειτονιές της πόλης για αυτό το γεγονός και ορισμένες προτίμησαν να διακωμωδήσουν την όλη υπόθεση δημιουργώντας το παρόν τραγούδι, το οποίο έμελλε να χαρακτηρίσει συλλήβδην όλη την αστική κουλτούρα της Καστοριάς. Το πείσμα της Πηνελόπης να παντρευτεί τον Ρουσούλη και να κάνει πεθερά τη Ρουσούλενα, αποδίδεται και στον ιδιόμορφο, μιμιτικό χορό που υποτίθεται πως μιμείται τις κινήσεις της πεισμωμένης Πηνελόπης Καρανά.
Το τραγούδι αυτό βασίστηκε στη μελωδία ενός παλαιοτέρου τούρκικου τραγουδιού των μουσουλμάνων της Καστοριάς του Damat Halayi. Έλληνες και Τούρκοι συμβίωναν επί αιώνες στην πόλη της Καστοριάς και μοιραζόταν κοινά ακούσματα της τοπικής, αστικής κουλτούρας σε αντιδιαστολή με τα τραγούδια της υπαίθρου που ήταν σαφώς περισσότερο πρωτογενή και αρχέγονα.
………………………………………………………………………...
Το σχόλιο δικό μου :
Εδώ λοιπόν έχουμε να κάνουμε με ένα τραγούδι που χτυπάει το τρίπτυχο “Πατρίς-Θρησκεία-Οικογένεια” ;;;
Αφού η Πηνελόπη (όχι σαν την άλλη του Οδυσσέως), είχε πεθερά την Τράνταινα αλλά επιθυμούσε πιότερο τη Ρουσούλαινα. Και για την ακρίβεια, τον υιό Ρουσούλη λόγω έρωτος.
Ευκαιρία λοιπόν να μαζευτούν όλες οι θεούσες και να λιθοβολήσουν και την κόρη και το δημιουργό του τραγουδιού.
Και μια και άρχισε να αμφισβητείται η μόρφωση καθενός, ανάλογα με τα γούστα των άλλων, ας σημειωθεί ότι η γράφουσα τις παραπάνω πληροφορίες είναι Συμβολαιογράφος.
Μήπως να της ζητηθεί ο λόγος, γιατί γράφει “Το τραγούδι αυτό βασίστηκε στη μελωδία ενός παλαιοτέρου τούρκικου τραγουδιού των μουσουλμάνων της Καστοριάς του Damat Halayi. Έλληνες και Τούρκοι συμβίωναν επί αιώνες στην πόλη της Καστοριάς και μοιραζόταν κοινά ακούσματα της τοπικής, αστικής κουλτούρας …” ;
Αντίθετα έγινε: οι Μουσουλμάνοι διέδωσαν το Ελληνικό τραγούδι και χορό «Ρουσούλενα» στη Τουρκία, όταν έφυγαν από την Καστοριά το 1924, κατά την ανταλλαγή των πληθυσμών Και όχι όπως τα λέει η… Συμβολαιογράφος (όπως καλώς επισημάνατε την ιδιότητά της). Εξ άλλου, ο παλαιότερος γνωστός γραπτός ορισμός της λέξης halay εμφανίζεται στην εθνογραφική συλλογή Anadilden Derlemeler του 1932. Οκτώ χρόνια μετά την ανταλλαγή.
ΔιαγραφήΚατ' αρχήν και χωρίς άλλη αναζήτηση, θεωρώ αξιόπιστη τη δική σας πληροφορία.
ΔιαγραφήΚατ' άρθρον όμως; Ποια η γνώμη σας σχετικά με την αντίδραση όσων ερμηνεύουν έργα τέχνης σύμφωνα με τις ιδεοληψίες και τις εμμονές τους (ανέφερα το σύνθημα) και μειώνουν τους "άλλους" ;
Ίδια με τη δική σας, η γνώμη μου. Αν και θεωρώ ότι η παραδοσιακή μουσική δεν είναι έργο τέχνης.
ΔιαγραφήΚαι να επισημάνω την αστοχία της… Συμβολαιογράφου, που αναφέρει ότι «Έλληνες και Τούρκοι συμβίωναν επί αιώνες στην Καστοριά». Ξέχασε (όπως τυχαίως συμβαίνει σε όλους τους πρόωρα "λαογράφους") να αναφέρει ότι οι Καστοριανοί συμβίωναν επί αιώνες με τους Εβραίους.
Οι Τούρκοι ήταν κατακτητές, αυτό δεν λέγεται ακριβώς συμβίωση.
Συμφωνώ σχετικά με τον όρο "συμβίωση", αλλά διαφωνώ στο ότι η παραδοσιακή μουσική δεν είναι Τέχνη.
ΔιαγραφήΌσο για τη γνώμη μου, δεν είναι τόσο σίγουρο ότι συμφωνείτε, εφόσον δεν την εξέφρασα με ακρίβεια. Δεν είναι γνώμη μου το "Ευκαιρία λοιπόν να μαζευτούν όλες οι θεούσες και να λιθοβολήσουν και την κόρη και το δημιουργό του τραγουδιού." Ειρωνικά το έγραψα.
Εσάς σας εκφράζει αυτή η κίνηση;
Αυτός ο δήθεν καθωσπρεπισμός και το “φιλάδελφον αίσθημα” πια !
