Καμιά φορά μας συμβαίνουν πράγματα που μόνο τυχαία δεν τα λες. Όπως αυτό που μου συνέβη ακριβώς χτες, όταν μπήκα στο βιβλιοπωλείο και ζήτησα από τον ευγενέστατο υπεύθυνο να μου πει ποιο χριστουγεννιάτικο βιβλίο, πέρα από τα κλασικά και πασίγνωστα (που δεν είναι και τόσο πολλά, όσα θα περιμέναμε τουλάχιστον), ζητούν οι ψαγμένοι αγοραστές για να χαρίσουν σε μικρούς αναγνώστες.
Έμεινε το ερώτημα αναπάντητο την ώρα εκείνη, «δε μου ‘ρχεται κάτι συγκεκριμένο τώρα» μου είπε το παλικάρι και συμφωνήσαμε να το σκεφτούμε και οι δύο.
Όμως, η απάντηση μου ήρθε ταχυδρομικώς, σήμερα. Όχι, δεν ήταν χριστουγεννιάτικο το βιβλίο, αλλά είναι ένα βιβλίο γεμάτο φως, πράγμα που μαρτυρείται κι από τον τίτλο του ακόμη: «Οι φωτισμένες πολιτείες». Αν και είναι ένα βιβλίο για κάθε εποχή, καθώς τα Χριστούγεννα είναι μια γιορτή γεμάτη φως, της ταιριάζει πολύ, στ’ αλήθεια.
Γιορτή γεμάτη φως… Όχι, δεν εννοώ τα φωτάκια των δρόμων, των καταστημάτων, των πλατειών, των δέντρων. Εννοώ το φως που αναβλύζει από τη φάτνη του νεογέννητου Χριστού, εννοώ και το μέσα μας φως. «Μακάρι να μετακόμιζαν όλα τα εξωτερικά φωτάκια μέσα μας», είχα ευχηθεί κάποια Χριστούγεννα, «να γινόταν ο κόσμος μας πιο φωτεινός και πιο λαμπερός»…
«Ιδέες διαφορετικές, μ’ ακούς; Είναι δέσμη φωτός, που φωτίζει τον κόσμο», ήταν το μήνυμα της φίλης συγγραφέως Σοφίας Γραμμόζη-Σωπίκη, όταν πριν από κάποια χρόνια μάς ζητήθηκε από τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου να μιλήσουμε επιγραμματικά για τη βία. Η Σοφία ανέβηκε επίπεδο κι ασχολήθηκε με τη διαφορετικότητα στις ιδέες, που όλες δικαιούνται να υπάρχουν, όσο διαφορετικές κι αν είναι από τις επικρατούσες και τις συνηθισμένες. Το δούλεψε μέσα της η συγγραφέας το ίδιο το δικό της σύνθημα και το ‘κανε το νέο, υπέροχο βιβλίο της, που πραγματεύεται αυτό ακριβώς το θέμα, της διαφορετικότητας των ιδεών. Και το πραγματεύεται με μεγάλη επιτυχία: με τον έξοχο ποιητικό της λόγο παρουσιάζει στα παιδιά-αναγνώστες το θέμα των διαφορετικών ιδεών, αιφνιδιάζοντάς τα∙ δε μου ‘ρχεται στο μυαλό άλλο παιδικό βιβλίο με τέτοιο περιεχόμενο. Κι είναι πρωτότυπος ο τρόπος της:
Ο Καλόγνωμος και ο Κακόγνωμος, δυο άρχοντες που κυβερνούν με τελείως διαφορετικό τρόπο. Ο πρώτος, ακούγοντας τους υπηκόους του και λαβαίνοντας υπόψη του τις γνώμες που βρίσκει χρήσιμες κι ενδιαφέρουσες, ο δεύτερος μην ακούγοντας κανέναν παρά μόνο τον εαυτό του, που προφανώς θεωρεί πάνσοφο, και άρα δε χρειάζεται βοήθεια από άλλον. Η πολιτεία του Καλόγνωμου φέγγει μες στον κόσμο, όπου το σκοτάδι έχει περισσέψει, η πολιτεία του Κακόγνωμου παραμένει σκοτεινή κι ας λαχταρά ο άρχοντάς της να φωτιστεί, το επιδιώκει, όμως, με λάθος τρόπο και αποτυχαίνει οικτρά.
Το φως γεννιέται όταν οι άνθρωποι συνεργάζονται. Όταν ο ένας ακούει τον άλλον, επέρχεται μια χρήσιμη ζύμωση, που οδηγεί πάντοτε σε καλό αποτέλεσμα. «Ένας άνθρωπος ένα μυαλό-δυο άνθρωποι που συζητάνε τρία μυαλά», άκουσα κάποτε και μου 'μεινε η κουβέντα αυτή.
