30.6.19

ΧΡΥΣΟΥΛΑΣ ΠΑΤΡΩΝΟΥ ΠΑΠΑΤΕΡΠΟΥ: Ω: Το τελευταίο γράμμα του αλφάβητου


ODOS | newspaper of Kastoria
ΟΔΟΣ 14.3.2019 | 977

Ώρα να ασχοληθώ με το ωμέγα, το τελευταίο γράμμα του αλφάβητου, του Ελληνικού. Δυόμισι φύλλα όλα κι όλα, στο Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας. Μόνο τόσες οι λέξεις που αρχίζουν από το πιο μεγάλο γράμμα, το γεμάτο μεγαλείο. Τις παίρνω σχεδόν απ’ την αρχή:
Το ω, σαν επιφώνημα, το παρατεταμένο ωωω, αυτό που δηλώνει έντονα συναισθήματα, την έκπληξη, τη χαρά, τον θαυμασμό, τη λύπη, μα και την αγανάκτηση. Και προσπαθώ να το συγκρίνω μ’ εκείνο το άχαρο, το ξενικό ουάου, που κατέκλυσε πια τη ζωή μας και τις προσφωνήσεις μας, που μοιάζει σαν γάτας νιαούρισμα, σαν λύκου ουρλιαχτό στο χιονισμένο δάσος. Τι διαφορά στο άνοιγμα του στόματος! Το ωωω που συνοδεύεται από την ανάλογη έκφραση των χαρακτηριστικών του προσώπου και ο μοναδικός του ήχος, ο μεγαλοπρεπής, καθώς από τα βάθη της ψυχής μας βγαίνει.
Λίγο πιο κάτω η ωδή, ποιητική σύνθεση, όλο λυρισμό και μεγαλοπρέπεια.
Ωδίνες τοκετού, το ω, έκφραση πόνου μέγιστου, κυριαρχεί.
Όσο για τον ωκεανό, μέγεθος, βάθος απροσμέτρητο προσδίδει το ω στη λέξη.
Ο ώμος, ψηλά, με τονισμένο το ω, το βάρος του Ουράνιου θόλου σηκώνει, αφού έτσι αποφάσισε να τιμωρήσει τον Άτλαντα, τον γιο του Ιαπετού και της Ωκεανίδας Κλυμένης, ο Δίας. Πολλά τα βάρη που κι εμείς σήμερα στους ώμους μας σηκώνουμε...
Ωμός, αμαγείρευτος σε τρόφιμα και λόγια, όλη τη δυσαρέσκεια που προκαλεί σε κάθε μια περίπτωση, δηλώνει.
Ωόν, το αβγό, από το ω αρχίζει η ζωή μας, το άλφα μόνο στο όνομα φαίνεται του Αδάμ και στο σημιτικό το Άλεφ·  αυτό που οι πρόγονοί μας πήραν και το έβαλαν πρώτο-πρώτο στο αλφάβητο. Το πλήθος όλων των όντων των οργανικών από το ωόν αρχίζει. Α δηλώνει την αρχή, Ω το τέλος; Ή από το τέλος ξεκινάει κι η αρχή;
Η ώρα που τον χρόνο τεμαχίζει, ώστε πιο εύκολα να τον μετρούμε και ώρα με την ώρα τη ζωή περνούμε μέχρι στο τέλος να καταλήξουμε στο ωμέγα, το τελευταίο γράμμα του αλφάβητου· και της ζωής μας όλης, σύντομης ή μακρόχρονης...
Τι ωραίο να είσαι ωραίος! Και τόσες πολλές οι συνθετικές λέξεις που από τον ωραίο ξεκινούν. Το ωραίο, το ιδανικό της ομορφιάς! Με το ωμέγα στην πρώτη θέση να μην αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης για το ωραίο που ο καθένας μας, αδιακρίτως φύλλου και φυλής, κρίνει και εκτιμά με τα μάτια του ή το μυαλό ή ακόμη και την καρδιά του, ότι το έχει μπροστά του.
Κι ο ώριμος; Ο αναπτυγμένος πλήρως σωματικά, ψυχικά και πνευματικά; Άραγε, πόσοι από μας φτάνουμε πράγματι στην πλήρη, τριπλή ωρίμανση; Πολύ πιο εύκολο για τους καρπούς• που και τους αναγνωρίζουμε, και τους απολαμβάνουμε, ώριμους πια, ακόμη και στα ανώριμά μας χρόνια.
Ο Ωρίωνας -με δύο ω, αστερισμός στον ουράνιο ισημερινό, που μεσουρανεί τον χειμώνα και προσπαθεί με τη δυνατή του λάμψη, κάτι από τη γύρω παγωνιά να μαλακώσει -ή μήπως με μεγάλες τρικυμίες και θεομηνίες τους ναυτικούς όλου του κόσμου να βασανίσει; Ο γιος του Υριέα, που ούτε στον κάτω κόσμο δεν εννοεί να ησυχάσει, όπως ο Όμηρος στην Οδύσσεια περιγράφει:

Ακόμα τον Ωρίωνα αντίκρισα το γίγαντα, να στρώνει 
μπροστά τ ̓ αρίμια κυνηγώντας τα στο ασφοδελό λιβάδι, 
όσα 'χε στη ζωή, σε απάτητα βουνά, σκοτώσει ατός του.

Ωρύομαι, όταν το άδικο με πνίγει ή πάλι, όταν κανένας δεν με παίρνει στα σοβαρά. Το ω κι εδώ ένταση στις φωνές μου αποδίδει. Ωστόσο, μπορεί και να ωρύομαι χωρίς κάποιον συγκεκριμένο λόγο· έλλειψη ψυχραιμίας, η αιτία. Είναι όμως, περίεργο πως μόνο σε ενεστώτα χρόνο να ωρύομαι μπορώ. Έστω... Δεν ωφελεί δεύτερη σκέψη. Γεμίζουν μία στήλη τα παράγωγα.
Ωχρή η μέρα, η σημερινή. Καταχνιά και βροχή. Σαν την ώχρα, αυτό το σιδηρομετάλλευμα από άργιλο και οξείδιο του σιδήρου.
Είναι κι αυτά τα ως, ωσάν, ωσαύτως και ώστε. Κάνουν ό, τι μπορούν τον λόγο μας, είτε προφορικό ή και γραπτό να βελτιώσουν.
Το ωσαννά, πάντως, το τόσο δοξαστικό, είναι που δίνει δόξα στο ωμέγα και μέχρι τα ουράνια το υψώνει. Από το εβραϊκό hosiana το πήραμε «σώσε τώρα» σημαίνει. Το χρησιμοποιούν και όλες οι άλλες γλώσσες. Αλλά, πως να το κάνουμε; Χωρίς ωμέγα, πού να μπορέσει τόσο ψηλά να φτάσει;
Ωωω, τι θαυμαστό το γράμμα Ωμέγα!

Δημοσιεύθηκε στην ΟΔΟ στις 14 Μαρτίου 2019, αρ. φύλλου 977

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Η ΟΔΟΣ σας ευχαριστεί για την συμμετοχή σας στον διάλογο.Το σχόλιό σας θα αποθηκευτεί προσωρινά και θα είναι ορατό στο ιστολόγιο, μετά την έγκριση της ΟΔΟΥ.