ΑπάντησηΔιαγραφήΟι “Φίλοι Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα” γράφουν : “πρόσφατο βίντεο σωματείου της πόλης μας”.
Και γιατί δεν μιλούν ευθέως;
ΜΥΗΣΙΣ, Όμιλος Πολιτιστικής Ανάπτυξης Καστοριάς
ονομάζεται το “σωματείο”.
Κρυφό τό’χουν;
Και εξηγούν ξεκάθαρα στην περιγραφή του βίντεο στο YouTube :
Το «Stamena» είναι ένα παλιό μακεδονικό τραγούδι με πρωταγωνίστρια τη Στάμενα· η ιστορία μιλά για τη φροντίδα της άρρωστης μητέρας, αλλά και για τη νεανική λαχτάρα που ξυπνά όταν η Στάμενα βλέπει τον χορό στο χωριό. Αν και το κείμενο σώζεται σε σλάβικη γλωσσική μορφή, αντανακλά βιώματα της ευρύτερης ελληνικής επικράτειας· αυτά τα τραγούδια γεννήθηκαν σε τόπους με ιστορικές συνυπάρξεις και παραμένουν μέχρι σήμερα κομμάτι της κοινής μας πολιτιστικής μνήμης.
Κι όποιος κατάλαβε, κατάλαβε, λέω γω τώρα ...
Πες τα ρε φίλε και με κόπηκε η χολή! Διάβασα που λες τους Νεομακεδονομάχους από πάνω για προπαγάνδα και έψαξα, βρήκα τους στίχους της Στάμενας. Μετάφραση με το ζόρι από τα μακεδόνικα (αυτοί τα λένε έτσι, όχι εμείς) στο ίντερνετ.
ΔιαγραφήΕκεί που λες, διάβασα κάτι για τη μάνα της, για κάτι στάμνες και κρύο νερό.
Πουθενά για κατακτήσεις κι αιματοχυσίες.
Λέω, δε μπορεί, σε κώδικα μιλάνε οι πράκτορες του εχθρού.
Έξυπνος άνθρωπος είμαι, θα το πιάσω το υπονοούμενο, το κρυμένο νόημα.
Και τό’πιασα!
Λοιπόν, ακούτε κι εσείς οι άλλοι για να μαθαίνετε.
Η άρρωστη μάνα είναι η Μακεδονία που υποφέρει, η στάμνα είναι η γη της (πώς λέμε “σώμα μου πλασμένο από πηλό”…), θα πάμε εμείς (οι “άλλοι”) και θα πάρουμε τα χώματά της και θα χαιρόμαστε το νερό της ελευθερίας.
Δεν εξηγείται αλλιώς (!)
Γι’ αυτό σας λέω, αδέρφια, ελάτε να πιαστούμε όλοι μαζί και να τραγουδήσουμε το “Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί”.
Να δει ο Κ...ας κι ο Ζα…..ος!
ΑΓΑΠΗΤΗ ΟΔΟΣ
ΑπάντησηΔιαγραφήΜε αφορμή παραπάνω σχόλιο και επειδή δεν είναι στη δική μου ευχέρεια, σας παρακαλώ να ανατρέξετε στο Αρχείο σας και να δημοσιεύσετε, έστω στα “Σχετικά” το Ψήφισμα που εξέδωσαν οι “Φίλοι Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα” μετά την Συμφωνία των Πρεσπών.
Εκτός εάν έπεσα θύμα παραπληροφόρησης, γιατί τότε έμαθα ότι δεν έχουν εκδώσει τέτοιο Ψήφισμα.
Η ΟΔΟΣ δεν είναι σε θέση να επιβεβαιώσει την έκδοση ψηφίσματος από το εν λόγω σωματείο.
ΔιαγραφήΑΓΑΠΗΤΗ ΟΔΟΣ
ΔιαγραφήΕυχαριστώ για την άμεση απάντηση. Αν και ομολογώ ότι δυσκολεύομαι να την κατανοήσω πλήρως. Η σημασία μπορεί να είναι διττή. Ή ότι έβγαλαν ψήφισμα και δεν σας το έστειλαν για δημοσίευση. Λίγο περίεργο όμως αυτό, γιατί σας στέλνουν τόσα και για ένα πολύ σοβαρό εθνικό θέμα παρέλειψαν;
Ή δεν έβγαλαν καν.
Καλύτερα, αν διαβάσουν την παράκληση μου οι Υπεύθυνοι του εν λόγω Σωματείου, ας φιλοτιμηθούν να το δημοσιεύσουν οι ίδιοι.
Εκτός εάν δεν διαβάζουν, παρά μόνο γράφουν.
Είπανε τα κάλαντα στον Έλληνα Πρωθυπουργό στα αρβανίτικα;
ΑπάντησηΔιαγραφήΚαι στα δικά μας οι λεύτερες!
Αν διαβάσει κάποιος το άρθρο του Ραϋμόνδου Αλβανού στα ΝΕΑ “Η επικοινωνία του πολέμου και ο πόλεμος της επικοινωνίας”, θα καταλάβει, πιστεύω, γιατί φθάσαμε σε αυτήν την κατάσταση.
ΑπάντησηΔιαγραφήΕδώ βρε έκαναν γαργάρα που μόλυνε ο άλλος τη στολή του Μακεδονομάχου με το σήμα της ΕΣΑ κι εσύ περιμένεις και ψήφισμα για τη συμφωνία των Πρεσπών!
ΑπάντησηΔιαγραφή