Το βιβλίο της Σοφίας Γραμμόζη-Σωπίκη «Οι φωτισμένες πολιτείες» σε ωραία εικονογράφηση του Λαυρέντη Χωραΐτη, που εκδόθηκε από τις εκδόσεις «Καθ’ οδόν», έχει λόγο να διαβαστεί από τα παιδιά που ζουν σ’ έναν κόσμο που σπαράσσεται από πολέμους, ακριβώς επειδή είναι ένας κόσμος-Βαβέλ, όπου οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν τεράστιες δυσκολίες στη συνεννόηση-γενικά καθετί στην εποχή μας που περιέχει το «συν» έχει γίνει πολύ δύσκολο, καθώς οι γέφυρες που ενώνουν τους ανθρώπους μεταξύ τους ανατινάζονται με εκπληκτική ευκολία, κι αν θέλετε αποδείξεις γι’ αυτό, δείτε τις ειδήσεις όπου βασιλεύει η βία, ανεξέλεγκτη και δίχως ηλικιακά όρια και βγάλτε τα συμπεράσματά σας.
Σοφία Γραμμόζη, με συγκίνησε πάλι ο ιδιαίτερος ποιητικός σου λόγος. Με συγκίνησε όμως πολύ κι η χρήση του ονόματος «Καλόγνωμος», που δε σημαίνει μόνο αυτός που έχει καλή γνώμη, μα κι αυτός που έχει καλή πρόθεση. Κι αυτό είναι κάτι που με τρελαίνει, από τότε που άκουσα τον Αγαπημένο μου Δάσκαλο, τον Φιλόσοφο κ. Κ. Δεληκωσταντή να λέει πως ο Θεός δε θα μας κρίνει από τις πράξεις μας μόνο, αλλά κι από τις προθέσεις μας και το βρήκα πραγματικά πολύ σπουδαίο!
Με τρελαίνει όμως και για έναν ακόμη λόγο: ψάχνοντας παλιότερα να βρω τι σημαίνει το «εν ανθρώποις ευδοκία» που έψαλλαν οι άγγελοι την άγια νύχτα τη χριστουγεννιάτικη, “ευδοκία” θα πει “καλή πρόθεση”, “καλή προαίρεση” βρήκα και, καθώς ζούμε σε εποχή κατ’ εξοχήν κακών προθέσεων, μου έγινε κάτι σαν εμμονή η καλή προαίρεση στον άνθρωπο, το να βάζει κανείς καλό λογισμό όταν βλέπει κάτι ή κάποιον κι όχι το αντίθετο, όπως φοβάμαι πως πιο συχνά συμβαίνει.
Και, να που, μη χριστουγεννιάτικα ξεκινήσαμε τα λόγια μας για το βιβλίο σου και χριστουγεννιάτικα καταλήξαμε. Αλλά καταλήγουμε κι αλλού: είναι πολύ σημαντικό και θεμελιώδες γνώρισμα του αληθινά πολιτισμένου ανθρώπου να σέβεται το δικαίωμα του άλλου, του κάθε άλλου, να εκφράζει τη γνώμη του, όσο διαφορετική κι αν είναι από τη δική του. Μα πάνω κι από αυτό το τόσο σημαντικό, να είμαστε καλόγνωμοι άνθρωποι, να πηγαίνουμε με το καλό κι όχι με το κακό. Γιατί μετράει κι ο τρόπος και θα μετράει πάντα, ό,τι κι αν κάνουμε στη ζωή μας…
ΥΓ: «Κι όπως ταιριάζει σ’ άνθρωπο που εξουσία έχει, καθόταν και τους άκουγε, τη γνώμη τους ζητούσε», λες μες στο κείμενό σου, Σοφία Γραμμόζη, μόνο που αυτό το κάνει ο Καλόγνωμος και κυβερνά με επιτυχία, σε αντίθεση με τους περισσότερους άρχοντές μας, που νιώθουν επαρκείς και αυτάρκεις και δε χρειάζονται κανενός άλλου τη γνώμη παρά μόνο τη δική τους-τι κρίμα!...
Δημοσιεύθηκε στην ΟΔΟ στις 5 Δεκεμβρίου 2024, αρ. φύλλου 1251.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Η ΟΔΟΣ σας ευχαριστεί για την συμμετοχή σας στον διάλογο.Το σχόλιό σας θα αποθηκευτεί προσωρινά και θα είναι ορατό στο ιστολόγιο, μετά την έγκριση της ΟΔΟΥ.