29.8.25

ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΠΑΤΡΩΝΟΥ-ΠΑΠΑΤΕΡΠΟΥ: Έμπουσα

 
ΟΔΟΣ εφημερίδα της Καστοριάς
ΟΔΟΣ 3.10.2024 | 1242

Έμπουσα, η μάντισσα, –μα τι μας λένε τώρα;– Μάντισσα η Έμπουσα; Τι μπορεί να μαντέψει το αλογάκι της Παναγίας; Αυτό, το τόσο όμορφο πλασματάκι, που το βλέπουμε να κάθεται επάνω στο χορτάρι και να παίρνει στάση προσευχής; Τώρα βέβαια, το ερώτημα είναι: σε ποιον προσεύχεται και γιατί; Στην Παναγία, ίσως, για να του βρει το συντομότερο τροφή; Να μην περιμένει, ώρες και ώρες ατέλειωτες, κολλημένο πάνω στο κλαράκι, εκεί χαμηλά στα πουρνάρια και τα βρύα, μήπως και πετάξει κάποιο άλλο έντομο, σίγουρα όχι της φυλής του, για να το αρπάξει με τα μπροστινά του πόδια και μια χαψιά να το κάνει; Και η Παναγιά; Θα δεχόταν μια τέτοιου είδους προσευχή; Να ευλογήσει την εγκληματική ενέργεια ενός φονιά; Ναι, αλλά γιατί το φταίξιμο όλο της κακόμοιρης της Έμπουσας; Τι φταίει αν αυτόν τον τρόπο διάλεξε η φύση για τη διατροφή της; Και άλλωστε, αν ακούσουμε τους ειδικούς, είναι από τα πιο ωφέλιμα έντομα. Και από τα πιο γοητευτικά στην όψη, θα συμπλήρωνα.

Το ερώτημα, πάντως, παραμένει: γιατί μάντισσα; Ε, βέβαια! Κάτι θα έχει να μας πει γι’ αυτό η μυθολογία. Η Έμπουσα, αυτό το φάντασμα που υπηρετεί τη θεά του Κάτω Κόσμου, την Εκάτη, σε όποιον εμφανιστεί, προαναγγέλλει δυστυχία. Την έτρεμαν όλοι στους αρχαίους χρόνους, όταν γεμάτη ήταν η πλάση με αποκυήματα της φαντασίας και κακούς οιωνούς. Με ένα πρόσωπο φλεγόμενο από την εσωτερική κακία της, με πόδια γαϊδάρου, ή μονάχα σε ένα να στέκει, με μαλλιά αφάνα και ντυμένη με μια χλαμύδα ακαλαίσθητη, έτσι την ήθελαν στην όψη οι πρόγονοί μας. Ουαί κι αλίμονο σε όποιον άντρα ήταν υπερβολικά φιλήδονος, αγιάτρευτα λάγνος: ρουφούσε την ψυχή του ενώ κοιμόταν. Όσο για τα μικρά παιδιά και τις γυναίκες, καλό ήταν να μην κυκλοφορούσαν μες στο νυχτερινό το σκότος. Ποτέ δεν ήξερες σε ποια γωνιά είχε στήσει καραούλι η μάντισσα, η Έμπουσα...

Κι έπειτα; Ήρθαμε οι πιστοί της Χριστιανοσύνης, όπου μάντισσες και πλάσματα φανταστικά του παλιού καιρού δεν είχαν πια θέση, και αποφασίσαμε να της δώσουμε όνομα πολύ πιο όμορφο, πολύ πιο θελκτικό! Έτσι «γεννήθηκε» το αλογάκι της Παναγίας. Το έντομο αυτό που πριν ακόμη από τα ερπετά κατοίκησε τη γη των ανθρώπων, που τη σεβάστηκε και ακόμη το κάνει, χωρίς να διεκδικεί τίποτα πέρα από την τροφή του. Το οποίο όμως, κατά την αναπαραγωγή, φροντίζει να αποκεφαλίζει το αρσενικό, να καταβροχθίζει το αποκομμένο μέλος, ενώ ο κορμός με τους σπασμούς του τη γονιμοποίηση διευκολύνει. Η φύση, μύριους τρόπους επεξεργάζεται, όταν πρόκειται για διαιώνιση ενός είδους. 

Να το τώρα, κρυμμένο στα φυλλώματα του κήπου μου καθώς ξεβοτανίζω, να το θωρώ ακίνητη και να το καμαρώνω. Τόσο, μα τόσο όμορφο! Μου περνάει απ’ το μυαλό να το αιχμαλωτίσω, σε ειδική γυάλα να το βάλω επάνω στο γραφείο μου και τις κινήσεις του να παρακολουθώ. Και πάλι, την ίδια στιγμή σκέφτομαι: ποιος από τους δυο μας είναι ο κανίβαλος; Γιατί η Έμπουσα, η τόσο ταπεινή και άσημη και αφανής για των ανθρώπων τα «κλειστά» τα μάτια, θα πρέπει να πληρώσει το τίμημα της ματαιοδοξίας μου; 

Χωρίς δεύτερη σκέψη, σηκώνομαι με το σκαλιστήρι στο χέρι και αφήνω το αλογάκι να συνεχίσει τη δουλειά του. Τον επιούσιο θέλει να εξασφαλίσει, χωρίς να νοιάζεται για τα δικά μας βάρβαρα ένστικτα, τις δήθεν ανησυχίες μας για το μέλλον του κόσμου όλου… Που μόνο καταστροφές στη φύση, σε όλα τα έμβια όντα του πλανήτη μας μα και στα άψυχα ακόμη φέραμε και με πολύ γοργούς ρυθμούς στον όλεθρο, κυρίως τον δικό μας, οδηγούμαστε. Και παρασύρουμε τόσα και τόσα άλλα είδη στον χαμό...

Δημοσιεύθηκε στην ΟΔΟ στις 3 Οκτωβρίου 2024, αρ. φύλλου 1242.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Η ΟΔΟΣ σας ευχαριστεί για την συμμετοχή σας στον διάλογο.Το σχόλιό σας θα αποθηκευτεί προσωρινά και θα είναι ορατό στο ιστολόγιο, μετά την έγκριση της ΟΔΟΥ.

ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