4/9/18

ΑΝΑΣΤΑΣΗ Κ. ΠΗΧΙΩΝ: Το σύνδρομο της Πηνελόπης


ΟΔΟΣ 5.4.2018 | 930

Στις κοσμικές συγκεντρώσεις, και κυρίως σ' εκείνες που συνοδεύονται από πλούσια εδέσματα, θα έχετε παρατηρήσει ότι μετά το φαγητό και την κατανάλωση αρκετού οίνου, σχηματίζονται διάφορες παρέες, συνήθως χωριστά των ανδρών απ' αυτές των γυναικών και τα θέματα των συζητήσεων των μεν γυναικών περιστρέφονται κυρίως στην μόδα η την πρόοδο των παιδιών τους αν δεν κουτσομπολεύουν τις απούσες φίλες και γνωστές τους. Τα θέματα συζητήσεων των ανδρών είναι η σχολιασμός της πολιτικής καταστάσεως ή αφορώντα τα επαγγελματικά τους ενδιαφέροντα.

Σε μια τέτοια συγκέντρωση, που οι συνδαιτυμόνες ήταν γιατροί, μετά το φαγητό η συζήτησις στην παρέα τους περιστράφηκε σε θέματα ιατρικά. Αφού εξάντλησαν τα επαγγελματικά, ελάττωση της πελατείας, κυνηγητό της εφορίας, αύξηση των ιατρικών αμοιβών, φακελάκια κ.ά., μίλησαν και για νέες εργαστηριακές εξετάσεις, νέα φάρμακα, νέα θεραπευτικά σχήματα και νέες αρρώστιες. Στο σημείο αυτό μια κυρία, σύζυγος γιατρού, με πλούσια εγκυκλοπαιδική μόρφωση, άφησε την παρέα των γυναικών τους πλησίασε και τους είπε. Θα σας θέσω ένα ερώτημα και θα δούμε αν μπορείτε να μου απαντήσετε. Ποιος από εσάς μπορεί να μου πει ποιο είναι το πλέον διαδεδομένο ιατρικό σύνδρομο των Ελλήνων; Δεν επηρεάζει την υγεία των ατόμων, ούτε περιγράφεται στα ιατρικά συγγράμματα, πλην όμως επηρεάζει ουσιαστικά την ζωή της κοινωνίας μας και μας χαρακτηρίζει σαν λαό.

Όλοι οι γιατροί είναι εθισμένοι να ακούν τις ιατρικές κρίσεις των γυναικών τους, τις διαγνώσεις που κάνουν και τις θεραπείες που προτείνουν, γιατί πολλές απ' αυτές, αν όχι όλες, επηρεασμένες από το επάγγελμα του συζύγου τους νομίζουν ότι μπορούν να έχουν γνώμη επί παντός του ιατρικού επιστητού.

Άρχισαν λοιπόν να σκέπτονται ποιο μπορεί να είναι αυτό το σύνδρομο, σκεπτόμενοι με καθαρώς ιατρικά κριτήρια. Κανένας δεν μπόρεσε να το ονομάσει και να το περιγράψει. Η κυρία, αφού τους άφησε λίγη ώρα να παιδεύονται, τους είπε. Δεν πρόκειται να το βρείτε, θα σας το πω εγώ. Είναι "το Σύνδρομο της Πηνελόπης".

Όλοι ξέρετε από την Οδύσσεια του Ομήρου, την Πηνελόπη, την πιστή σύζυγο του Οδυσσέως. Η Πηνελόπη ήταν θυγατέρα του Ικάριου, αδελφού του Τυνδάρεως, και της Περιβοίας και πρώτη εξαδέλφη της ωραίας Ελένης. Ήταν και αυτή πολύ ωραία. Το όνομα της Πηνελόπη το πήρε, κατά μεν μερικούς συγγραφείς, από ένα είδος πάπιας με πορφυρές ταινίες που ονομάζονται "Πηνέλοπες" και την μορφή τους την βρίσκουμε συχνά σε αρχαία ταφικά αγγεία και υποδηλώνει μια στοργική καλή θεά, κατ’ άλλους δε συγγραφείς, το όνομά της σημαίνει "υφάντρια", από το πήνη, που σημαίνει το υφάδι και στον πληθυντικό, το πήνος (ύφασμα ) και το λοπίς, που σημαίνει φλούδα και λοπίζω, που σημαίνει ξεφλουδίζω. Οι αρχαίοι ημών πρόγονοι, έδιναν ονόματα τα οποία χαρακτήριζαν τα πρόσωπα που τα έφεραν. Έτσι και το όνομα Πηνελόπη χαρακτηρίζει την πιστή σύντροφο του Οδυσσέως, όπως την περιγράφει και την χαρακτηρίζει ο μέγιστος των Ελλήνων και ξένων επικών ποιητών ο Όμηρος.

Είναι γνωστό, ότι για να αποφύγει την πίεση των μνηστήρων να διαλέξει έναν απ' αυτούς ως σύζυγο, ζήτησε και έλαβε περιθώριο χρόνου να υφάνει πρώτα ένα ιστίο και μόλις το τελειώσει θα έκανε την εκλογή της. Με την σωφροσύνη όμως που την διέκρινε, ό,τ ι ύφαινε την ήμερα το ξήλωνε το βράδυ, κι' έτσι καθυστέρησε επί μακρό χρονικό διάστημα την εκλογή της. Η πράξις αυτή της Πηνελόπης, που αναφέρεται στους μεταγενέστερους ως "Πηνελόπειος δόλος", παρέμεινε έκτοτε ως κύριο χαρακτηριστικό του λαού μας και διεμόρφωσε μια ορισμένη νοοτροπία. Εγώ το ονομάζω "Σύνδρομο της Πηνελόπης " ή αλλιώς "Σύνδρομο του Ράβε-Ξήλωνε".

Πράγματι, φαίνεται ότι είναι ίδιον της φυλής μας να δημιουργούμε και να καταστρέφουμε εν συνεχεία τις δημιουργίες μας. Έχουμε πολλά παραδείγματα από την Ιστορία μας τόσο την παλαιά, όσο και την πρόσφατη, που ο Ελληνισμός δημιούργησε θαύματα σε περιόδους εξάρσεώς του και εν συνεχεία με άσκοπες ενέργειες, κακή εκτίμηση της καταστάσεως ή επιπολαιότητες, όχι μόνον δεν μπόρεσε να διατηρήσει τα επιτεύγματά του αλλά πολλές φορές, σαν να ωρμάτο από μανία καταστροφής, τα κατέστρεψε.

Αλλά και στα μικρότερα θέματα παρατήρησα το ίδιο φαινόμενο. Μια ματιά στους αθηναϊκούς δρόμους, αλλά και άλλων πόλεων, θα σας πείσει για την άλήθεια των λόγων μου. Δεν περνάει πολύς χρόνος, που ασφαλτοστρώνεται ένας δρόμος και αμέσως θα βρεθεί ένας από τους λεγόμενους κοινωφελείς οργανισμούς να τον ανασκάψει για να περάσει καλώδια η σωλήνες, ανάλογα με τι διαθέτει. Πολλές φορές μάλιστα μόλις τελειώσει ο ένας οργανισμός και κλείσει, αν τις κλείσει, τις πληγές που προκάλεσε στον δρόμο, έρχεται άλλος οργανισμός και φτού από την αρχή.

Και στην πολιτική ζωή της χώρας, που υποτίθεται ότι πρέπει να υπάρχει μια συνέχεια και συνέπεια, το ίδιο συμβαίνει. Το εκάστοτε πολιτικό κόμμα, που αναλαμβάνει την εξουσία, όχι μόνον δεν αναγνωρίζει ότι το προηγούμενο πολιτικό κόμμα, που κυβερνούσε, έκανε και κάτι καλό στον τόπο, που θα έπρεπε να το συνεχίσει, αλλά κατηγορεί όλα τα προηγούμενα και θέλει να εφαρμόσει δικές του ιδέες και πρακτικές, οι οποίες συχνά είναι τελείως αντιθετικές των προηγουμένων. Αλλά και αν αλλάξει ο υπουργός σ' ένα υπουργείο, παρ' όλο που είναι του αυτού κόμματος, δεν ακλουθεί πάντοτε την πολιτική του προκατόχου του αλλά αλλάζει τα προγράμματα όχι πάντοτε προς το καλύτερο. Έχουμε άπειρα τέτοια παραδείγματα στην τελευταία περίοδο της πολιτικής μας ζωής.

Αρκούν αυτά για να πεισθείτε, ότι το πιο διαδεδομένο και επικίνδυνο σύνδρομο του Έλληνα είναι το "Σύνδρομο της Πηνελόπης", είπε η κυρία και απεχώρησε θριαμβευτικά από την συντροφιά τους. Οι γιατροί έμειναν για λίγο άναυδοι και σιωπηλοί. Αναγνώρισαν ότι η κυρία είχε απόλυτο δίκαιο και άρχισαν να προβληματίζονται για την κακοδαιμονία, που μας δέρνει ως φυλή, όχι όμως για πολύ, γιατί, ως Έλληνες που ήταν, γρήγορα έστρεψαν την συζήτηση σε πιο ευχάριστα θέματα, χωρίς προβληματισμούς, για να χωνέψουν καλύτερα τα πλούσια εδέσματα και το καλό κρασί.


Φωτογραφία: Stefano della Bella  (1610–1664). Χαρακτικό της Πηνελόπης, σε γαλλικό παιγνίδι καρτών (τραπουλόχαρτο) 1644. Βρετανικό μουσείο, Λονδίνο.

Δημοσιεύθηκε στην ΟΔΟ στις 5 Απριλίου 2018, αρ. φύλλου 930


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Η ΟΔΟΣ σας ευχαριστεί για την συμμετοχή σας στον διάλογο.Το σχόλιό σας θα αποθηκευτεί προσωρινά και θα είναι ορατό στο ιστολόγιο, μετά την έγκριση της ΟΔΟΥ.